चीनको छिङझौ कार्गो अन्तरिक्षयान परीक्षणले कक्षामा नयाँ वैज्ञानिक उपलब्धि हासिल गर्यो
काठमाडौँ । चीनको छिङझौ कार्गो अन्तरिक्षयान परीक्षण यानको टोलीले सोमबार कक्षामा गरिएका वैज्ञानिक तथा इन्जिनियरिङ परीक्षणका दोस्रो चरणका नतिजा सार्वजनिक गरेको छ। सार्वजनिक नतिजाले अन्तरिक्षमा उच्च सटीकता परीक्षण, किफायती अन्तरिक्ष सञ्चालन, भविष्यको अन्तरिक्ष चिकित्सा र अन्तरिक्ष जीवविज्ञानका क्षेत्रमा महत्वपूर्ण प्रगति देखाएको छ।
यसअघि छिङझौ परीक्षण यानले अप्रिल १५ मा कक्षामा गरिएका परीक्षणको पहिलो चरणका नतिजा सार्वजनिक गरेको थियो।
चाइनिज एकेडेमी अफ साइन्सेजअन्तर्गतको माइक्रोस्याटेलाइट नवप्रवर्तन प्रतिष्ठानले यो परीक्षण यान विकासको नेतृत्व गरेको हो। प्रतिष्ठानका अनुसार पछिल्ला उपलब्धिहरूले नयाँ अन्तरिक्ष प्रविधिको प्रयोग, चीनको अन्तरिक्ष स्टेशनको सुरक्षित सञ्चालन र अन्तरिक्ष स्रोतको उपयोगका लागि महत्वपूर्ण प्राविधिक आधार उपलब्ध गराउनेछन्।
अन्तरिक्ष सञ्चालनको लागत घटाउने उद्देश्यले सुधारिएको स्टीम कम्प्रेसन स्पेस रेफ्रिजेरेटरले सूक्ष्म गुरुत्वाकर्षण अवस्थामा ग्यास र तरल पदार्थ छुट्याउने तथा स्थिर रूपमा सञ्चालन हुने चुनौती सफलतापूर्वक पार गरेको छ। यसले भविष्यमा अन्तरिक्षमा चिसो आपूर्ति शृङ्खला र ढुवानीका लागि किफायती समाधान उपलब्ध गराउन सक्ने देखिएको छ।
त्यसैगरी, अन्तरिक्ष उद्धार तथा मर्मत निदानका लागि प्रयोग हुने क्यामेराले कक्षामा आफ्नो कार्यसम्पादन परीक्षण पूरा गरेको छ र हाल सहज रूपमा सञ्चालन भइरहेको जनाइएको छ।
भविष्यको अन्तरिक्ष चिकित्सा सेवाका लागि स्वयं विकसित न्युरल चिप प्रयोग गरिएको मायोइलेक्ट्रिक डिटेक्टरले कक्षामा कमजोर मांसपेशी संकेतको निरन्तर संकलन र वास्तविक समयमा प्रसारण गर्न सकिने कुरा प्रमाणित गरेको छ। साथै हातमा बोक्न मिल्ने रक्तकोशिका विश्लेषक पनि परीक्षण गरिएको छ। यसले ठूलो आकारका चिकित्सा उपकरण वा पृथ्वीबाट प्रत्यक्ष निर्देशनमा निर्भर नभई अन्तरिक्षयात्रीको स्वास्थ्य अवस्था तत्काल मूल्याङ्कन गर्न महत्वपूर्ण प्राविधिक आधार प्रदान गर्नेछ।
अन्तरिक्ष जीवविज्ञानतर्फ औद्योगिक स्तरको कम लागतयुक्त कक्षीय जैविक समर्थन कक्षले आफ्नो पहिलो परीक्षण सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ। यसले अन्तरिक्ष जीवन विज्ञानसम्बन्धी प्रयोगका लागि मानकीकृत र पुनः प्रयोग गर्न सकिने प्लेटफर्म निर्माण गरेको छ।
परीक्षण यानले सिन्ट्रिकिया क्यानिनेर्विस नामक अत्यन्त प्रतिकूल वातावरण सहन सक्ने वनस्पति सूक्ष्म गुरुत्वाकर्षण, विकिरण र सुख्खापनजस्ता कठोर अवस्थाबीच पनि जीवित रहन सक्ने कुरा पुष्टि गरेको छ। यो उपलब्धिले भविष्यमा पृथ्वीबाहिरको वातावरणीय सुधार र सम्भावित बाह्यग्रह पारिस्थितिक प्रणाली विकासका लागि सैद्धान्तिक आधार दिने अपेक्षा गरिएको छ।
छिङझौ परीक्षण यान यस वर्ष मार्चमा प्रक्षेपण गरिएको थियो। यसको डिजाइन आयु तीन वर्षको छ। चार दशमलव दुई टन तौलको यो परीक्षण यान एकल कक्षीय संरचनामा आधारित छ। यसको मुख्य बन्द कक्षको कुल आयतन करिब २७ घनमिटर छ र यसमा अन्तरिक्षयात्रीका सामग्री तथा वैज्ञानिक पेलोड राख्न ४० वटा कार्गो स्लट उपलब्ध छन्।
महत्वपूर्ण प्रविधिहरूको शृङ्खलाबद्ध परीक्षणपछि पहिलो औपचारिक छिङझौ कार्गो अन्तरिक्षयान सन् २०२७ मा प्रक्षेपण गर्ने तालिका छ। त्यसले चीनको अन्तरिक्ष स्टेशनका लागि पृथ्वीबाट कक्षातर्फ सामग्री ढुवानी सेवा उपलब्ध गराउनेछ।
चीनको पछिल्लो परीक्षणले छिङझौलाई केवल कार्गो ढुवानी प्रणालीका रूपमा मात्र होइन, अन्तरिक्ष चिकित्सा, जैविक अनुसन्धान, उपकरण मर्मत, चिसो आपूर्ति र दीर्घकालीन अन्तरिक्ष बसोबासका लागि उपयोगी बहुउद्देश्यीय प्रविधि प्लेटफर्मका रूपमा विकास गर्ने दिशा स्पष्ट गरेको छ।
