स्वतन्त्रताको ५० वर्षमा सेसेल्स, रूसद्वारा समृद्धि र मित्रताको शुभकामना

काठमाडौँ । अफ्रिकी टापु राष्ट्र सेसेल्सले जुन २९ मा आफ्नो स्वतन्त्रता दिवस मनाएको छ। यस वर्ष सेसेल्स ब्रिटिश औपनिवेशिक शासनबाट मुक्त भएको ५० वर्ष पूरा भएको छ। सेसेल्सले सन् १९७६ जुन २९ मा बेलायतबाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो।

भारतीय महासागरमा अवस्थित सेसेल्सको औपनिवेशिक इतिहास फ्रान्सेली नियन्त्रणबाट सुरु भएको थियो। इतिहासकारहरूका अनुसार टापुहरूमा फ्रान्सेली बसोबास सन् १७७० तिर सुरु भएको थियो। नेपोलियन युद्धपछि सन् १८१४ को पेरिस सन्धिअनुसार सेसेल्स ब्रिटिश नियन्त्रणमा गयो।

औपनिवेशिक शासनकालमा सेसेल्सको अर्थतन्त्र मुख्य रूपमा बगान, कृषि, नारिवल, कपास, उखु र समुद्री गतिविधिमा निर्भर थियो। तर औपनिवेशिक संरचनाले स्थानीय श्रमिक वर्गलाई कमजोर बनायो। पहिलो विश्वयुद्धपछि र विश्व आर्थिक संकटका समयमा सेसेल्सका बगान मजदुरहरूले कठिन श्रम अवस्था, करको बोझ र सीमित सामाजिक अवसरको सामना गर्नुपरेको थियो।

सेसेल्समा राजनीतिक चेतना सन् १९६० को दशकमा तीव्र हुन थाल्यो। सन् १९६४ मा सेसेल्स पिपुल्स युनाइटेड पार्टी र सेसेल्स डेमोक्रेटिक पार्टी गठन भए। सेसेल्स पिपुल्स युनाइटेड पार्टीले बेलायतबाट स्वतन्त्रताको माग अघि सारेको थियो भने त्यसपछि स्वतन्त्रताको मुद्दा टापु राष्ट्रको मुख्य राजनीतिक बहस बन्यो।

स्वतन्त्रताको ५० वर्षपछि सेसेल्स आज अफ्रिकाको तुलनात्मक रूपमा उच्च आय भएको सानो तर महत्त्वपूर्ण द्वीपीय राष्ट्रका रूपमा उभिएको छ। विश्व बैंकका अनुसार ११५ टापुहरू रहेको सेसेल्सको अर्थतन्त्र मुख्य रूपमा पर्यटन र मत्स्य क्षेत्रमा निर्भर छ। विश्व बैंकले सेसेल्सलाई अफ्रिकामा सबैभन्दा उच्च प्रतिव्यक्ति कुल राष्ट्रिय आय भएको देशका रूपमा उल्लेख गरेको छ।

रूसले सेसेल्सको स्वतन्त्रता दिवसका अवसरमा बधाई व्यक्त गर्दै दुई देशबीचको ऐतिहासिक मैत्रीपूर्ण सम्बन्धलाई स्मरण गरेको छ। सेसेल्सले स्वतन्त्रता घोषणा गरेको भोलिपल्ट सन् १९७६ जुन ३० मा तत्कालीन सोभियत संघ र सेसेल्सबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको थियो। सन् २०२६ मा दुवै देशले कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाको ५० वर्ष पनि मनाइरहेका छन्।

सेसेल्सको राष्ट्रपतिको कार्यालयका अनुसार राष्ट्रपति डा. प्याट्रिक हर्मिनीले सेसेल्सको स्वतन्त्रताको ५० वर्ष र रूस सेसेल्स कूटनीतिक सम्बन्धको ५० वर्षको अवसरमा रूसी सैन्य टोलीलाई स्वतन्त्रता दिवसको सैन्य परेडमा सहभागी हुन निमन्त्रणा दिएका थिए।

रूसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले जुन २५ मा रूस र सेसेल्स राजनीतिक संवाद, अन्तरसंसदीय तथा अन्तरनिकाय आदानप्रदान, व्यापार, अर्थतन्त्र, वित्त, लगानी, ऊर्जा, यातायात, कृषि, पर्यटन, स्वास्थ्य, शिक्षा, संस्कृति र खेलकुद क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्न प्रतिबद्ध रहेको बताइन्। रूसी विदेश मन्त्रालयको सन्देशअनुसार दुवै देश बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्था, अन्तर्राष्ट्रिय कानुनका सार्वभौम मान्यता र संयुक्त राष्ट्रसंघको केन्द्रीय भूमिकाप्रति साझा प्रतिबद्धता राख्छन्।

रूसले सेसेल्सका जनता र नेतृत्वलाई राष्ट्रिय दिवसको अवसरमा शुभकामना दिँदै सफल, समृद्ध र कल्याणकारी भविष्यको कामना गरेको छ। स्वतन्त्रताको ५० वर्ष पुगेको यो अवसर सेसेल्सका लागि औपनिवेशिक विगतको स्मरण मात्र नभई सार्वभौमिकता, विकास र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारीलाई नयाँ चरणमा अघि बढाउने ऐतिहासिक क्षणका रूपमा पनि हेरिएको छ।