कमजोर चुनावी परिणामपछि ओली–दाहाल पुनः सहकार्यको दिशामा

काठमाडौं । निर्वाचनमा अपेक्षित परिणाम आउन नसकेपछि एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र नेकपाका संयोजक पुष्पकमल दाहाल पुनः राजनीतिक सहकार्यको दिशामा नजिकिएका छन्।

वामपन्थी मत विभाजनले निर्वाचन परिणाममा प्रत्यक्ष असर पारेको निष्कर्षसहित दुवै पक्षबीच संवाद र सहकार्यको प्रक्रिया तीव्र भएको नेताहरूले बताएका छन्। विगतका मतभेदलाई तत्कालका लागि थाँती राख्दै संसद्, सडक र स्थानीय तहसम्म सहकार्य गर्ने विषयमा दुई दलबीच छलफल अघि बढेको हो।

निर्वाचनपछि बनेको नयाँ राजनीतिक शक्ति–सन्तुलनले दुवै नेतालाई पुनः समीकरण निर्माणतर्फ धकेलेको देखिन्छ। लामो समयसम्म एकअर्काप्रति आलोचनात्मक रहँदै आएका ओली र दाहाल पछिल्लो समय साझा राजनीतिक मुद्दा र संगठनात्मक हितका आधारमा संवादमा जोडिन थालेका छन्।

वामपन्थी मत विभाजनका कारण प्रत्यक्ष तथा समानुपातिक दुवै मोर्चामा घाटा भएको निष्कर्ष दुवै दलभित्र बलियो हुँदै गएको छ। यही मूल्याङ्कनका आधारमा कम्तीमा साझा मुद्दामा सहकार्य गर्ने, संसद्मा समन्वय बढाउने, स्थानीय तहमा संयुक्त रणनीति बनाउने र सरकारको कामकारबाहीप्रति साझा धारणा बनाउने सम्भावना बढेको छ।

दुवै पक्षले तत्काल पार्टी एकताको विषयलाई प्राथमिकतामा नराखे पनि राजनीतिक सहकार्यलाई क्रमशः संस्थागत बनाउने संकेत दिएका छन्। विगतका असफल एकता प्रयास र त्यसपछि उत्पन्न अविश्वासका कारण यसपटक दुवै नेता सावधानीपूर्वक अघि बढ्न खोजेको देखिन्छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार ओली र दाहालबीचको पछिल्लो निकटता केवल व्यक्तिगत सम्बन्ध सुधारको प्रयास मात्र होइन, बदलिँदो राष्ट्रिय राजनीतिक समीकरणको व्यावहारिक प्रतिक्रिया पनि हो। नयाँ दलहरूको उदय, परम्परागत वाम शक्तिको घट्दो जनाधार र संसदीय गणितमा देखिएको दबाबले दुवै पक्षलाई सहकार्यको आवश्यकता महसुस गराएको हो।

यद्यपि यस्तो सहकार्य कति टिकाउ हुन्छ भन्ने प्रश्न खुला छ। विगतमा एमाले र माओवादी केन्द्रबीच पार्टी एकतादेखि विभाजनसम्मको अनुभवले वाम सहकार्यलाई उत्साहसँगै संशयको विषय पनि बनाएको छ। नेतृत्व तहमा समझदारी बने पनि नीति, संगठन, शक्ति बाँडफाँड र कार्यकर्तास्तरको विश्वास पुनर्निर्माण सहज हुने देखिँदैन।

दुवै दलका लागि अहिलेको प्रमुख चुनौती विगतका मतभेदलाई केवल सत्ता वा निर्वाचन रणनीतिका लागि बिर्सिएको जस्तो देखिन नदिनु हो। सहकार्य दीर्घकालीन बन्ने हो भने साझा राजनीतिक कार्यक्रम, स्पष्ट कार्यदिशा, संगठनात्मक सम्मान र तल्लो तहसम्म विश्वास निर्माण आवश्यक हुनेछ।

कमजोर चुनावी परिणामपछि ओली र दाहालको पुनः निकटता नेपाली वाम राजनीतिमा नयाँ समीकरणको संकेत हुन सक्छ। तर यो सहकार्य सिद्धान्त, कार्यक्रम र संगठनात्मक इमानदारीमा आधारित हुन्छ कि केवल तत्कालीन राजनीतिक लाभका लागि गरिने रणनीतिक समीकरणमा सीमित रहन्छ भन्ने कुरा आगामी कदमहरूले निर्धारण गर्नेछन्।