रुस र माडागास्करबीच सम्बन्ध विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता, विश्व सञ्चालनमा अफ्रिकाको भूमिका बढाउन लाभरोभको जोड

मस्को — रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभ र माडागास्करकी विदेशमन्त्री एलिस एन्डियाले जुन १९ मा मस्कोमा द्विपक्षीय वार्तापछि संयुक्त पत्रकार सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै विभिन्न क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने र विश्व सञ्चालनमा अफ्रिकाको आवाजलाई बलियो बनाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

लाभरोभले वार्ता ‘मैत्रीपूर्ण र विश्वासपूर्ण वातावरण’मा सम्पन्न भएको बताउँदै गत फेब्रुअरीमा मस्कोमा राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र राष्ट्रपति माइकल रान्ड्रियानिरिनाबीच भएको भेटवार्तामा पुगेका सहमतिअनुरूप द्विपक्षीय सम्बन्ध स्थिर रूपमा विकास भइरहेको उल्लेख गरे। उक्त भेटमा सम्बन्धका सम्पूर्ण पक्षको समीक्षा गर्दै आर्थिक, सैन्य, सैन्य–प्राविधिक, मानवीय र शैक्षिक सहकार्यका रणनीतिक लक्ष्य तय गरिएको उनको भनाइ छ।

‘हामीले आज यी विषयमा विस्तृत छलफल गर्यौं। हामी अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय मामिलामा, विशेषगरी अफ्रिकी महादेशमा विद्यमान जटिल समस्या र संकटका विषयमा समन्वय बढाउने लक्ष्यतर्फ अघि बढिरहेका छौं,’ लाभरोभले भने।

दुवै पक्षले ऊर्जा, यातायात, भौगर्भिक अन्वेषण तथा खनिज स्रोतको उत्खनन र प्रशोधनजस्ता क्षेत्रमा व्यापार तथा आर्थिक सहकार्य विस्तारको सम्भावना रहेकोमा जोड दिए।

बहुपक्षीय मञ्चहरूमा सहकार्यबारे बोल्दै लाभरोभले संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्रका सबै सिद्धान्तहरूलाई छनोटपूर्ण नभई पूर्णता र अन्तरसम्बन्धमा कार्यान्वयन गर्ने आधारमा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई थप लोकतान्त्रिक बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए। संयुक्त राष्ट्रसंघ र त्यसको सुरक्षा परिषद्लगायत विश्व सञ्चालनका संयन्त्रमा अफ्रिकाको भूमिका उल्लेखनीय रूपमा बढाउनुपर्ने रुसको सैद्धान्तिक धारणा पनि उनले दोहोर्याए।

युक्रेन संकट र अमेरिकासँगको संवादबारे

पत्रकारका प्रश्नको जवाफ दिँदै लाभरोभले अमेरिकासँगको संवादको अवस्थाबारे चर्चा गरे। एंकरेज शिखर वार्तामा अमेरिकी पक्षले प्रस्तुत गरेका प्रस्तावका आधारमा राष्ट्रपति पुटिनको सहमतिमा स्पष्ट समझदारी बनेको भए पनि अहिले वासिङ्टनको दृष्टिकोण फेरि परिवर्तन हुन सक्ने संकेत देखिएको उनको भनाइ थियो।

‘सबैले अहिले ‘स्पिरिट’ हरायो भनिरहेका छन्। तर ‘स्पिरिट’ को समझदारीसँग कुनै सम्बन्ध छैन। समझदारी स्पष्ट थियो,’ लाभरोभले भने।

उनले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनसँगको संवादको प्रशंसा गर्दै भने, ‘हामी यस संवादको तथ्यलाई नै स्वागत गर्छौं, विशेषगरी युरोपेलीहरूको तुलनामा जो कुनै न कुनै कथित सिद्धान्तको घमण्ड गर्छन् र भन्छन् कि रुससँग केवल शक्तिको हैसियतले मात्र कुरा गर्न सकिन्छ।’

लाभरोभले विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले वासिङ्टन युक्रेनको पक्षमा रहेकाले मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गर्न असमर्थ रहेको बताए पनि राष्ट्रपति ट्रम्पले युक्रेनी संकटको समाधानका लागि आफ्ना प्रयासमा फर्कन तयार रहेको बताइसकेको स्मरण गरे। ‘हामी संलग्न हुन तयार छौं। हामी एंकरेज शिखर वार्तामा अमेरिकी पक्षले प्रस्ताव गरेको समाधानको ढाँचाप्रति प्रतिबद्ध छौं,’ उनले भने।

इरान–अमेरिका वार्ताबारे

लाभरोभले इरान र अमेरिकाबीच हुने वार्ताको सफलताको शुभकामना दिँदै आवश्यक परेमा सहयोग गर्न रुस सधैं तयार रहेको बताए। ‘हाम्रा अमेरिकी सहकर्मी र इरानी पक्ष दुवैलाई थाहा छ कि समृद्ध युरेनियम भण्डारका सम्बन्धमा सहमति जुटाउन हाम्रो सेवा आवश्यक परेमा हामी सधैंझैं सहयोग उपलब्ध गराउन तयार छौं। हाम्रा प्रस्ताव कायमै छन्,’ उनले भने।

ऐतिहासिक सन्दर्भ

उपनिवेशवादको अन्त्यबारे चर्चा गर्दै लाभरोभले सोभियत संघले यस प्रक्रियामा मुख्य प्रेरक शक्तिको भूमिका निर्वाह गरेको बताए। सन् १९६० मा औपनिवेशिक देश र जनतालाई स्वतन्त्रता प्रदान गर्ने घोषणापत्र मस्कोको पहलमा पारित भएको उनले स्मरण गरे।

वार्ताका क्रममा यसै वर्षको शरद ऋतुमा हुने तेस्रो रुस–अफ्रिका शिखर सम्मेलनको तयारीबारे पनि विशेष छलफल भएको थियो।