युनेस्कोमा रुसको आरोप : सांस्कृतिक सम्पदामाथि आक्रमणमा दोहोरो मापदण्ड

पेरिस। युनेस्कोका लागि रुसका स्थायी प्रतिनिधि रिनात अल्याउतदिनोभले युक्रेनी पक्षबाट सांस्कृतिक सम्पदामाथि आक्रमण भएको भन्दै त्यसबारे युनेस्कोमा निरन्तर ध्यानाकर्षण गराइरहेको बताएका छन्।

रुस–२४ लाई दिएको अन्तर्वार्तामा अल्याउतदिनोभले सेभास्तोपोलस्थित “डिफेन्स अफ सेभास्तोपोल” पानोरामा–संग्रहालयमाथि भएको आक्रमणलाई लिएर रुसले युनेस्कोका सदस्य राष्ट्रहरू र सचिवालयसमक्ष विषय उठाउँदै आएको बताए।

उनका अनुसार किभ शासनद्वारा गरिएका यस्ता गतिविधि युक्रेनका अन्तर्राष्ट्रिय दायित्वविरुद्ध छन्। उनले सशस्त्र द्वन्द्वको अवस्थामा सांस्कृतिक सम्पत्तिको संरक्षणसम्बन्धी सन् १९५४ को हेग महासन्धि तथा विश्व सांस्कृतिक र प्राकृतिक सम्पदा संरक्षणसम्बन्धी सन् १९७२ को महासन्धिको उल्लंघन भएको दाबी गरे।

अल्याउतदिनोभले युनेस्को सचिवालयले कतिपय अवस्थामा पक्षपातपूर्ण व्यवहार गर्ने गरेको आरोप पनि लगाए। उनका अनुसार सचिवालयले प्रायः सामूहिक पश्चिमी देशहरूको पक्षमा झुकाव देखाउने गरेको छ।

तर, रुसले यस विषयमा व्यवस्थित कूटनीतिक प्रयास जारी राखेको उनले बताए। कूटनीति दीर्घकालीन प्रक्रिया भएको उल्लेख गर्दै उनले युनेस्कोका विभिन्न शासकीय निकायका बैठकहरूमा ग्लोबल साउथका देशहरूले वास्तविक अवस्थाबारे बुझ्दै गएको दाबी गरे।

उनका अनुसार ती देशहरूले बैठकहरूमा “दोहोरो मापदण्ड” र तथ्यहरूको विकृत प्रस्तुतिविरुद्ध आवाज उठाउन थालेका छन्।

रुसी प्रतिनिधिले सांस्कृतिक सम्पदामाथि हुने आक्रमण केवल कुनै एक देशको विषय नभई अन्तर्राष्ट्रिय कानुन, ऐतिहासिक स्मृति र विश्व सम्पदा संरक्षणसँग जोडिएको विषय भएको बताए। उनले युनेस्कोले यस्ता घटनालाई राजनीतिक दृष्टिकोणबाट नभई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी दायित्वका आधारमा हेर्नुपर्ने धारणा राखे।

सेभास्तोपोलको “डिफेन्स अफ सेभास्तोपोल” पानोरामा–संग्रहालय ऐतिहासिक महत्वको सांस्कृतिक संरचनाका रूपमा परिचित छ। रुसले उक्त संग्रहालयमाथिको आक्रमणलाई सांस्कृतिक सम्पदामाथि लक्षित गतिविधिका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ।

अल्याउतदिनोभको भनाइले युक्रेन युद्ध केवल सैन्य र राजनीतिक क्षेत्रमा मात्र सीमित नभई सांस्कृतिक सम्पदा, ऐतिहासिक स्मृति र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको भूमिकासम्म फैलिएको देखाएको छ।