विश्व दौड मञ्चमा नेपालगञ्ज म्याराथन सम्मानित

काठमाडौँ । पश्चिम नेपालको नेपालगञ्जबाट सुरु भएको सामुदायिक दौड अभियानले अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त गरेको छ। नर्वेको ट्रोम्सोमा आयोजित एआइएमएसको २५औँ विश्व महाधिवेशनमा नेपालगञ्ज म्याराथनले प्रतिष्ठित एआइएमएस सोसल अवार्ड २०२६ प्राप्त गरेको छ।

नेपालगञ्ज म्याराथनका संस्थापक टी.एस. ठकुरीले एआइएमएस अध्यक्ष पाको बोराओबाट उक्त सम्मान ग्रहण गरेका हुन्। एआइएमएस अर्थात् एसोसिएसन अफ इन्टरनेसनल म्याराथन्स एन्ड डिस्टेन्स रेसेस विश्वभरका म्याराथन र दूरी दौड आयोजकहरूको अन्तर्राष्ट्रिय संस्था हो।

यो सम्मान नेपालगञ्ज म्याराथनलाई केवल प्रतिस्पर्धात्मक खेल आयोजना गरेकाले मात्र प्रदान गरिएको होइन। एआइएमएस सोसल अवार्ड दौडलाई समाजसँग जोड्ने, समुदायलाई सहभागी गराउने, स्वास्थ्य चेतना फैलाउने, सामाजिक सद्भाव बढाउने र खेलमार्फत सकारात्मक परिवर्तनको प्रयास गर्ने आयोजकलाई प्रदान गरिने सम्मान हो। यस अर्थमा नेपालगञ्ज म्याराथनले पाएको यो अवार्ड नेपालका लागि खेलकुद उपलब्धि मात्र नभई सामाजिक अभियानको अन्तर्राष्ट्रिय स्वीकारोक्ति पनि हो।

एआइएमएसको आधिकारिक विवरणअनुसार सोसल अवार्ड सदस्य दौडहरूको सामाजिक पहल र समुदायसँगको संलग्नताको गुणस्तरका आधारमा प्रदान गरिन्छ। यसअघि ग्रेट इथियोपियन रन, टोकियो म्याराथन, म्युनिक म्याराथन, बेलग्रेड म्याराथन र हार्मोनी जेनेभा म्याराथन फर युनिसेफजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा परिचित दौडहरू यो सम्मानबाट सम्मानित भइसकेका छन्। नेपालगञ्ज म्याराथन त्यही सूचीमा थपिनु नेपाली सडक दौड संस्कृतिका लागि महत्त्वपूर्ण उपलब्धि मानिएको छ।

एआइएमएस सन् १९८२ मा स्थापना भएको संस्था हो। यसले विश्वभर दूरी दौडको प्रवर्द्धन, दौड मार्गको मापन मापदण्ड, आयोजकहरूबीच अनुभव आदानप्रदान र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमा भूमिका खेल्दै आएको छ। संस्थामा ११६ देश तथा क्षेत्रका ४५६ सदस्य रहेको आधिकारिक विवरणमा उल्लेख छ।

नेपालगञ्ज म्याराथन एआइएमएसको पूर्ण सदस्य हो। एआइएमएसको सूचीमा नेपालगञ्ज म्याराथन, हाफ म्याराथन, १० किलोमिटर र ५ किलोमिटर दूरी आधिकारिक रूपमा प्रमाणित रहेको उल्लेख छ। यसले नेपालगञ्ज म्याराथनलाई स्थानीय उत्सवबाट अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डमा आधारित सडक दौडका रूपमा स्थापित गरेको देखाउँछ।

नेपालगञ्ज म्याराथन सन् २०१५ देखि निरन्तर आयोजना हुँदै आएको छ। आयोजकका अनुसार यो दौड नेपालको विस्तृत शान्ति सम्झौताको स्मरणसँग जोडिएको छ। द्वन्द्वबाट प्रभावित पश्चिम नेपालको केन्द्र नेपालगञ्जबाट सुरु भएको यो अभियानले शान्ति, सद्भाव, स्वास्थ्य, खेलकुद र स्थानीय पर्यटनलाई एउटै मञ्चमा जोड्ने लक्ष्य राख्दै आएको छ।

ट्रोम्सोमा जुन १८ देखि २० सम्म आयोजित एआइएमएस विश्व महाधिवेशनमा विभिन्न देशका म्याराथन तथा दूरी दौड आयोजकहरूको सहभागिता थियो। महाधिवेशन मिडनाइट सन म्याराथनसँगै आयोजना गरिएको थियो। ट्रोम्सो आर्कटिक सर्कल नजिक रहेको सहर हो, जहाँ ग्रीष्म ऋतुमा मध्यरातमा पनि सूर्य अस्ताउँदैन। यही विशेष प्राकृतिक अवस्थाका कारण मिडनाइट सन म्याराथन विश्व दौड समुदायमा अलग पहिचान बोकेको कार्यक्रम मानिन्छ।

सोही अवसरमा ठकुरीले नर्वेको मिडनाइट सन म्याराथनअन्तर्गत १० किलोमिटर दौड पनि पूरा गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत जीवनमा पहिलोपटक आधिकारिक रेसमा सहभागी भएर १० किलोमिटर दौड पूरा गर्दा निकै खुशी लागेको बताएका छन्। मध्यरातमा दौड पूरा हुने संसारकै अनौठो मानिने मिडनाइट सन म्याराथनअन्तर्गत १० किलोमिटर रेस पूरा गरी मेडल ग्रहण गर्न सफल भएको उल्लेख गर्दै उनले शुभेच्छा राख्ने सबैप्रति आभार व्यक्त गरेका छन्।

नेपालगञ्जबाट सुरु भएको सामुदायिक दौड अभियान एआइएमएसको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मानसम्म पुग्नु पश्चिम नेपालको खेलकुद पहिचानका लागि महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। यो उपलब्धिले नेपालमा म्याराथन र सडक दौडलाई केवल पदक र प्रतिस्पर्धाको दायरामा सीमित नराखी समुदाय, स्वास्थ्य, शान्ति, पर्यटन र अन्तर्राष्ट्रिय पहिचानसँग जोड्न सकिने सन्देश दिएको छ।