मोबाइल चार्जिङमा लापरबाही गर्दा आगलागीको जोखिम
काठमाडौँ — मोबाइल फोन चार्ज गर्दा अपनाइने सानो लापरबाहीले ठूलो आगलागी निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिइएको छ। चीनको झेजियाङ प्रान्तस्थित हुजोउमा हालै एउटा घरमा मोबाइल चार्जरकै कारण आगलागी भएको घटनापछि यस्तो सचेतना पुनः चर्चामा आएको हो।
स्थानीय विवरणअनुसार हुजोउका एक बासिन्दाको घरमा अचानक आगलागी हुँदा घरभित्रका अधिकांश सामग्री जलेर नष्ट भएका थिए। कोठाका भित्ताहरू धुवाँ र कालो धब्बाले भरिएका थिए। दमकल टोली समयमै पुगेकाले आगो नियन्त्रणमा आएको र ठूलो मानवीय क्षति भने हुन पाएन।
आगलागीको प्रारम्भिक कारण घरधनीले मोबाइल चार्जर लामो समयसम्म विद्युत् प्लगमै जोडिराख्नु रहेको बताइएको छ। चार्जिङ तारको जोडिने भाग सिरानीमुनि परेको र त्यसले क्रमशः अत्यधिक ताप सिर्जना गरी आगो लागेको जनाइएको छ।
दैनिक जीवनमा धेरै मानिसले मोबाइल चार्ज भइसकेपछि फोन मात्र निकाल्ने तर चार्जर र चार्जिङ केबल भने प्लगमै छोड्ने बानी राख्छन्। हेर्दा सामान्य र सुविधाजनक लाग्ने यो बानी दीर्घकालमा जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। मोबाइल चार्ज भइसकेपछि चार्जर समयमै प्लगबाट निकाल्नु सुरक्षित मानिन्छ।
चार्जर विद्युत् प्रवाहलाई फोनका लागि उपयुक्त कम भोल्टेजमा रूपान्तरण गर्ने उपकरण हो। फोन नजोडिएको अवस्थामा पनि चार्जर प्लगमा रहिरहँदा त्यसले न्यून मात्रामा भए पनि काम गरिरहन सक्छ। लामो समयसम्म यस्ता उपकरण प्लगमै छोड्दा ताप बढ्ने, उपकरण बिग्रिने, सर्ट सर्किट हुने वा भोल्टेज असन्तुलनका कारण आगलागीको जोखिम बढ्न सक्छ।
मोबाइललाई रातभर चार्जमा छोड्ने बानी पनि सावधानीपूर्वक हेर्नुपर्ने विषय हो। धेरै मानक चार्जर र मोबाइलमा अत्यधिक चार्ज हुन नदिन सुरक्षा प्रणाली भए पनि चार्जर वा ब्याट्रीमा समस्या भए अत्यधिक ताप, आगलागी वा विस्फोटको जोखिम हुन सक्छ।
त्यस्तै, मोबाइललाई सधैं १०० प्रतिशतसम्म चार्ज गरिराख्नु ब्याट्रीको आयुका दृष्टिले राम्रो मानिँदैन। लामो समयसम्म पूर्ण चार्ज अवस्थामा राख्दा ब्याट्री क्षमता घट्न सक्छ। फोनको ब्याट्री अत्यन्तै कम वा अत्यधिक उच्च अवस्थामा राख्ने बानी कम गर्नु उपयुक्त हुन्छ।
चार्ज गरिरहेको बेला मोबाइल चलाउनु पनि जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। चार्जिङका क्रममा फोन स्वाभाविक रूपमा तातिन सक्छ। त्यसैबेला लगातार प्रयोग गर्दा तापक्रम थप बढ्न सक्छ, जसले ब्याट्री र उपकरण दुवैमा असर पार्न सक्छ।
सबैभन्दा जोखिमपूर्ण बानीमध्ये एक हो—सिरानी, ओछ्यान वा आगो सजिलै सल्किने वस्तुनजिक मोबाइल चार्ज गर्नु। चार्जर, तार वा फोनमा समस्या आएमा सिरानी, कपडा वा ओछ्यानमा छिट्टै आगो सल्किन सक्छ। त्यसैले मोबाइल चार्ज गर्दा खुला, हावा चल्ने र आगो नसल्किने सतह प्रयोग गर्नु सुरक्षित हुन्छ।
यदि चार्जर वा मोबाइलबाट धुवाँ, चिंगारी वा अस्वाभाविक ताप देखिए तत्काल विद्युत् आपूर्ति बन्द गर्नुपर्छ। सम्भव भए प्लग निकाल्नुपर्छ, तर नाङ्गो हातले तातो वा चिंगारी निस्किरहेको उपकरण छुनु हुँदैन। नजिकका कपडा, कागज, सिरानी वा अन्य ज्वलनशील सामग्री हटाउनुपर्छ।
विद्युतीय आगलागीमा पानी प्रयोग गर्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। विद्युत् आपूर्ति बन्द भएको निश्चित नभए सुख्खा पाउडर वा कार्बन डाइअक्साइडयुक्त आगो निभाउने उपकरण प्रयोग गर्नु सुरक्षित मानिन्छ। आगो नियन्त्रणबाहिर गए तुरुन्त दमकल वा आपत्कालीन सेवामा सम्पर्क गर्नुपर्छ।
मोबाइल आज अत्यावश्यक उपकरण बनेको छ। तर, यसको सुरक्षित प्रयोगबारे सचेत नहुँदा सानो लापरबाहीले ठूलो दुर्घटना निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले मोबाइल चार्ज भइसकेपछि चार्जर निकाल्ने, गुणस्तरीय चार्जर प्रयोग गर्ने, रातभर चार्जमा नछोड्ने र ओछ्यान वा सिरानीनजिक चार्ज नगर्ने बानी अपनाउनु सबैका लागि आवश्यक छ।
