चीनमा खेल–स्वास्थ्य अभियानबाट १० करोड मानिस जोड्ने लक्ष्य

बेइजिङ — अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति (आईओसी) ले चीनमा सञ्चालन गरिएको सामुदायिक खेल तथा स्वास्थ्य सहकार्य पहलमार्फत सन् २०२८ को अन्त्यसम्म १० करोड मानिसलाई खेलकुद र शारीरिक गतिविधिमा जोड्ने लक्ष्य राखेको जनाएको छ।

आईओसीका अनुसार ओलम्पिक दिवस जुन २३ अघि चीनका विभिन्न स्थानमा रहेका ३२ सामुदायिक खेल तथा स्वास्थ्य केन्द्रहरूले सबै उमेर समूहका नागरिकका लागि खेलकुद सुविधा र गतिविधि उपलब्ध गराइरहेका छन्। यो कार्यक्रम आईओसीको विश्वव्यापी “लेट्स मुभ” अभियानबाट प्रेरित रहेको जनाइएको छ।

आईओसीले चीनमा नियमित खेलकुद र शारीरिक गतिविधिमा सहभागी हुने जनसंख्या अझै सीमित रहेको उल्लेख गरेको छ। उसको विवरणअनुसार चीनमा ३७.२ प्रतिशत मानिस मात्र नियमित रूपमा खेलकुद वा शारीरिक गतिविधिमा सहभागी हुन्छन्। किशोर समूहमा भने शारीरिक निष्क्रियता अझ गम्भीर देखिएको छ; ८० प्रतिशत किशोर र ८५ प्रतिशत किशोरी विश्व स्वास्थ्य संगठनले सिफारिस गरेको शारीरिक गतिविधिको तहसम्म पुग्न नसकेको आईओसीले जनाएको छ।

जनवरी २०२६ मा सुरु भएको यो पहलले डिजिटल पहुँच र प्रत्यक्ष सामुदायिक गतिविधि दुवै माध्यमबाट नागरिकलाई खेलकुदमा सहभागी गराउने लक्ष्य राखेको छ। कार्यक्रमअन्तर्गत स्थानीय समुदाय, परिवार, बालबालिका, किशोरकिशोरी, वृद्धवृद्धा र शहरी बासिन्दालाई स्वास्थ्य सुधार गर्ने खालका खेल तथा व्यायाममा जोड्ने प्रयास भइरहेको छ।

आईओसीले चीन खेल विज्ञान संस्थानसँगको सहकार्यमा स्वास्थ्यवर्धक खेल तथा शारीरिक गतिविधिमा पहुँच विस्तार गर्ने योजना बनाएको छ। यसले बढी सक्रिय, स्वस्थ र सामुदायिक रूपमा जोडिएका समाज निर्माणमा सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

कार्यक्रम केवल खेलकुद प्रतियोगितामा सीमित छैन। यसको उद्देश्य दैनिक जीवनमा शारीरिक सक्रियता बढाउने, दीर्घकालीन स्वास्थ्य जोखिम घटाउने, समुदायमा सहभागिता बढाउने र खेलकुदलाई सार्वजनिक स्वास्थ्य नीतिसँग जोड्ने रहेको छ।

चीनमा तीव्र शहरीकरण, डिजिटल जीवनशैली, लामो समय बसिरहने कामको प्रकृति र किशोरकिशोरीमा बढ्दो निष्क्रियता सार्वजनिक स्वास्थ्यका लागि चुनौतीका रूपमा देखिएका छन्। यसै सन्दर्भमा आईओसीको पहलले सामुदायिक तहबाट खेलकुद र स्वास्थ्यलाई जोड्ने प्रयास गरेको हो।

आईओसीका अनुसार यो कार्यक्रम व्यापक Sport and Health Cooperation Initiative को विस्तार हो। उक्त पहल विश्व स्वास्थ्य संगठन र विश्वव्यापी स्वास्थ्य संस्था PATH सँगको सहकार्यमा घाना, तान्जानिया, नेपाल, पेरु र भियतनाममा पनि सञ्चालन भइरहेको छ।

ओलम्पिक दिवसको सन्दर्भमा सुरु गरिएको चीन कार्यक्रमले खेलकुदलाई पदक, प्रतियोगिता वा व्यावसायिक प्रदर्शनभन्दा बाहिर लैजाँदै स्वास्थ्य, सामाजिक सहभागिता र जीवनशैली सुधारको माध्यमका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्तो पहल सफल हुन स्थानीय सरकार, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, सामुदायिक केन्द्र र डिजिटल प्लेटफर्मबीच निरन्तर सहकार्य आवश्यक हुन्छ। नियमित गतिविधि, प्रशिक्षित जनशक्ति, सुरक्षित खेलस्थल र जनचेतना विस्तार यस कार्यक्रमका प्रमुख आधार हुनेछन्।

आईओसीको लक्ष्य पूरा भए सन् २०२८ सम्म चीनमा खेलकुद र शारीरिक गतिविधिमा जनसहभागिता उल्लेखनीय रूपमा बढ्न सक्नेछ। यसले सार्वजनिक स्वास्थ्य, युवा विकास, सामुदायिक सक्रियता र ओलम्पिक मूल्यहरूको प्रवर्द्धनमा सकारात्मक योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।