सोभियत जनताविरुद्ध नाजी अपराधलाई ‘नरसंहार’ मान्न बेलारुस–रूस संसदीय सभाको आह्वान

मस्को — बेलारुस र रूस संघको संसदीय सभाले सन् १९४१ देखि १९४५ सम्मको महान देशभक्तिपूर्ण युद्धका क्रममा सोभियत जनताविरुद्ध नाजी जर्मनी र उसका सहयोगीहरूले गरेका अपराधलाई ‘सोभियत जनताको नरसंहार’का रूपमा मान्यता दिन आह्वान गरेको छ।

जुन २१, २०२६ मा जारी वक्तव्यमा संसदीय सभाले ८५ वर्षअघि नाजी जर्मनीले सोभियत समाजवादी गणराज्यहरूको संघमाथि विश्वासघाती आक्रमण गरेको र त्यही आक्रमणसँगै महान देशभक्तिपूर्ण युद्ध सुरु भएको उल्लेख गरेको छ।

वक्तव्यमा नाजी जर्मनी र उसका सहयोगीहरूको कारबाही सोभियत जनतालाई समाप्त पार्ने उद्देश्यबाट प्रेरित रहेको दाबी गरिएको छ। कब्जा गरिएका क्षेत्रमा सोभियत संघभित्र बसोबास गर्ने राष्ट्रिय, जातीय र नश्लीय समूहहरूलाई पूर्ण वा आंशिक रूपमा नष्ट गर्ने उद्देश्यले हत्या, गम्भीर शारीरिक क्षति, जबरजस्ती विस्थापन, बालबालिकाको स्थानान्तरण र जीवन नै असम्भव बनाउने अवस्था सिर्जना गरिएको संसदीय सभाको भनाइ छ।

सभाले महान देशभक्तिपूर्ण युद्धमा करिब २ करोड ७० लाख सोभियत नागरिकले ज्यान गुमाएको र नागरिकतर्फको क्षति मात्रै १ करोड ३६ लाखभन्दा बढी रहेको जनाएको छ।

बेलारुस र रूस संघको संसदीय सभाले नाजी अपराधलाई बिर्सनु अस्वीकार्य हुने बताएको छ। महान देशभक्तिपूर्ण युद्धको ऐतिहासिक स्मृति संरक्षण गर्नु शान्तिविरुद्धका अपराध, युद्ध अपराध, मानवताविरुद्धका अपराध तथा नाजीवादका पुनरुत्थानकारी प्रवृत्ति रोक्न आवश्यक रहेको वक्तव्यमा उल्लेख छ।

वक्तव्यमा बेलारुसले सन् २०२२ जनवरी ५ मा ‘बेलारुसी जनताको नरसंहारसम्बन्धी कानुन’ पारित गरेको र रूसले सन् २०२५ अप्रिल २१ मा ‘सन् १९४१–१९४५ को महान देशभक्तिपूर्ण युद्धका क्रममा सोभियत जनताको नरसंहारका पीडितहरूको स्मृति अमर बनाउने संघीय कानुन’ पारित गरेको स्मरण गरिएको छ।

संसदीय सभाले यी कानुनी मान्यतालाई नुरेम्बर्ग अन्तर्राष्ट्रिय सैन्य न्यायाधिकरणको फैसला र नाजी अपराधी तथा उनका सहयोगीहरूविरुद्ध भएका पछिल्ला न्यायिक निर्णयहरूको स्वाभाविक निरन्तरता भनेको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघ बडापत्र, नुरेम्बर्ग न्यायाधिकरणको विधान र फैसला, नरसंहार रोकथाम तथा सजायसम्बन्धी महासन्धि र युद्ध अपराध तथा मानवताविरुद्धका अपराधमा हदम्याद नलाग्ने महासन्धिलाई आधार बनाउँदै संसदीय सभाले सोभियत संघका नागरिकविरुद्ध नाजी जर्मनी र उसका सहयोगीहरूले गरेका अत्याचारलाई सोभियत जनताको नरसंहारका रूपमा मान्यता दिएको जनाएको छ।

सभाका सदस्यहरूले इतिहास पुनर्लेखन गर्ने, नाजीवादलाई उचित ठहर्याउने वा फासीवादमाथि विजय प्राप्त गर्न सोभियत जनताको भूमिकालाई कम आँक्ने सबै प्रयासको दृढ विरोध गर्न आह्वान गरेका छन्।

वक्तव्यमा राजनीतिक स्वार्थका लागि नव–नाजीवादलाई समर्थन गर्नु सम्पूर्ण मानवताका लागि खतरा भएको उल्लेख गरिएको छ।

बेलारुस र रूस संघको संसदीय सभाले संयुक्त राष्ट्रसंघ, अन्तर्राष्ट्रिय अन्तर–संसदीय संस्था, विभिन्न निकाय तथा विश्वभरका सांसदहरूलाई सो वक्तव्यमा समर्थन जनाउन र समान आशयका वक्तव्य पारित गर्न आग्रह गरेको छ।