चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरूले जेब्राफिशमा अर्ध-क्लोनिङको नवीन प्रविधि विकास गरे
बेइजिङ — चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरूले जेब्राफिशमा अर्ध-क्लोनिङ (semi-cloning) को लागि एक अभिनव प्रविधि विकास गरेका छन्, जसको विवरण हालै सेल रिसर्च (Cell Research) जर्नलमा प्रकाशित अनुसन्धान लेखमा उल्लेख गरिएको छ। अर्ध-क्लोनिङ व्यक्तिगत जनावर उत्पादन गर्ने एक अद्वितीय विधि हो, जबकि जेब्राफिश कशेरुकी विकास र रोगहरूको अध्ययनको लागि एक प्रमुख मोडेल जीवको रूपमा सेवा गर्दछ।
चिनियाँ विज्ञान प्रतिष्ठान (CAS) का अनुसार, हालको प्रविधिहरूमा कमजोरी वा सीमित कार्यसम्पादन रहेको छ, जसका कारण जीन-सम्पादन गरिएका जेब्राफिश मोडेलहरूको दक्ष र द्रुत सिर्जना लामो समयदेखि यस क्षेत्रको प्रमुख अवरोध रहेको थियो।
CAS को मोलिक्युलर सेल साइन्स उत्कृष्टता केन्द्रका अनुसन्धानकर्ताहरूले ब्लास्टोसिस्ट चरणमा ताजा ह्याप्लोइड कोषहरू प्रयोग गरी उर्वर अर्ध-क्लोन गरिएका जेब्राफिश उत्पादन गरे। अनुकूलन पछि, सफलता दर लगभग ३० प्रतिशतमा वृद्धि भएको छ।
ह्याप्लोइड ब्लास्टोसिस्ट कोष न्यूक्लियर ट्रान्सफरमा आधारित, यस प्रविधिले एकरूप लक्षण भएका अर्ध-क्लोन गरिएका जेब्राफिश उत्पादन गर्दछ। ह्याप्लोइड भ्रूणहरूमा बहु-जीन सम्पादन (multiplex gene editing) प्रदर्शन गरेर, यसले विभिन्न जीनोटाइप संयोजन भएका दाता कोषहरूको एक-चरण उत्पादन सक्षम बनाउँछ र भाले तथा पोथी दुवै अर्ध-क्लोन गरिएका जेब्राफिश उत्पादन गर्दछ।
अन्वेषकहरूका अनुसार, यो प्रविधिले जेब्राफिशमा “काइमेरा” (chimera) समस्या र लामो समय लाग्ने अवरोधहरू समाधान गर्दछ, किनभने प्रत्येक ह्याप्लोइड दाता कोषले एकल जीनोटाइप मात्र बोक्छ, जसले सन्ततिमा एकरूपता सुनिश्चित गर्दछ। परम्परागत CRISPR/Cas9 इन्जेक्सन विधिहरूमा प्रायः काइमेरा उत्पन्न हुने र शुद्ध उत्परिवर्ती (homozygous mutants) प्राप्त गर्न ६ देखि ९ महिना लाग्ने गर्दथ्यो।
यस प्रविधिको अर्को महत्वपूर्ण विशेषता यसको F0 पुस्तामा नै हेटेरोजाइगस उत्परिवर्ती उत्पादन गर्ने क्षमता हो, जसले पशु मोडेल निर्माणको समयलाई निकै छोटो बनाउँछ। ३ महिनाभित्रै F1 पुस्ताका शुद्ध उत्परिवर्ती भ्रूणहरू प्राप्त गर्न सकिन्छ, जसले अनुसन्धानलाई थप प्रभावकारी बनाउँछ।
अन्वेषकहरूले ब्लास्टोसिस्ट कोष क्रायोप्रिजर्भेसन, दाता कोष PCR पूर्व-स्क्रिनिङ, र न्यूक्लियर ट्रान्सफर-अर्ध-क्लोनिङ (NT-SC) शृङ्खला प्रविधिहरू संयोजन गरी यस प्रणालीलाई जेब्राफिश आनुवंशिक विश्लेषणको लागि एक बहुमूल्य प्लेटफर्म बनाएका छन्। यस खोजले अर्ध-क्लोनिङ प्रणालीलाई जेब्राफिश आनुवंशिक विश्लेषणको लागि एक मूल्यवान प्लेटफर्म बनाउँछ, CAS ले जनाएको छ।
