चीनले ह्वाङयान दाओमा विश्वमै दुर्लभ कोरल रिफ ब्लु होल पत्ता लगायो

बेइजिङ, – चीनको पारिस्थितिकी तथा वातावरण मन्त्रालयले बिहीबार सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदन अनुसार दक्षिण चीन सागरको ह्वाङयान दाओ (Huangyan Dao) मा विश्वमै दुर्लभ कोरल रिफ-वृद्धि संरचनात्मक प्रकारको समुद्री ब्लु होल (Blue Hole) पत्ता लागेको छ। यो चीनको आफ्नै क्षेत्राधिकारभित्र पहिलो पटक पहिचान र प्रमाणित गरिएको कोरल रिफ ब्लु होल हो।

सन् २०२५ को अगस्टमा भएको वैज्ञानिक सर्वेक्षणका क्रममा ह्वाङयान दाओको लगुन (lagoon) केन्द्रीय क्षेत्रमा यो ब्लु होल पहिचान गरिएको थियो। ‘२०२५ ह्वाङयान दाओ ब्लु होल सर्वेक्षण प्रतिवेदन’ शीर्षकको उक्त प्रतिवेदन चिनियाँ र अङ्ग्रेजी दुवै भाषामा जारी गरिएको छ।

प्रतिवेदन अनुसार यसको मुख (opening) १,४९१.७ वर्गमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ भने अधिकतम व्यास ५६.३ मिटर रहेको छ। यसको गहिराई १६.६ मिटर रहेको छ भने आन्तरिक संरचना फनेल आकारको (माथि फराकिलो र तल साँघुरो) रहेको छ जसमा पानीको मटियापन (turbidity) तहअनुसार स्पष्ट रूपमा फरक फेला परेको छ। रेडियोकार्बन-१४ मिति निर्धारण प्रविधिमा आधारित प्रारम्भिक भू-कालगणनात्मक (geochronological) अध्ययनले यो ब्लु होल कम्तीमा ३,२०० वर्ष पहिले निर्माण भएको देखाएको छ।

यो ब्लु होल र यसको वरपरको क्षेत्र जैविक विविधताले समृद्ध रहेको पाइएको छ। यहाँ राष्ट्रिय प्रथम-श्रेणी संरक्षित वन्यजन्तु हरियो समुद्री कछुवा (Green Sea Turtle) बसोबास गर्ने पुष्टि भएको छ भने क्षेत्रमा गरिएको सर्वेक्षणमा १६५ प्रजातिका कडा कोरल (hard corals) र १८४ प्रजातिका माछाहरू अभिलेख गरिएका छन्। साथै, वातावरणीय डीएनए (eDNA) प्रविधिमार्फत २,७०० भन्दा बढी समुद्री प्रजातिहरू पहिचान गरिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

ह्वाङयान दाओ ब्लु होल कोरल रिफको प्राकृतिक विकासको अद्भुत उदाहरण मात्र नभई दक्षिण चीन सागरको जलवायु परिवर्तन, समुद्री सतहको उतार-चढाव तथा जैविक विविधता अध्ययनका लागि महत्वपूर्ण ‘प्राकृतिक अभिलेखागार’ को रूपमा रहेको वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।

सन् २०२५ सेप्टेम्बरमा चिनियाँ सरकारले ह्वाङयान दाओलाई राष्ट्रिय प्रकृति आरक्ष घोषणा गरिसकेको छ, जसले यस क्षेत्रको पारिस्थितिक संरक्षणलाई थप बल पु¥याएको छ।