कजान बैठकपछि लाभरोभको जोड : सीएसटीओ सहकार्य अझ गहिरो बनाइने
रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले सामूहिक सुरक्षा सन्धि संगठन (सीएसटीओ) भित्रको सहयोग र एकीकरणलाई अझ गहिरो बनाउँदै संगठनको अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव विस्तार गर्ने बताएका छन्।
कजानमा जुन १० मा सम्पन्न सीएसटीओ विदेशमन्त्री परिषद्को बैठकपछि संगठनका महासचिव तालातबेक मसादिकोभसँग आयोजित संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा लाभरोभले बैठक व्यावहारिक र परिणाममुखी भएको बताए। उनले बैठकको नतिजाप्रति रूस सन्तुष्ट रहेको उल्लेख गरे।
लाभरोभका अनुसार बैठकमा सीएसटीओ सदस्य राष्ट्रहरूबीच विभिन्न क्षेत्रमा विकसित हुँदै गएको सहयोग, सन् २०२५ मा बिश्केकमा सम्पन्न सीएसटीओ सामूहिक सुरक्षा परिषद् शिखर सम्मेलनले निर्धारण गरेका कार्यहरूको कार्यान्वयन तथा आगामी शिखर सम्मेलनको तयारीबारे विस्तृत समीक्षा गरिएको थियो।
सीएसटीओ सामूहिक सुरक्षा परिषद्को अर्को सत्र सन् २०२६ नोभेम्बर ११ मा मस्कोमा आयोजना हुने तय भएको छ।
लाभरोभले सन् २०२६ मा संगठनको अध्यक्ष राष्ट्रका रूपमा रूसले सबै क्षेत्रमा एकीकरण प्रक्रियालाई निरन्तर गहिरो बनाउने, सीएसटीओका गतिविधि सुधार गर्ने र संगठनको अन्तर्राष्ट्रिय हैसियत बढाउने दिशामा काम गर्ने बताए।
रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले निर्धारण गरेका अध्यक्षताका प्राथमिकताअनुसार सीएसटीओ सदस्य राष्ट्रका विदेश मन्त्रालयहरूबीच सहकार्य विस्तार गरिने र संयुक्त राष्ट्रसंघलगायत प्रमुख बहुपक्षीय मञ्चहरूमा साझेदारहरूसँग समन्वय कायम राखिने उनको भनाइ थियो।
बैठकले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा प्रस्तुत गरिने केही संयुक्त वक्तव्यहरू पनि अनुमोदन गरेको छ। लाभरोभका अनुसार ती वक्तव्यहरू रूसले अध्यक्ष राष्ट्रका रूपमा छिट्टै संयुक्त राष्ट्रसंघलगायतका मञ्चहरूमा प्रसारित गर्नेछ।
अनुमोदित दस्तावेजमध्ये पहिलो महान देशभक्तिपूर्ण युद्ध सुरु भएको ८५औँ वार्षिकीसम्बन्धी संयुक्त वक्तव्य रहेको छ। लाभरोभले यो ऐतिहासिक स्मृतिले सीएसटीओ सदस्य राष्ट्रका जनतालाई जोड्ने बताए।
दोस्रो दस्तावेज अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको भूमिका सुदृढ गर्ने र संयुक्त राष्ट्रसंघीय बडापत्रका सिद्धान्तप्रतिको प्रतिबद्धतासम्बन्धी वक्तव्य हो। तेस्रो दस्तावेज सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको दुरुपयोग गरी विध्वंसात्मक र आतंकवादी गतिविधि हुने खतराविरुद्धको प्रतिकार्यसँग सम्बन्धित छ।
चौथो दस्तावेज अन्तरिक्षमा हतियार दौड रोक्ने विषयमा केन्द्रित रहेको लाभरोभले बताए। उनका अनुसार यो विषय पछिल्लो समय झन् सान्दर्भिक बन्दै गएको छ।
बैठकमा अनुमोदित केही दस्तावेजहरू सीएसटीओ सामूहिक सुरक्षा परिषद्को विचार र स्वीकृतिका लागि प्रस्तुत गरिने मस्यौदा दस्तावेज हुन्। तीमध्ये रूसको पहलमा तयार गरिएको सन् २०३० सम्मको सीएसटीओ सदस्य राष्ट्रहरूको आतंकवादविरोधी रणनीतिको मस्यौदा पनि समावेश छ।
लाभरोभले उक्त रणनीतिले संगठनको वैधानिक गतिविधिका प्रमुख क्षेत्रमध्ये एक मानिने आतंकवादविरोधी कार्यको वैचारिक आधार परिभाषित गर्ने बताए।
सीएसटीओ विदेशमन्त्री परिषद्को अर्को बैठक सन् २०२६ नोभेम्बर १० मा मस्कोमा आयोजना हुनेछ। उक्त बैठक शिखर सम्मेलनको पूर्वसन्ध्यामा हुने जनाइएको छ।
लाभरोभले आफ्ना समकक्षीहरूलाई नोभेम्बर १० र ११ मा रूसको अध्यक्षतामा आयोजना हुने सामूहिक सुरक्षासम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सहभागी हुन आमन्त्रण गरेका छन्। उक्त मञ्चमा सरकार, व्यवसाय, नागरिक समाज र शैक्षिक क्षेत्रका प्रतिनिधिहरूबीच खुला र व्यावहारिक छलफल हुने उनले बताए।
उनका अनुसार यस्ता छलफलले सीएसटीओको साझेदारी सञ्जाल विस्तार गर्न तथा संगठनका विचार, लक्ष्य र मूल्यलाई व्यापक अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा पुर्याउन सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
