रुसी र टर्की विदेशमन्त्रीबीच मस्कोमा वार्ता हुँदै
मस्को। रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभको निमन्त्रणामा टर्कीका विदेशमन्त्री हाकान फिदान जुन १५ देखि १७ सम्म मस्कोको कार्यगत भ्रमणमा जाने भएका छन्। भ्रमणका क्रममा दुई देशबीच द्विपक्षीय सम्बन्ध तथा क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दाहरूमा व्यापक छलफल हुने जनाइएको छ।
रुस र टर्कीबीचको राजनीतिक संवादलाई स्थिर रूपमा अघि बढाउन रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र टर्कीका राष्ट्रपति रेचेप तैय्यप एर्दोगानबीच भइरहेका नियमित सम्पर्कलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ। सन् २०२५ मा दुई देशका नेताहरूले प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रमका क्रममा दुईपटक प्रत्यक्ष भेटवार्ता गरेका थिए।
दुवै देशका विदेशमन्त्रीहरूले उच्च राजनीतिक तहमा स्थापित संवादको गतिलाई निरन्तरता दिँदै आएका छन्। अप्रिल १८, २०२६ मा अन्टाल्या कूटनीति मञ्चका अवसरमा लाभरोभ र फिदानबीच द्विपक्षीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय विषयमा विस्तृत छलफल भएको थियो।
रुस र टर्कीका विदेश मन्त्रालयबीच पनि नियमित परामर्श हुँदै आएको छ। हाल दुवै पक्षबीचको संवाद अप्रिल १८, २०२६ मा अन्टाल्यामा हस्ताक्षर गरिएको सन् २०२६–२०२७ को परामर्श योजनाअनुसार अघि बढिरहेको जनाइएको छ।
सन् २०२५–२०२६ मा दुई देशबीच संसदीय तहको सहकार्य पनि सक्रिय रह्यो। फेब्रुअरी २६–२७, २०२५ मा रुसी संघीय सभाको फेडरेशन काउन्सिलकी सभामुख भ्यालेन्टिना मात्भिएन्कोले टर्कीको औपचारिक भ्रमण गरेकी थिइन्।
मस्कोमा हुने आगामी भेटवार्तामा मध्यपूर्वमा देखिएको पछिल्लो तनावबारे छलफल हुने छ। विशेषगरी इरानविरुद्ध अमेरिका–इजरायल आक्रामकताको सन्दर्भमा उत्पन्न परिस्थिति तथा प्यालेस्टिनी मुद्दाको समाधान प्रक्रियाबारे दुवै विदेशमन्त्रीबीच कुराकानी हुने अपेक्षा गरिएको छ।
यस्तै, कालो सागर क्षेत्रमा भएका पछिल्ला घटनाक्रम र सुरक्षित समुद्री आवागमन सुनिश्चित गर्ने विषयमा पनि गहिरो छलफल हुने जनाइएको छ।
रुस र टर्कीले सिरियाको अवस्था स्थिर बनाउन जारी प्रयासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएका छन्। लाभरोभ र फिदानले सिरियाका नयाँ अधिकारीहरूलाई समावेशी राजनीतिक संवाद अघि बढाउन तथा देशको शान्तिपूर्ण सामाजिक–आर्थिक पुनर्निर्माणमा सहयोग गर्ने विषयमा छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
दुवै मन्त्रीले लिबियासम्बन्धी अन्तरनिकाय परामर्शलाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता पनि कायम राखेका छन्।
दक्षिण काकेसस क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने अवसरलाई पनि वार्तामा विशेष प्राथमिकता दिइने छ। यातायात मार्ग र सञ्चार सम्पर्क खुलाउने, द्वन्द्वपछिको पुनर्निर्माण अघि बढाउने तथा क्षेत्रलाई शान्त र पूर्वानुमानयोग्य बनाउने विषयमा रुस र टर्कीले साझा चासो राखेका छन्।
दुवै देशले दक्षिण काकेससमा शान्ति र स्थिरता प्रवर्द्धन गर्न ३+३ क्षेत्रीय सहकार्य मञ्चमार्फत संयुक्त प्रयासलाई अघि बढाउन सकिने धारणा राख्दै आएका छन्। रुसले आर्मेनिया–टर्की सम्बन्ध सामान्यीकरणको जारी प्रक्रियालाई स्वागत गरेको छ। साथै, मध्य एसियामा एकीकरण प्रक्रियाको विकासबारे पनि छलफल गर्न रुसी पक्ष इच्छुक रहेको जनाइएको छ।
पश्चिमी देशहरूबाट निरन्तर दबाब कायम रहेका बेला रुस–टर्की व्यापार तथा आर्थिक सहकार्य पनि वार्ताको प्रमुख विषय बन्ने छ। दुवै मन्त्रीले द्विपक्षीय व्यापार विविधीकरण तथा बैंकिङ सेवामा सुधारका लागि अनुकूल अवस्था निर्माण गर्ने विषयमा छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यसैगरी, रुस–टर्की व्यापार तथा आर्थिक सहकार्यसम्बन्धी संयुक्त अन्तरसरकारी आयोगको २०औँ बैठकको तयारीबारे पनि वार्ता हुने छ।
ऊर्जा क्षेत्रमा भइरहेको सहकार्य पनि छलफलको महत्वपूर्ण एजेन्डा हुनेछ। अक्कुयु आणविक ऊर्जा केन्द्र निर्माणको प्रगति, ब्लु स्ट्रिम र टर्कस्ट्रिम ग्यास पाइपलाइन सञ्चालनलगायत विषयमा दुई पक्षबीच छलफल हुने जनाइएको छ।
टर्की रुसी नागरिकका लागि लोकप्रिय पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा कायम छ। सन् २०२५ को अन्त्यसम्म टर्की भ्रमण गर्ने विदेशी पर्यटकमध्ये रुसी नागरिक पुनः पहिलो स्थानमा रहेका थिए। उक्त वर्ष ६९ लाख रुसी पर्यटक टर्की पुगेका थिए, जुन टर्कीको कुल आगन्तुक पर्यटक संख्याको करिब १३.१ प्रतिशत हो। त्यसैले टर्कीका पर्यटकीय स्थलहरूमा रुसी पर्यटकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने विषयलाई पनि विशेष महत्व दिइने छ।
मस्कोमा हुने रुसी र टर्की विदेशमन्त्रीस्तरीय भेटवार्ताले दुई देशबीचको उच्चस्तरीय राजनीतिक संवादलाई पुनः पुष्टि गर्ने र पारस्परिक हितका विभिन्न क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्न योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
