लामो समय टुक्रिएको निद्राले मस्तिष्क र शरीरमा असर पार्न सक्छ

लामो समयसम्म राति पटक–पटक निद्रा खुल्ने, पूरा रात सुतेजस्तो लागे पनि बिहान उठ्दा निन्द्रा नपुगेको महसुस हुने र शरीर थकित रहने समस्या सामान्य ठान्न नहुने स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूले बताएका छन्।

यस्तो अवस्थालाई हल्का वा टुक्रिएको निद्राका रूपमा बुझ्न सकिन्छ। लामो समयसम्म गहिरो निद्रा नपर्दा मस्तिष्कमा असर पर्नुका साथै स्मरण शक्ति कमजोर हुन सक्ने, शरीरमा सूजन बढ्न सक्ने र समग्र स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने बताइएको छ।

बेइजिङ विश्वविद्यालय शौगाङ अस्पतालका स्नायु रोग विभागका चिकित्सक गाओ वेईका अनुसार राति पटक–पटक निद्रा खुल्ने समस्याले सामान्य निद्राको संरचनामा असर पार्छ। उनका अनुसार सामान्यतया हल्का निद्राले कुल निद्राको करिब ७५ देखि ८० प्रतिशत भाग ओगट्छ भने गहिरो निद्रा करिब २० देखि २५ प्रतिशत मात्र हुन्छ।

उदाहरणका लागि, कुनै व्यक्तिले राति सात घण्टा सुते पनि वास्तविक गहिरो निद्रा करिब डेढदेखि दुई घण्टासम्म मात्र हुन सक्छ। यदि यही छोटो गहिरो निद्रा पनि पटक–पटक खल्बलियो भने शरीरले आवश्यक विश्राम पाउन सक्दैन।

हल्का वा टुक्रिएको निद्राका कारण शरीरमा थकान मात्र बढ्दैन, अन्य स्वास्थ्य जोखिम पनि देखिन सक्छन्। यसले मुटुको स्वास्थ्यमा असर पार्न सक्ने, मस्तिष्कको कार्यक्षमता कमजोर बनाउन सक्ने, शरीरमा सूजन बढाउन सक्ने, रगतमा चिनीको मात्रा बढ्ने जोखिम बढाउन सक्ने र दीर्घकालमा जीवनको गुणस्तरमा समेत असर पार्न सक्ने बताइएको छ।

अमेरिकी निद्रा सम्बन्धी संस्थाहरूले उमेरअनुसार पर्याप्त निद्रा आवश्यक हुने सुझाव दिँदै आएका छन्। तर निद्राको अवधि मात्र होइन, निद्राको गुणस्तर पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। लामो समय सुते पनि पटक–पटक निद्रा खुल्छ, बिहान थकान रहन्छ वा दिनभर ध्यान केन्द्रित गर्न कठिन हुन्छ भने त्यसलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन।

निद्रा सुधारका लागि केही दैनिक बानी उपयोगी हुन सक्छन्। हरेक दिन सकेसम्म एउटै समयमा सुत्ने र उठ्ने बानी बसाल्नु राम्रो हुन्छ। दिनको समयमा हल्का व्यायाम वा शारीरिक गतिविधि गर्नु निद्राका लागि लाभदायक मानिन्छ। सुत्ने कोठा शान्त, अँध्यारो, सफा र आरामदायी राख्नुपर्छ।

सुत्नुअघि धेरै गहिरो सोच, चिन्ता वा मोबाइलमा लामो समय बिताउने बानी घटाउनु पनि आवश्यक छ। राति निद्रा खुलेपछि पटक–पटक घडी वा मोबाइल हेर्ने बानीले चिन्ता बढाउन सक्छ र फेरि निदाउन झन् कठिन बनाउन सक्छ।

यदि निद्रा नलाग्ने, राति बारम्बार बिउँझिने, घुर्ने, सास रोकिनेजस्तो हुने, अत्यधिक थकान रहने वा स्मरण शक्ति कमजोर हुने समस्या लामो समयसम्म रहिरहे चिकित्सकसँग परामर्श लिनु उचित हुन्छ। राम्रो निद्रा विलासिता होइन, स्वस्थ जीवनका लागि आधारभूत आवश्यकता हो।