देरोङमा अंगुर खेतीबाट ग्रामीण पुनरुत्थान, किसानको आम्दानी बढ्दै

देरोङ। पश्चिमी चीनको उच्च पठारी क्षेत्रमा पर्ने देरोङ काउन्टीले स्थानीय भौगोलिक र जलवायुगत विशेषतालाई उपयोग गर्दै अंगुर उद्योगमार्फत ग्रामीण पुनरुत्थानलाई अघि बढाएको छ।

देरोङ काउन्टीले पुनसुम टाउन क्षेत्रमा मदिरा उत्पादनका लागि प्रयोग हुने अंगुर र केशोद क्षेत्रतर्फ खाने अंगुर उत्पादनलाई दुई प्रमुख विशेष उद्योगका रूपमा विकास गरेको छ। यी दुई क्षेत्रले एकअर्कालाई पूरक बनाउँदै उच्च पठारी स्रोतलाई औद्योगिक विकासको आधारमा रूपान्तरण गरेको स्थानीय अधिकारीहरूले बताएका छन्।

स्थानीय स्रोतका अनुसार अंगुर उद्योगको विकासले ग्रामीण क्षेत्रको आर्थिक गतिविधि, रोजगारी, किसानको आम्दानी र आधुनिक कृषि प्रणालीलाई एकसाथ अघि बढाएको छ। उच्च पठारी घाम, स्वच्छ वातावरण र विशिष्ट जलवायुका कारण देरोङमा उत्पादित अंगुर गुणस्तरीय मानिएको छ।

सन् २०२४ मा गान्जी सिगाओ अंगुर रोपाइ कम्पनी लिमिटेडले पुनसुम टाउन क्षेत्रमा १ हजार ४ सय मूभन्दा बढी क्षेत्रफलमा मानकीकृत मदिरा अंगुर खेती आधार स्थापना गरेको थियो। कम्पनीले गुणस्तरीय अंगुरका विभिन्न प्रजाति छनोट गर्नुका साथै स्मार्ट सिँचाइ, वर्षा अनुगमन, रोग तथा कीरा नियन्त्रणलगायत आधुनिक कृषि प्रणाली स्थापना गरेको छ।

यसबाट परम्परागत खेतीलाई वैज्ञानिक, व्यवस्थित र सूक्ष्म व्यवस्थापनमा आधारित आधुनिक कृषिमा रूपान्तरण गरिएको छ। चालु वर्ष कम्पनीले खेती क्षेत्र विस्तार र गुणस्तर सुधारलाई निरन्तरता दिँदै छेउयुल क्षेत्रका नामदा र खासाल गाउँमा थप ५१९ मू जमिन प्रयोगमा ल्याएको छ। यससँगै मदिरा अंगुर उद्योगको आधार थप विस्तार भएको छ।

परियोजना सुरु भएयता अंगुर खेती आधारले वर्षभरिका लागि १२ स्थायी रोजगारी सिर्जना गरेको छ। साथै, अहिलेसम्म ३५ हजारभन्दा बढी व्यक्ति–पटक अस्थायी तथा मौसमी रोजगारी उपलब्ध गराएको छ। कम्पनीले स्थानीय किसानबाट ९ हजार घनमिटरभन्दा बढी घरायसी जैविक मल खरिद गरेको छ। यसबाट स्थानीय समुदायको आम्दानीमा ५० लाख युआनभन्दा बढी योगदान पुगेको जनाइएको छ।

स्थानीय बासिन्दाले घरनजिकै रोजगारी पाउने र परिवारको हेरचाह पनि गर्न सक्ने अवस्था बनेको बताएका छन्। नामदा गाउँका बासिन्दा तेन्जिन छोद्राक र बुलेकलगायत धेरै स्थानीयले लामो समयदेखि अंगुर खेती आधारमा काम गर्दै आएका छन्। उनीहरूले आम्दानी मात्र नभई अंगुर रोपाइ, हाँगा छाँट्ने, व्यवस्थापन, संरक्षण र उत्पादनसम्बन्धी व्यावसायिक सीप पनि सिकेका छन्। यसले भविष्यमा आफैं उद्योग विकास गर्न सक्ने आधार तयार पारेको छ।

त्यस्तै समुद्री सतहबाट करिब २ हजार ४५० मिटर उचाइमा रहेको केशोद पेयाङ गाउँमा स्थापना गरिएको जैविक अंगुर औद्योगिक उद्यानले स्वच्छ र प्रदूषणरहित खेती प्रविधिलाई प्राथमिकता दिएको छ। गान्जी क्षेत्रमा सञ्चालित चालुङ जैविक कृषि विकास कम्पनीले रासायनिक मल र कीटनाशक प्रयोग नगरी, हातैले झारपात व्यवस्थापन गर्ने, सौर्य ऊर्जाबाट कीरा नियन्त्रण गर्ने तथा प्राकृतिक विधिबाट उत्पादन गर्ने प्रणाली अपनाएको छ।

यस जैविक अंगुर उद्यानमा १०० मू क्षेत्रफलको जमिन प्रयोगमा छ। कम्पनीले प्रतिवर्ष प्रतिमू २ हजार युआनका दरले स्थानीय बासिन्दालाई जमिन भाडाबापत स्थिर आम्दानी उपलब्ध गराउँदै आएको छ। साथै, प्रत्येक वर्ष ४० भन्दा बढी घरधुरीले त्यहाँ रोजगारी पाउने गरेका छन्। कामदारको दैनिक औसत आम्दानी १२० युआन रहेको जनाइएको छ।

सन् २०२३ देखि २०२५ सम्मको अवधिमा यस उद्यानमार्फत स्थानीय बासिन्दाको आम्दानीमा करिब २० लाख युआन वृद्धि भएको छ। यसले अंगुर उद्योग केवल कृषि उत्पादनमा सीमित नभई जमिन भाडा, श्रम रोजगारी, सीप विकास र स्थानीय आर्थिक चक्रसँग जोडिएको देखाएको छ।

हालसम्म देरोङ काउन्टीमा अंगुर खेतीको कुल क्षेत्रफल ७ हजार २४२ मू पुगेको छ। काउन्टीका ९११ घरधुरी अंगुर उद्योगको विकासमा सहभागी भएका छन्। प्रत्येक घरधुरीको वार्षिक औसत आम्दानी १५ हजार युआनले बढेको जनाइएको छ।

उच्च पठारी अंगुर अब देरोङ काउन्टीका लागि पारिस्थितिक स्रोत, आर्थिक वृद्धि र ग्रामीण पुनरुत्थानलाई जोड्ने प्रमुख उद्योग बनेको छ। स्थानीय सरकारले आगामी दिनमा अंगुर उद्योगको क्षेत्रफल, गुणस्तर, उत्पादन क्षमता र आर्थिक प्रभावलाई अझ विस्तार गर्दै ग्रामीण समृद्धि र सामूहिक समृद्धिको नयाँ बाटो अघि बढाउने जनाएको छ।

देरोङको अनुभवले स्थानीय जलवायु, भूगोल र पारिस्थितिक स्रोतलाई सही ढंगले उपयोग गर्न सके ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउन सकिने देखाएको छ। अंगुर खेतीले त्यहाँ किसानको आम्दानी बढाउने मात्र होइन, आधुनिक कृषि प्रविधि, जैविक उत्पादन, स्थानीय रोजगारी र ग्रामीण पुनरुत्थानलाई पनि नयाँ ऊर्जा दिएको छ।