मध्यपूर्व शान्तिका लागि चीन–पाकिस्तान समन्वयमा जोड
काठमाडौँ। चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यी र पाकिस्तानका उपप्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री मोहम्मद इशाक डारबीच मंगलबार साँझ टेलिफोन वार्ता भएको छ। वार्तामा मध्यपूर्वको पछिल्लो अवस्था, इरान–अमेरिका संवाद र क्षेत्रीय शान्ति पुनःस्थापनाका प्रयासबारे छलफल भएको चिनियाँ राज्य सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ।
चिनियाँ पक्षका अनुसार पाकिस्तानी विदेशमन्त्री डारले इरान र अमेरिकाबीच हालै भएको पहिलो चरणको समझदारीपत्रबारे वाङ यीलाई जानकारी गराएका थिए। उनले पछिल्ला महिनाहरूमा पाकिस्तानसँग निकट सम्पर्क राखेको र पाकिस्तानका मध्यस्थता प्रयासलाई सहयोग गरेको भन्दै चीनप्रति धन्यवाद व्यक्त गरे।
डारले पाकिस्तानले वर्तमान शान्ति वार्ताको गतिलाई कायम राख्न चीनसँग समन्वय जारी राख्न चाहेको बताए। उनका अनुसार पाकिस्तान र चीनले क्षेत्रीय शान्ति, स्थायित्व र दीर्घकालीन समाधानका लागि रचनात्मक भूमिका खेल्नुपर्ने आवश्यकता छ।
वाङ यीले इरान–अमेरिका समझदारीका लागि पाकिस्तानले गरेको मध्यस्थता प्रयासको प्रशंसा गरे। उनले शान्तिका लागि प्रयास गर्नु चीन र पाकिस्तानसहित सबै देशको साझा अन्तर्राष्ट्रिय जिम्मेवारी भएको बताए।
वाङ यीका अनुसार शान्तिको आशा रहँदासम्म त्यसका लागि गरिने प्रयास सार्थक हुन्छ। उनले संघर्ष सुरु भएयता चीनले सम्बन्धित सबै पक्षसँग सम्पर्क कायम राख्दै युद्धविराम र संवाद प्रवर्द्धनका लागि सक्रिय भूमिका खेलेको बताए।
चीनले सुरुदेखि नै पाकिस्तानको मध्यस्थता प्रयासलाई समर्थन गरेको वाङ यीको भनाइ छ। उनका अनुसार चीनले सबै पक्षसँग पाकिस्तान विश्वसनीय मध्यस्थकर्ता भएको बताउँदै आएको छ। चीनले आफ्नै कूटनीतिक माध्यमबाट इरान र अमेरिकासँग पनि छुट्टाछुट्टै सम्पर्क राखेको जनाएको छ।
वाङ यीले हाल प्राप्त सहमतिलाई अन्तिम चरण नभई नयाँ सुरुवातका रूपमा लिनुपर्ने बताए। उनका अनुसार खाडी क्षेत्र र व्यापक मध्यपूर्वमा दीर्घकालीन शान्ति स्थापना गर्न सबै पक्षबाट निरन्तर प्रयास आवश्यक छ।
चिनियाँ विदेशमन्त्रीले आगामी चरणको वार्ता पहिलो चरणको समझदारीभन्दा कठिन हुन सक्ने बताए। तर उनले शान्ति प्रक्रिया उल्टिन नहुने र कुनै पक्षले पुनः बल प्रयोगको बाटो लिन नहुनेमा जोड दिए।
वाङ यीले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले इरान–अमेरिका वार्तालाई अझ बढी समर्थन गर्नुपर्ने बताए। उनले संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद्सहित बहुपक्षीय संस्थाहरूले शान्ति प्रक्रियामा सक्रिय भूमिका खेल्नुपर्ने धारणा पनि राखे।
उनका अनुसार क्षेत्रीय देशहरूले आफ्नो भविष्य आफ्नै हातमा लिनुपर्छ। संवाद र परामर्शमार्फत मध्यपूर्वका सबै देश सहभागी हुने क्षेत्रीय शान्ति तथा सुरक्षा संरचना निर्माणको सम्भावना खोजिनुपर्ने चीनको धारणा छ।
चीनले शान्तिको ढोका खुलेपछि त्यसलाई फेरि बन्द गर्न नहुने बताएको छ। वाङ यीले मध्यपूर्वले लामो समयदेखि संघर्षको पीडा भोग्दै आएको र त्यहाँका जनताले शान्ति पाउनुपर्ने धारणा राखे।
यो वार्तालाई चीन र पाकिस्तानबीच मध्यपूर्व संकटमा कूटनीतिक समन्वय जारी राख्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ। यसअघि पनि दुवै देशले खाडी र मध्यपूर्वमा शान्ति तथा स्थायित्व पुनःस्थापनाका लागि पाँचबुँदे पहल अघि सारेका थिए।
