अमेरिका–इरान शान्ति सम्झौता आइतबार हस्ताक्षर हुने ट्रम्पको दाबी
वासिङ्टन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको शान्ति सम्झौता आइतबार हस्ताक्षर हुने र त्यसलगत्तै होर्मुज जलडमरूमध्य सबैका लागि खुला हुने बताएका छन्।
शनिबार ट्रुथ सोसलमा पोस्ट गर्दै ट्रम्पले सम्झौतामा आइतबार हस्ताक्षर हुने तालिका रहेको र हस्ताक्षर भएलगत्तै होर्मुज जलडमरूमध्य खुला गरिने दाबी गरेका हुन्। उनले इरान अब आणविक हतियार चाहँदैन भन्ने दाबीसमेत गरे।
ट्रम्पका अनुसार उपयुक्त समयमा संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानसँग मिलेर समृद्ध युरेनियम हटाउने विषयमा काम गर्नेछ। उनले सम्झौतामा हस्ताक्षरपछि अमेरिका–इरान सम्बन्ध “फरक र राम्रो” हुने उल्लेख गरे। यद्यपि प्रक्रिया छिटो, सहज र सुव्यवस्थित रूपमा अघि नबढे अमेरिकासँग “अन्तिम विकल्प” रहेको चेतावनी पनि उनले दिए।
यसैबीच पाकिस्तानका विदेशमन्त्री मोहम्मद इशाक डारले पनि अमेरिका–इरान सम्झौताका लागि आइतबार इलेक्ट्रोनिक हस्ताक्षर समारोह हुने बताएका छन्। यसअघि पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले अमेरिका र इरानबीच शान्ति सम्झौताको ढाँचामा सहमति भएको र छिट्टै हस्ताक्षर हुने अपेक्षा गरिएको बताएका थिए। पाकिस्तानले अमेरिका–इरान शान्ति वार्तामा मध्यस्थता गरिरहेको जनाइएको छ।
तर, इरानी पक्षले भने आइतबार अन्तिम सम्झौता हस्ताक्षर हुने दाबीलाई अस्वीकार गरेको छ। इरानका विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बकाईले द्वन्द्व अन्त्यका लागि अमेरिका र इरानबीच आइतबार समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर हुने कुरा अस्वीकार गरेको बताइएको छ। उनले “अर्को पक्षको हिचकिचाहट”का कारण यस्तो अवस्था आएको उल्लेख गरेका छन्।
बकाईका अनुसार अमेरिका र इरानबीच सम्भावित कुनै पनि समझदारीपत्र अन्तिम सम्झौता नभई वार्ता जारी राख्ने ढाँचाका रूपमा मात्र रहनेछ। उनले आणविक विषयमा छलफल अझै ६० दिनसम्म जारी रहने अपेक्षा गरिएको पनि बताएका छन्।
अमेरिका, इरान र पाकिस्तानबाट आएका फरक–फरक संकेतका कारण आइतबार हुने भनिएको हस्ताक्षर समारोहको स्वरूप र सम्झौताको वास्तविक स्थिति अझै स्पष्ट हुन बाँकी छ। होर्मुज जलडमरूमध्य खुला गर्ने विषय, इरानको आणविक कार्यक्रम र समृद्ध युरेनियम हटाउने सम्भावित प्रक्रिया अबको कूटनीतिक छलफलका प्रमुख विषय बन्ने देखिएको छ।
