तीर्थ पर्यटनमा रूस–नेपाल सहकार्यको नयाँ सम्भावना
काठमाडौं । तीर्थ पर्यटन विकाससम्बन्धी अनुभव आदानप्रदान रूस र नेपालबीच सहकार्यको नयाँ क्षेत्र बन्न सक्ने देखिएको छ।
रूसमा पछिल्लो समय तीर्थ पर्यटन आन्तरिक पर्यटन बजारको महत्वपूर्ण हिस्सा बन्दै गएको छ। यसले आध्यात्मिक, ऐतिहासिक र सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण, क्षेत्रीय विकास तथा यात्रुहरूका लागि नयाँ आकर्षण केन्द्रहरूको निर्माणमा योगदान पुर्याइरहेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा फोरम ‘लेट्स ट्राभल!’ अन्तर्गत आयोजित “रूसमा तीर्थ तथा सांस्कृतिक–शैक्षिक पर्यटन विकासका अवसर” विषयक सत्रमा सहभागीहरूले तीर्थ पर्यटनको सम्भावना र विकासबारे छलफल गरेका थिए।
सत्रका सहभागीहरूले तीर्थ पर्यटनको विकासका लागि विशेष दृष्टिकोण आवश्यक रहेको बताए। परम्परागत भ्रमण प्याकेजभन्दा तीर्थयात्रा आध्यात्मिक अभ्यास र धार्मिक परम्परासँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको हुने भएकाले मार्ग व्यवस्थापन, गाइड तथा तीर्थ सेवा प्रदायकहरूको तालिम र धार्मिक सम्पदा स्थल वरपरको पर्यटन पूर्वाधार विकासमा संवेदनशीलता आवश्यक हुने उनीहरूको भनाइ थियो।
यसैबीच, रूससँग सम्बन्धित तीर्थस्थलहरू विदेशमा पनि विकास हुन थालेका छन्। नेपालस्थित बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा रूसी बौद्ध गुम्बा निर्माणाधीन अवस्थामा छ। सेन्ट पिटर्सबर्गस्थित डाट्सान गुनजेचोयनेयको डिजाइनमा आधारित उक्त गुम्बा रूसी उद्यमी दिमित्री मोरोजोभले स्थापना गरेको लुम्बिनी गुम्बा निर्माण फाउन्डेसनले नेपाल सरकारसँगको सहकार्यमा निर्माण गरिरहेको छ।
बुद्ध जन्मस्थलमा निर्माण भइरहेको उक्त गुम्बाको काम सन् २०२७ भित्र सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएको छ। गुम्बा निर्माण सम्पन्न भएपछि रूसबाट नेपाल आउने तीर्थयात्रीहरूको संख्या बढ्ने र लुम्बिनीमा रूसी बौद्ध तीर्थ पर्यटनलाई नयाँ गति दिने अपेक्षा गरिएको छ।
