लाओसमा निरीक्षण प्रणाली र भ्रष्टाचार नियन्त्रण बलियो बनाउने पाँचवर्षे कार्यदिशा तय

ड्रागन मिडिया संवाददाता
काठमाडौं

लाओसका वरिष्ठ पार्टी तथा सरकारी नेताहरूले राज्यका विभिन्न निकायमा निगरानी प्रभावकारी बनाउने, भ्रष्टाचार नियन्त्रणलाई तीव्रता दिने र सार्वजनिक स्रोतको दुरुपयोग रोक्ने उद्देश्यसहित सन् २०२६ देखि २०३० सम्मको नयाँ कार्यदिशामाथि छलफल गरेका छन्।

राजधानी भियन्टियानमा सन् २०२६ जुलाई १ र २ मा आयोजित निरीक्षण कार्यसम्बन्धी पाँचौँ राष्ट्रिय सम्मेलनले विगत पाँच वर्षको प्रगति समीक्षा गर्दै आगामी पाँच वर्षका प्राथमिकता निर्धारण गरेको हो। सम्मेलन लाओ जनक्रान्तिकारी पार्टीको पोलिटब्युरो सदस्य तथा पार्टी केन्द्रीय समितिको सचिवालयका स्थायी सदस्य जनरल विलाय लाखाम्फोङको अध्यक्षतामा आयोजना भएको थियो।

दुईदिने सम्मेलनमा पार्टी र राज्यका वरिष्ठ नेता, पोलिटब्युरो तथा सचिवालयका सदस्य, पार्टी केन्द्रीय समितिका पूर्ण र वैकल्पिक सदस्य, उपमन्त्री, राजधानी भियन्टियान र प्रान्तीय प्रशासन समितिका अध्यक्ष तथा विभिन्न मन्त्रालय र सरकारी निकायका निरीक्षण आयोगका पदाधिकारी सहभागी थिए।

सम्मेलनमा पार्टी केन्द्रीय निरीक्षण आयोग, राज्य निरीक्षण प्राधिकरण तथा स्थानीय निकायका वर्तमान र पूर्वपदाधिकारीसहित निरीक्षण र सुशासन क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारीहरूको पनि सहभागिता रहेको थियो।

उद्घाटन मन्तव्यमा विलाय लाखाम्फोङले सन् २०२१ देखि २०२५ सम्म सञ्चालन भएका निरीक्षण तथा निगरानी कार्यक्रमका उपलब्धि, कमजोरी र चुनौतीको व्यापक समीक्षा गरिने बताए। विगतका कार्यक्रम कार्यान्वयनबाट प्राप्त अनुभव र शिक्षाका आधारमा आगामी कार्ययोजना प्रभावकारी बनाइने उनको भनाइ थियो।

उनले सन् २०२६ देखि २०३० सम्म पार्टी तथा राज्यका निरीक्षण प्रणालीलाई थप सुदृढ बनाउनुका साथै भ्रष्टाचार, नोकरशाही प्रवृत्ति, अनुशासनहीनता, नकारात्मक व्यवहार र सार्वजनिक स्रोतको अनावश्यक खर्चविरुद्धको अभियानलाई तीव्र बनाइने स्पष्ट पारे।

आगामी पाँच वर्षको कार्यदिशा लाओ जनक्रान्तिकारी पार्टीको १२औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनले पारित गरेको प्रस्तावअनुसार अघि बढाइनेछ। उक्त महाधिवेशनले राज्य प्रशासनको आधुनिकीकरण, सार्वजनिक शासनमा सुधार र दिगो आर्थिक तथा सामाजिक विकासलाई राष्ट्रिय प्राथमिकतामा राखेको छ।

सम्मेलनमा पार्टी केन्द्रीय निरीक्षण आयोगका अध्यक्ष तथा राज्य निरीक्षण प्राधिकरणका प्रमुख वान्से फोङसाभानले सन् २०२१ देखि २०२५ सम्मको निरीक्षण कार्यको प्रारम्भिक समीक्षा प्रतिवेदन प्रस्तुत गरे। उनले विगत पाँच वर्षमा सम्पन्न कामको मूल्याङ्कन गर्दै सन् २०२६ देखि २०३० सम्मका प्रस्तावित नीति, उद्देश्य र कार्यदिशाबारे जानकारी गराए।

पार्टी केन्द्रीय निरीक्षण आयोगका उपाध्यक्ष तथा राज्य निरीक्षण प्राधिकरणका उपप्रमुख पिङखाम लासासिम्माले पनि अघिल्लो पाँचवर्षे निरीक्षण विकास योजनाको कार्यान्वयन र आगामी रणनीतिक दिशासम्बन्धी मस्यौदा प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेका थिए।

त्यसैगरी आयोगका उपाध्यक्ष खामलाई सिपासेउथले पार्टी, राज्य र सामाजिक सङ्गठनभित्र देखिने नोकरशाही, भ्रष्टाचार, नकारात्मक गतिविधि र स्रोतको दुरुपयोग रोकथाम तथा समाधानलाई सुदृढ बनाउने प्रस्तावित निर्णय प्रस्तुत गरेका थिए। सम्मेलनका सहभागीहरूले ती मस्यौदा दस्तावेजमाथि छलफल गर्दै आवश्यक संशोधन र सुझाव दिएका थिए।

प्रतिनिधिहरूले विभिन्न मन्त्रालय, सरकारी निकाय र स्थानीय तहमा नेतृत्व, निरीक्षण, अनुगमन र नियन्त्रणका क्रममा प्राप्त अनुभव पनि आदानप्रदान गरेका थिए। उनीहरूले निरीक्षणको उद्देश्य गल्ती भइसकेपछि कारबाही गर्नु मात्र नभई कानुन उल्लङ्घन, भ्रष्टाचार र स्रोत दुरुपयोगलाई प्रारम्भिक चरणमै रोक्नु हुनुपर्नेमा जोड दिएका थिए।

लाओसको राज्य निरीक्षण प्राधिकरणले आगामी पाँच वर्षमा राज्यका विकास परियोजना, सार्वजनिक सम्पत्तिको व्यवस्थापन, राष्ट्रिय बजेट, वित्तीय प्रशासन र भ्रष्टाचारको जोखिम बढी भएका क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेर व्यवस्थित तथा निरन्तर निरीक्षण गर्ने योजना बनाएको छ।

नयाँ रणनीतिअन्तर्गत निरीक्षणसम्बन्धी कानुनी संरचना सुधार गर्ने, कम्तीमा १० वटा कानुनी दस्तावेज निर्माण वा संशोधन गर्ने, सरकारी निकायमा पारदर्शिता र उत्तरदायित्व बढाउने तथा भ्रष्टाचारविरोधी अभियानमा नागरिक सहभागिता प्रोत्साहन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

निरीक्षण अधिकारीहरूको प्राविधिक क्षमता, व्यावसायिकता र कानुनी ज्ञान बढाउन विशेष तालिम सञ्चालन गर्ने योजना पनि बनाइएको छ। राज्य निरीक्षण प्राधिकरणले सङ्गठनात्मक सुधार र आधुनिक व्यवस्थापन प्रणालीमार्फत निरीक्षण निकायलाई थप प्रभावकारी बनाउने जनाएको छ।

लाओ नेतृत्वले प्रभावकारी निरीक्षणलाई राज्य प्रशासनको एउटा आधारभूत उपकरणका रूपमा लिएको छ। नियमित अनुगमन र निरीक्षणले कानुन उल्लङ्घन रोक्न, सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षण गर्न, प्रशासनिक दक्षता बढाउन र पार्टी तथा राज्यमाथिको जनविश्वास सुदृढ बनाउन सहयोग पुग्ने सरकारी धारणा छ।

भ्रष्टाचार, अनावश्यक प्रशासनिक जटिलता र सार्वजनिक स्रोतको दुरुपयोगले विकास योजनाको कार्यान्वयन कमजोर बनाउने भएकाले आगामी पाँच वर्षको सामाजिक तथा आर्थिक विकास योजनासँग निरीक्षण सुधारलाई प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको छ।

लाओ जनक्रान्तिकारी पार्टीको १२औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनले पारित गरेको सन् २०२६ देखि २०३० सम्मको राष्ट्रिय सामाजिक तथा आर्थिक विकास योजनाले मानव संसाधन विकास, जनजीवन सुधार, प्राकृतिक स्रोत तथा वातावरण संरक्षण, क्षेत्रीय सम्पर्क विस्तार र सार्वजनिक शासन सुधारलाई प्रमुख आधार बनाएको छ।

त्यसैले निरीक्षण कार्यसम्बन्धी पाँचौँ राष्ट्रिय सम्मेलनलाई भ्रष्टाचारविरोधी अभियानको समीक्षा गर्ने कार्यक्रम मात्र नभई लाओसको दीर्घकालीन शासन सुधार र दिगो विकासको संरचना तयार गर्ने महत्त्वपूर्ण राजनीतिक तथा प्रशासनिक अभ्यासका रूपमा हेरिएको छ।

सम्मेलनबाट तयार हुने नीति र दस्तावेजले आगामी पाँच वर्षमा पार्टी तथा राज्यका सबै तहमा निरीक्षण प्रणालीलाई व्यवस्थित गर्ने, जिम्मेवारी स्पष्ट बनाउने र सार्वजनिक प्रशासनमा अनुशासन तथा उत्तरदायित्व बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।