इरान–अमेरिका समझदारीलाई मध्यपूर्वी देशहरूको स्वागत
तेहरान/वासिङ्टन । इरान, अमेरिका र पाकिस्तानले युद्ध अन्त्यसम्बन्धी समझदारीपत्रको मस्यौदा अन्तिम रूप दिइएको घोषणा गरेका छन्। केही सातादेखि जारी वार्तापछि सोमबार बिहान उक्त समझदारीपत्र अन्तिम रूप दिइएको जनाइएको छ। समझदारीपत्रमा शुक्रबार स्वीट्जरल्यान्डमा औपचारिक हस्ताक्षर हुने बताइएको छ।
मध्यपूर्वका विभिन्न देशहरूले कूटनीतिक उपलब्धिको स्वागत गर्दै होर्मुज जलडमरू पुनः खोल्ने योजनाप्रति समर्थन जनाएका छन्। उनीहरूले यो समझदारीले क्षेत्रमा व्यापक र दीर्घकालीन शान्तिका लागि वातावरण निर्माण गर्ने आशा व्यक्त गरेका छन्।
इराकी विदेश मन्त्रालयले वक्तव्य जारी गर्दै कूटनीतिक उपलब्धिप्रति पूर्ण समर्थन जनाएको छ। मन्त्रालयले होर्मुज जलडमरू सामान्य समुद्री आवागमनका लागि पुनः खुल्ने घोषणालाई स्वागत गर्दै यसले विश्व बजारमा तेल र ग्यासको सहज आपूर्ति तथा अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा क्षेत्रको स्थायित्वमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने जनाएको छ।
साउदी अरबको विदेश मन्त्रालयले पनि सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत समझदारीपत्रको स्वागत गरेको छ। मन्त्रालयले होर्मुज जलडमरूमा सुरक्षा र नौवहन स्वतन्त्रता पुनःस्थापना गर्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण रहेको उल्लेख गरेको छ।
प्यालेस्टाइनले पनि उक्त समझदारीले अरब खाडी, जोर्डन र समग्र क्षेत्रका देश तथा जनतालाई थप द्वन्द्वबाट जोगाउने विश्वास व्यक्त गरेको छ। प्यालेस्टिनी समाचार संस्था वाफाले प्रकाशित गरेको वक्तव्यमा यसले क्षेत्रीय सुरक्षा र स्थायित्व सुदृढ पार्ने आशा व्यक्त गरिएको छ।
इजिप्टका राष्ट्रपति अब्देल फत्ताह अल–सिसी र संयुक्त अरब इमिरेट्सका राष्ट्रपति शेख मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यानले पनि समझदारीपत्र र होर्मुज जलडमरू पुनः खोल्ने निर्णयको स्वागत गरेका छन्।
जोर्डनको विदेश मन्त्रालयले सैनिक कारबाही रोक्ने र स्थायी सम्झौताका लागि विस्तृत वार्ता सुरु गर्ने समझदारीलाई क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा र स्थायित्व पुनःस्थापनातर्फ महत्त्वपूर्ण कदम भनेको छ।
कतारको विदेश मन्त्रालयले समझदारीपत्रलाई क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति, स्थायित्व र आर्थिक वृद्धिलाई प्रवर्द्धन गर्ने महत्त्वपूर्ण कदमका रूपमा व्याख्या गरेको छ। बहराइनले पनि यसलाई तनाव न्यूनीकरण र विश्वास निर्माणतर्फको महत्त्वपूर्ण विकास भनेको छ।
अल्जेरियाले अमेरिका र इरानबीचको रूपरेखा सम्झौताको स्वागत गर्दै खाडी र मध्यपूर्वमा सैन्य कारबाही रोकिने अपेक्षा व्यक्त गरेको छ। टर्कीका राष्ट्रपति रेचेप तैय्यप एर्दोगानले समझदारीपत्रले मध्यपूर्वलाई “राहतको सास” दिएको बताउँदै यसले क्षेत्रमा स्थायी शान्ति र स्थायित्वको बाटो खोल्ने आशा व्यक्त गरे।
लेबनानका राष्ट्रपति जोसेफ औन र संसद् सभामुख नबीह बेरीले पनि समझदारीपत्रको स्वागत गर्दै यसले क्षेत्रमा सैनिक तनाव अन्त्य गर्न सहयोग पुर्याउने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
क्षेत्रीय देशहरूले समझदारीपत्रको पूर्ण कार्यान्वयनमा जोड दिएका छन्। उनीहरूले विवाद समाधानका लागि संवाद, कूटनीति, अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्रका सिद्धान्तलाई आधार बनाउनुपर्ने धारणा दोहोर्याएका छन्।
इराकले युद्ध अस्वीकार गर्ने र विवाद समाधानका लागि शान्तिपूर्ण माध्यमलाई मात्र स्वीकार गर्ने आफ्नो अडान यथावत् रहेको जनाएको छ। साउदी अरबले क्षेत्रीय देशहरूको सुरक्षा हितलाई ध्यानमा राख्ने र आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्ने सिद्धान्तमा आधारित स्थायी सम्झौताबाट शान्ति हासिल हुने आशा व्यक्त गरेको छ।
जोर्डनले छिमेकी सम्बन्ध, राज्य सार्वभौमिकता र आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्ने सिद्धान्तलाई सम्मान गर्ने स्थायी सम्झौता आवश्यक रहेको जनाएको छ। कतारले पनि अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र असल छिमेकी सम्बन्धका सिद्धान्तअनुसार संवादमार्फत विवाद समाधान गर्ने पहलप्रति समर्थन जनाएको छ।
ओमानको मन्त्रिपरिषद्ले क्षेत्रीय सुरक्षा र स्थायित्व कायम गर्न खाडी सहकार्य परिषद्का सदस्य राष्ट्रहरू तथा पाकिस्तानले खेलेको रचनात्मक भूमिकाको प्रशंसा गरेको छ। अल्जेरियाले समझदारीपत्रले सम्बन्धित पक्षबीच आपसी विश्वास बढाउने र बाँकी सबै विषयको व्यापक तथा अन्तिम समाधानका लागि अनुकूल वातावरण निर्माण गर्ने आशा व्यक्त गरेको छ।
इरान र अमेरिकाले आइतबार युद्ध तथा लेबनानसहित सबै मोर्चामा सैन्य कारबाही अन्त्य गर्ने उद्देश्यसहित समझदारीपत्र अन्तिम रूप दिएका थिए।
यसअघि फेब्रुअरी २८ मा इजरायल र अमेरिकाले तेहरानसहित इरानका विभिन्न शहरमा संयुक्त आक्रमण गरेका थिए। त्यसपछि इरानले इजरायल तथा क्षेत्रका अमेरिकी सैन्य आधार र सम्पत्तिलाई लक्षित गर्दै क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमणको जवाफ दिएको थियो।
