काजानमा रुस–आसियान शिखर सम्मेलन : ३५ वर्षे सम्बन्धको समीक्षा
काजान — रुसी सहर काजानमा जुन १७–१८ मा रुस–आसियान शिखर सम्मेलन हुँदैछ, जसले रुस र दक्षिणपूर्व एसियाली राष्ट्रहरूको संघ (आसियान) बीचको सम्बन्धको ३५ औं वार्षिकोत्सव मनाउनेछ।
यस वार्षिकोत्सव बैठकमा नेताहरूले रुस–आसियान रणनीतिक साझेदारीको समीक्षा गर्ने र राजनीतिक, आर्थिक र मानवीय क्षेत्रमा सहकार्यका नयाँ क्षेत्रहरूको रूपरेखा तय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। उनीहरूले समसामयिक अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय मुद्दाहरूमा विचार आदानप्रदान गर्ने कार्यक्रम पनि छ।
राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको विदेश नीति सहायक युरी उशाकोभका अनुसार चारवटा दस्ताबेजहरूमा पहिल्यै सहमति भइसकेको छ । काजान घोषणापत्रले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्रमा आधारित “निष्पक्ष र लोकतान्त्रिक बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्था” को समर्थनलाई पुनः पुष्टि गर्नेछ।
सहकार्यको २०३० सम्मको दिशानिर्देश तय गर्ने कार्य योजनामा राजनीति, सुरक्षा, व्यापार, लगानी, ऊर्जा, यातायात, कृषि, डिजिटल प्रविधि, विज्ञान, र उच्च-प्रविधि क्षेत्रहरूमा सहकार्यका व्यावहारिक कदमहरू समावेश हुनेछन्। ऊर्जा र सांस्कृतिक सहकार्यमा केन्द्रित थप संयुक्त वक्तव्यहरूको पनि अपेक्षा गरिएको छ।
शिखर सम्मेलनको एजेन्डामा समसामयिक अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय मुद्दाहरूमा छलफल समावेश छ । राष्ट्रपति पुटिनले सम्मेलनको अवसरमा आसियान सदस्य राष्ट्रका प्रतिनिधिमण्डल प्रमुखहरूसँग द्विपक्षीय वार्ता गर्ने कार्यक्रम छ।
कार्यक्रमको सह-अध्यक्षता रुसी राष्ट्रपति पुटिन र हाल आसियानको अध्यक्ष रहेका फिलिपिन्सका राष्ट्रपति फर्डिनान्ड आर मार्कोस जुनियरले गर्नेछन् । मार्कोसको यो पहिलो रुस भ्रमण हो ।
सहभागी हुने नेताहरूमा ब्रुनाइका सुल्तान, फिलिपिन्सका राष्ट्रपति, र भियतनाम, कम्बोडिया, लाओस, मलेसिया, सिंगापुर, थाइल्याण्ड, र पूर्वी टिमोरका प्रधानमन्त्रीहरू रहने अपेक्षा गरिएको छ।
जुन १७ मा काजानमा रुस–आसियान व्यापार मञ्च पनि आयोजना हुनेछ, जहाँ दुवै पक्षका उद्यमीहरूले व्यापार र आर्थिक सहकार्यको सम्भावनाबारे छलफल गर्नेछन्।
यो शिखर सम्मेलन गहिरा विश्वव्यापी परिवर्तनहरूको पृष्ठभूमिमा आयोजना भइरहेको छ। रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले यो सम्मेलनले भविष्यको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाका बारेमा मुख्य प्रश्नहरूको जवाफ दिने बताइन्, जसलाई उनले बहुध्रुवीय र बहुकेन्द्रीयको रूपमा वर्णन गरिन्।
पाँचवटा दस्ताबेजहरू — काजान घोषणापत्र, २०३० सम्मको कार्य योजना, ऊर्जा सहकार्यमा संयुक्त वक्तव्य, सांस्कृतिक सहकार्यमा संयुक्त वक्तव्य, र सूचना प्रविधि सहकार्यमा संयुक्त वक्तव्य — हस्ताक्षरका लागि तयार रहेको उशाकोभले जानकारी दिए।
यस शिखर सम्मेलनमा मुख्य विषयवस्तुहरूमा पूर्वाधार, ऊर्जा, डिजिटल, जलवायु परिवर्तन र मानवीय सुरक्षा रहने बताइएको छ। ‘महाशक्तिहरूबीचको प्रतिस्पर्धामा आसियानको भूमिका’ र ‘बहुध्रुवीय विश्वमा रुसको साझेदारी रणनीति’ पनि मुख्य बहसका विषय हुनेछन्।
शिखर सम्मेलनको समापनमा संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्ने र आगामी वर्षहरूका लागि सहकार्यको रोडम्याप जारी गर्ने योजना रहेको छ ।
