पुटिन–ट्रम्पबीच ५५ मिनेट संवाद, युक्रेन र इरानबारे छलफल
मस्को। रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच टेलिफोन वार्ता भएको छ। रुसी राष्ट्रपतिका सहयोगी युरी उशाकोभका अनुसार पुटिनले ट्रम्पको ८०औँ जन्मदिनको अवसरमा शुभकामना दिन फोन गरेका थिए। तर उक्त संवाद केवल जन्मदिनको शुभकामनामा सीमित नभई अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति, रुस–अमेरिका सम्बन्ध, युक्रेन युद्ध, अमेरिका–इरान समझदारी र आगामी कूटनीतिक सम्पर्कबारे केन्द्रित भएको बताइएको छ।
उशाकोभका अनुसार पुटिन र ट्रम्पबीचको कुराकानी मैत्रीपूर्ण र खुला वातावरणमा भएको थियो। संवाद करिब एक घण्टा चलेको र त्यसको अवधि ५५ मिनेट रहेको उनले बताएका छन्। उनले पुटिनले ट्रम्पको संघर्षशील स्वभाव, चुनौती सामना गर्ने क्षमता र लक्ष्यप्रति निरन्तर अघि बढ्ने विशेषताको प्रशंसा गरेको जानकारी दिए।
पुटिनले ट्रम्पलाई जन्मदिनको सन्देशसमेत पठाएका थिए। उक्त सन्देशमा उनले ट्रम्पका व्यक्तिगत तथा राजनीतिक सफलतामा योगदान पुर्याउने विशेष गुणहरूको चर्चा गरेका थिए। उशाकोभका अनुसार ट्रम्प पुटिनको शुभकामना र भनाइबाट प्रभावित भएका थिए। ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा आफूलाई फोन गर्ने पहिलो विदेशी नेता पुटिन भएको उल्लेख गर्दै धन्यवाद व्यक्त गरेको बताइएको छ।
संवादका क्रममा पुटिनले अमेरिकी प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्पलाई पनि शुभकामना दिएका थिए। उनले रुसी र युक्रेनी बालबालिकालाई परिवारसँग पुनर्मिलन गराउने कार्यमा मेलानिया ट्रम्पको भूमिकाको प्रशंसा गरेका थिए। ट्रम्पले पनि आफ्नी पत्नीको तर्फबाट शुभकामना र रुसबाट प्राप्त सहयोगप्रति आभार व्यक्त गरेको उशाकोभले बताए।
उशाकोभका अनुसार पुटिनले रुस दिवसका अवसरमा ट्रम्पले पठाएको शुभकामना सन्देशका लागि पनि धन्यवाद दिएका थिए। उक्त सन्देशमा ट्रम्पले रुसी जनताप्रति सम्मान व्यक्त गरेको बताइएको छ।
वार्तामा अमेरिका र इरानबीच तयार हुँदै गरेको समझदारीपत्रबारे पनि छलफल भएको थियो। उशाकोभका अनुसार ट्रम्पले अमेरिका–इरान सम्झौता नजिक पुगेको र कठिन तर सफल वार्ताको परिणाम छिट्टै सार्वजनिक हुन सक्ने आशा व्यक्त गरेका थिए। ट्रम्पले सहमतिसम्म पुग्ने प्रक्रिया सहज नभएको र धेरै अवरोध आएको उल्लेख गरेका थिए।
उनका अनुसार अमेरिकी वार्ताकारहरूको प्रयास, पाकिस्तान र कतारका मध्यस्थकर्ताको सहयोग तथा रुसका प्रस्तावहरूले समाधान खोज्ने प्रक्रियामा भूमिका खेलेको ट्रम्पले बताएका थिए। ट्रम्पले रुसको संलग्नता र रचनात्मक समाधान खोज्ने प्रस्तावप्रति आभार व्यक्त गरेको उशाकोभको भनाइ छ।
रुसी पक्षले अमेरिका–इरान तनाव नियन्त्रणमा आएकोमा सन्तोष व्यक्त गरेको छ। उशाकोभका अनुसार उक्त तनावले सम्पूर्ण क्षेत्र र त्यस बाहिरसम्म असर पार्न सक्ने सम्भावना थियो। रुसले अवस्था स्थिर बनाउन र अझै गम्भीर ध्यान आवश्यक पर्ने आधारभूत विषयहरू समाधान गर्न निरन्तर काम गर्ने तत्परता व्यक्त गरेको छ।
युक्रेन युद्धबारे पनि पुटिन र ट्रम्पबीच छलफल भएको थियो। उशाकोभका अनुसार ट्रम्पले सैनिक कारबाही अन्त्य गर्नुपर्ने आवश्यकता दोहोर्याएका थिए। उनले युक्रेनको राजधानी किभ तथा युरोपेली साझेदारहरूमाथि प्रभाव पार्न आफू तयार रहेको बताएका थिए।
रुसी भूमिमा नागरिक संरचनामाथि हालै भएका आक्रमणले समाधान प्रयासमा बाधा पुर्याएको विषय पनि वार्तामा उठेको थियो। ट्रम्पले युद्ध अन्त्य भएमा अमेरिका–रुस सम्बन्धलाई नयाँ स्तरमा विकास गर्ने सम्भावना खुल्ने धारणा राखेको उशाकोभले जनाएका छन्।
पुटिनले भने किभ शासनद्वारा रुसका नागरिक पूर्वाधारमा गरिने कुनै पनि आक्रमण प्रयासले युद्धक्षेत्रमा युक्रेनको कठिन अवस्थालाई परिवर्तन गर्न नसक्ने बताएका थिए। उनले युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीबारे टिप्पणी गर्दै इतिहास र दोस्रो विश्वयुद्धसँग सम्बन्धित संवेदनशील विषयलाई स्मरण गर्नुपर्ने धारणा राखेको उशाकोभले उल्लेख गरेका छन्।
वार्ताका क्रममा ट्रम्पले दोस्रो विश्वयुद्धमा रुस र अमेरिकाबीच भएको गठबन्धनको चर्चा गरेको पनि बताइएको छ। ट्रम्पले उक्त इतिहास बिर्सन नहुने बताएका थिए।
उशाकोभका अनुसार पुटिन र ट्रम्पबीच भविष्यका सम्पर्कबारे पनि सहमति भएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपतिका विशेष प्रतिनिधिहरू स्टिभ विटकफ र जेरेड कुशनर निकट भविष्यमै रुस जाने सहमति भएको उनले जानकारी दिए।
पुटिन–ट्रम्प संवादले रुस र अमेरिकाबीच प्रत्यक्ष सम्पर्क अझै सक्रिय रहेको संकेत दिएको छ। युक्रेन युद्ध, अमेरिका–इरान समझदारी र द्विपक्षीय सम्बन्धजस्ता विषयमा भएको छलफलले अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा मस्को र वासिङ्टनबीच संवादको बाटो खुला राखिएको देखाएको छ।
