लाभरोभको मिन्स्क भ्रमणमा रूस–बेलारुस समन्वयमा जोड

मिन्स्क — रुसका विदेशमन्त्री सेर्गेई लाभरोभले जुन १४ र १५ मा बेलारुसको कार्यगत भ्रमण गरेका छन्। भ्रमणका क्रममा उनले बेलारुसका राष्ट्रपति अलेक्जेन्डर लुकाशेन्कोसँग भेटवार्ता गर्नुका साथै बेलारुसका विदेशमन्त्री म्याक्सिम रिझेन्कोभसँग द्विपक्षीय वार्ता गरेका छन्।

रुसी विदेश मन्त्रालयका अनुसार लाभरोभले मिन्स्कमा महान् देशभक्तिपूर्ण युद्ध सुरु भएको ८५औँ वर्षको स्मरणमा विजय स्मारकमा पुष्पहार अर्पण गरेका थिए। सो अवसरलाई रूस र बेलारुसबीचको साझा ऐतिहासिक स्मृति, युद्धकालीन बलिदान र फासीवादविरोधी संघर्षको निरन्तरतासँग जोडेर हेरिएको छ।

राष्ट्रपति लुकाशेन्कोसँगको भेटमा लाभरोभले द्विपक्षीय सहकार्यका समसामयिक विषय र रूस–बेलारुस युनियन स्टेट निर्माण प्रक्रियालाई कूटनीतिक रूपमा समर्थन गर्ने उपायबारे छलफल गरेका थिए। दुवै पक्षले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा रूस र बेलारुसबीचको विदेश नीति समन्वय तथा मित्रराष्ट्रका रूपमा रहेको सहकार्यको स्तर उच्च रहेको मूल्याङ्कन गरेका छन्।

लाभरोभ र बेलारुसी विदेशमन्त्री रिझेन्कोभबीच सीमित तथा विस्तारित ढाँचामा विस्तृत वार्ता भएको थियो। वार्तामा दुई विदेश मन्त्रालयबीचको व्यावहारिक सहकार्य, आगामी कार्यक्रम, द्विपक्षीय सम्पर्क र अन्तर्राष्ट्रिय विषयमा समन्वयका पक्षहरूबारे छलफल भएको जनाइएको छ।

दुवै मन्त्रीले युनियन स्टेट गठनसम्बन्धी सन्धिका सदस्य राष्ट्रहरूका लागि आगामी तीन वर्षे अवधिका लागि समन्वित विदेश नीति कार्ययोजना तयार पार्ने विषयमा पनि छलफल गरेका छन्। उक्त कार्यक्रम सन् २०२७ देखि २०२९ सम्मका लागि लागू हुने अपेक्षा गरिएको छ।

वार्ताका क्रममा सन् २०२६ को चौथो त्रैमासिकमा बेलारुसमा चौथो मिन्स्क अन्तर्राष्ट्रिय युरेसियन सुरक्षा सम्मेलन आयोजना गर्ने विषय पनि उठाइएको थियो। साथै रूस र बेलारुसका विदेश मन्त्रालयका बोर्डहरूको वार्षिक संयुक्त बैठक गर्ने तयारीबारे पनि छलफल भएको छ।

लाभरोभ र रिझेन्कोभले समसामयिक वैश्विक तथा क्षेत्रीय विषयहरूमा पनि दृष्टिकोण आदानप्रदान गरेका थिए। दुवै पक्षले धेरै विषयमा आफ्नो धारणा समान वा निकट रहेको निष्कर्ष निकालेका छन्। उनीहरूले एकीकरण संयन्त्र, अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरू, तेस्रो मुलुक तथा क्षेत्रीय समूहहरूसँगको सम्बन्धमा घनिष्ठ समन्वय जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

रूस र बेलारुसले संयुक्त पहलहरूको कार्यान्वयन अवस्थाको पनि समीक्षा गरेका छन्। विशेषगरी पश्चिमा मुलुकहरूबाट लगाइएका प्रतिबन्ध र कानुनी दबाबको प्रतिरोध, आर्थिक तथा कूटनीतिक सहकार्यको रक्षा, र युरेसियामा समान तथा अविभाज्य सुरक्षामा आधारित नयाँ सुरक्षा संरचना निर्माणका विषयमा विशेष ध्यान दिइएको थियो।

मस्को र मिन्स्कले पश्चिमी दबाबलाई सामूहिक रूपमा सामना गर्ने र बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थाको पक्षमा सहकार्य बढाउने सन्देश दिएका छन्। दुवै पक्षले युनियन स्टेटलाई केवल द्विपक्षीय एकीकरण परियोजना नभई व्यापक युरेसियन समन्वयको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा अघि बढाउने चाहना देखाएका छन्।

लाभरोभको यो भ्रमण रूस–बेलारुस सम्बन्ध थप सुदृढ गर्ने, विदेश नीति समन्वयलाई संस्थागत बनाउने र युरेसियाली सुरक्षा संरचनाबारे साझा दृष्टिकोण अघि सार्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ। युक्रेन संकट, पश्चिमी प्रतिबन्ध, नाटोको गतिविधि र युरेसियामा नयाँ शक्ति सन्तुलनबारे बहस तीव्र भइरहेका बेला मिन्स्कमा भएको यो वार्तालाई रणनीतिक महत्वका साथ लिइएको छ।