अमेरिका–इरान समझदारीपत्रलाई रुसको स्वागत

मस्को, — रुसले संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीच सैन्य द्वन्द्व अन्त्य गर्ने उद्देश्यले हस्ताक्षर भएको समझदारीपत्रको स्वागत गरेको छ। रुसी विदेश मन्त्रालयले जारी गरेको वक्तव्यमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेश्कियनबीच दूरमाध्यममार्फत औपचारिक रूपमा सहमति भएको जनाएको छ।

मन्त्रालयले वासिङ्टन र तेहरान दुवैले समझदारीपत्रका सर्तहरू कडाइका साथ पालना गर्ने दृढ प्रतिबद्धता देखाएको उल्लेख गरेको छ। साथै, विवादलाई वार्तामार्फत समाधान गर्न पाकिस्तान र कतारका मध्यस्थकर्ताहरूले गरेको सक्रिय र प्रभावकारी प्रयासको पनि रुसले प्रशंसा गरेको छ।

रुसी विदेश मन्त्रालयले आगामी संवेदनशील र जिम्मेवार अवधिमा सबै पक्षले अमेरिका–इरानबीच भएको समझदारीलाई स्पष्ट रूपमा पालना गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ। मन्त्रालयले क्षेत्रीय तनाव पुनः बढ्न नदिन, लेबनानसहित सम्पूर्ण क्षेत्रमा कुनै नयाँ खतरनाक उक्साहट वा सैन्य वृद्धि हुन नहुने बताएको छ।

वक्तव्यमा शान्ति स्थापनाले पर्शियन खाडीका दुवै किनारका मुलुकहरूबीचको सम्बन्धमा विश्वास पुनःस्थापित गर्न सहयोग गर्ने अपेक्षा व्यक्त गरिएको छ। रुसले हर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै सुरक्षित र अवरोधरहित जलयातायात पुनः सञ्चालन हुनु विश्व ऊर्जा र खाद्य बजारको अस्थिरता घटाउन महत्त्वपूर्ण हुने जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार यस्तो अस्थिरताको असर विशेषगरी कमजोर र संवेदनशील मुलुकहरूमा बढी पर्ने गर्दछ।

रुसले इरानले आणविक अप्रसार सन्धि अन्तर्गत आफ्ना दायित्वप्रति अडिग प्रतिबद्धता पुनः दोहोर्‍याएको विषयलाई तेहरानमाथि लगाइएका आरोप र आलोचनाको उपयुक्त जवाफका रूपमा व्याख्या गरेको छ। वक्तव्यमा इरानलाई शान्तिपूर्ण प्रयोजनका लागि आणविक ऊर्जा विकास र प्रयोग गर्ने वैध अधिकार रहेको पनि उल्लेख गरिएको छ।

रुसी विदेश मन्त्रालयले अमेरिका–इजरायलद्वारा इरानविरुद्ध गरिएको आक्रमणबारे रुसले सुरुदेखि नै स्पष्ट र सिद्धान्तनिष्ठ मूल्यांकन गरेको जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार द्वन्द्व अवधिभर रुसले संयुक्त राष्ट्रसंघलगायत अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा जिम्मेवार र सैद्धान्तिक अडान कायम राख्दै टकराव घटाउने र राजनीतिक समाधानको वातावरण बनाउन प्रयास गरेको थियो।

मन्त्रालयले मध्यपूर्वमा दीर्घकालीन र दिगो स्थायित्वका लागि हुने प्रयासमा रुसले ठोस कूटनीतिक सहयोग जारी राख्ने तयारी रहेको पनि स्पष्ट गरेको छ।

रुसी पक्षका अनुसार मे ३० मा रुसले अरब र इरानी साझेदारहरूलाई पर्शियन खाडी क्षेत्रमा सामूहिक सुरक्षासम्बन्धी आफ्नो अद्यावधिक अवधारणा प्रस्तुत गरेको थियो। उक्त अवधारणामा द्वन्द्वका अवस्थाहरूलाई चरणबद्ध रूपमा समाधान गर्ने, समान र अविभाज्य सुरक्षाको सिद्धान्त अपनाउने, विश्वास निर्माणका उपायहरू विकास गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनका आधारमा हर्मुज जलडमरूमध्यमा आवागमन स्वतन्त्रता सुनिश्चित गर्ने विषय समेटिएका छन्।

रुसले यो पहलले विश्वको रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण क्षेत्रमा द्वन्द्वपछिको नयाँ अन्तरराज्यीय सम्बन्ध संरचना निर्माणसम्बन्धी विचार र प्रस्तावमाथि गम्भीर छलफल अघि बढाउने अपेक्षा गरेको छ।