बालबालिकाको परिवार पुनर्मिलनमा रुस र आईसीआरसीको सहकार्य
मस्को, रुसकी राष्ट्रपतीय बालअधिकार आयुक्त मारिया लभोभा–बेलोभा र अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस समिति (आईसीआरसी) की अध्यक्ष मिर्जाना स्पोल्यारिचबीच रुस–युक्रेन सशस्त्र द्वन्द्वका कारण परिवारबाट अलग भएका बालबालिकाको पुनर्मिलन, सुरक्षित आवागमन तथा बाल संरक्षणसम्बन्धी विषयमा छलफल भएको छ।
लभोभा–बेलोभाले जुलाई २ मा भएको भेटमा रुस, युक्रेन र तेस्रो मुलुकमा रहेका बालबालिकालाई उनीहरूका परिवारसँग पुनर्मिलन गराउने कार्य प्रमुख विषय बनेको बताइन्। उनका अनुसार प्रत्येक मामिला बालबालिकाको अवस्था, कानुनी आधार, बालबालिकाको धारणा र उनीहरूको सर्वोत्तम हितलाई ध्यानमा राखेर छुट्टाछुट्टै अध्ययन गरिन्छ।
आईसीआरसी अध्यक्ष स्पोल्यारिच महत्वपूर्ण मानवीय विषयमा रुसी अधिकारीहरूसँग छलफल गर्न जुलाई १ मा मस्को पुगेकी थिइन्। आईसीआरसीले रुस–युक्रेन द्वन्द्वमा बेपत्ता व्यक्तिको खोजी, परिवारबीच सम्पर्क पुनःस्थापना, युद्धबन्दीको अवस्था र अलग भएका परिवारको पुनर्मिलनलाई आफ्नो प्रमुख मानवीय कार्यक्षेत्रमा राखेको छ।
लभोभा–बेलोभाले आईसीआरसीले बालबालिकालाई आफन्तसम्म पुर्याउने प्रक्रिया, यातायात व्यवस्थापन, मानवीय मार्ग निर्माण तथा अभिभावकको अस्थायी आवास व्यवस्थापनमा सहयोग गरेको भन्दै संस्थाप्रति आभार व्यक्त गरिन्।
उनले प्रस्तुत गरेको विवरणअनुसार सन् २०२२ मा द्वन्द्व विस्तार भएयता उनको कार्यालयको सहयोगमा २२ परिवारका ३० बालबालिका युक्रेनबाट रुसमा रहेका आफ्ना आफन्तसँग पुनर्मिलन भएका छन्। त्यसैगरी, ११४ परिवारका १४१ बालबालिका युक्रेन तथा अन्य मुलुकमा रहेका अभिभावक वा आफन्तसम्म पुगेका छन्। अधिकांश पुनर्मिलन प्रक्रियामा आईसीआरसी प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न रहेको उनले बताइन्। यही तथ्याङ्क रुसी विदेश मन्त्रालयले मे २८ मा सार्वजनिक गरेको विवरणमा पनि उल्लेख गरिएको थियो।
युक्रेनमा रहेका आफन्तसँग चार बालबालिकाको पुनर्मिलन गराउन आवश्यक कागजात तयार भइसकेको जानकारी पनि उनले दिइन्। यद्यपि, नियमित गोलाबारी र आक्रमणका कारण उनीहरूको सुरक्षित प्रस्थान तत्काल व्यवस्थापन गर्न नसकिएको उनको भनाइ छ। यो विवरण रुसी पक्षको आधिकारिक वक्तव्यमा आधारित छ।
लभोभा–बेलोभाले रुसमा बसिरहेका केही अभिभावकले युरोपेली सङ्घका मुलुकमा रहेका आफ्ना बालबालिकाको खोजी गरिरहेको विषय पनि बैठकमा उठाएको बताइन्। उनले ती परिवारलाई पुनर्मिलन गराउन आईसीआरसीसँग थप सहयोग मागिएको जानकारी दिइन्।
आईसीआरसीका अनुसार द्वन्द्वका कारण अलग भएका बालबालिकाका परिवारले संस्थामार्फत खोजीसम्बन्धी निवेदन दिन सक्छन्। बालबालिका र सम्बन्धित परिवारका सदस्य दुवैको सहमति प्राप्त भएपछि आईसीआरसी तथा राष्ट्रिय रेडक्रस संस्थाहरूले सम्भव भएसम्म परिवार पुनर्मिलनमा सहयोग गर्छन्।
बैठकमा बालबालिकामाथि द्वन्द्वको प्रभाव, नागरिक संरचनामा भएका आक्रमण, नाबालिगको मृत्यु तथा घाइते हुने घटना र किशोरकिशोरीलाई हिंसात्मक वा विध्वंसात्मक गतिविधिमा संलग्न गराउने जोखिमबारे पनि छलफल भएको लभोभा–बेलोभाले बताइन्।
उनले युक्रेनी पक्षमाथि रुसी बालबालिकालाई लक्षित गरी अपराध गरेको आरोप लगाएकी छन्। यद्यपि, आईसीआरसीले सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध गराएको विवरणमा बैठकका ती आरोप वा लभोभा–बेलोभाले प्रस्तुत गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कको स्वतन्त्र पुष्टि गरेको छैन। आईसीआरसीले द्वन्द्वका सबै पक्षसँग गोप्य र प्रत्यक्ष संवाद गर्ने तथा सार्वजनिक राजनीतिक विवादबाट टाढा रहेर तटस्थ मानवीय भूमिका निर्वाह गर्ने नीति अपनाएको बताउँदै आएको छ।
लभोभा–बेलोभाले बालबालिका र परिवारसँग सम्बन्धित संवेदनशील विषय समाधान गर्न निरन्तर संवाद, पारस्परिक विश्वास र प्रत्येक मामिलामा विस्तृत अध्ययन आवश्यक रहेको बताउँदै आईसीआरसीसँग रचनात्मक सहकार्य जारी रहने अपेक्षा व्यक्त गरिन्।बालबालिकाको परिवार पुनर्मिलनमा रुस र आईसीआरसीको सहकार्य
मस्को, रुसकी राष्ट्रपतीय बालअधिकार आयुक्त मारिया लभोभा–बेलोभा र अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस समिति (आईसीआरसी) की अध्यक्ष मिर्जाना स्पोल्यारिचबीच रुस–युक्रेन सशस्त्र द्वन्द्वका कारण परिवारबाट अलग भएका बालबालिकाको पुनर्मिलन, सुरक्षित आवागमन तथा बाल संरक्षणसम्बन्धी विषयमा छलफल भएको छ।
लभोभा–बेलोभाले जुलाई २ मा भएको भेटमा रुस, युक्रेन र तेस्रो मुलुकमा रहेका बालबालिकालाई उनीहरूका परिवारसँग पुनर्मिलन गराउने कार्य प्रमुख विषय बनेको बताइन्। उनका अनुसार प्रत्येक मामिला बालबालिकाको अवस्था, कानुनी आधार, बालबालिकाको धारणा र उनीहरूको सर्वोत्तम हितलाई ध्यानमा राखेर छुट्टाछुट्टै अध्ययन गरिन्छ।
आईसीआरसी अध्यक्ष स्पोल्यारिच महत्वपूर्ण मानवीय विषयमा रुसी अधिकारीहरूसँग छलफल गर्न जुलाई १ मा मस्को पुगेकी थिइन्। आईसीआरसीले रुस–युक्रेन द्वन्द्वमा बेपत्ता व्यक्तिको खोजी, परिवारबीच सम्पर्क पुनःस्थापना, युद्धबन्दीको अवस्था र अलग भएका परिवारको पुनर्मिलनलाई आफ्नो प्रमुख मानवीय कार्यक्षेत्रमा राखेको छ।
लभोभा–बेलोभाले आईसीआरसीले बालबालिकालाई आफन्तसम्म पुर्याउने प्रक्रिया, यातायात व्यवस्थापन, मानवीय मार्ग निर्माण तथा अभिभावकको अस्थायी आवास व्यवस्थापनमा सहयोग गरेको भन्दै संस्थाप्रति आभार व्यक्त गरिन्।
उनले प्रस्तुत गरेको विवरणअनुसार सन् २०२२ मा द्वन्द्व विस्तार भएयता उनको कार्यालयको सहयोगमा २२ परिवारका ३० बालबालिका युक्रेनबाट रुसमा रहेका आफ्ना आफन्तसँग पुनर्मिलन भएका छन्। त्यसैगरी, ११४ परिवारका १४१ बालबालिका युक्रेन तथा अन्य मुलुकमा रहेका अभिभावक वा आफन्तसम्म पुगेका छन्। अधिकांश पुनर्मिलन प्रक्रियामा आईसीआरसी प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न रहेको उनले बताइन्। यही तथ्याङ्क रुसी विदेश मन्त्रालयले मे २८ मा सार्वजनिक गरेको विवरणमा पनि उल्लेख गरिएको थियो।
युक्रेनमा रहेका आफन्तसँग चार बालबालिकाको पुनर्मिलन गराउन आवश्यक कागजात तयार भइसकेको जानकारी पनि उनले दिइन्। यद्यपि, नियमित गोलाबारी र आक्रमणका कारण उनीहरूको सुरक्षित प्रस्थान तत्काल व्यवस्थापन गर्न नसकिएको उनको भनाइ छ। यो विवरण रुसी पक्षको आधिकारिक वक्तव्यमा आधारित छ।
लभोभा–बेलोभाले रुसमा बसिरहेका केही अभिभावकले युरोपेली सङ्घका मुलुकमा रहेका आफ्ना बालबालिकाको खोजी गरिरहेको विषय पनि बैठकमा उठाएको बताइन्। उनले ती परिवारलाई पुनर्मिलन गराउन आईसीआरसीसँग थप सहयोग मागिएको जानकारी दिइन्।
आईसीआरसीका अनुसार द्वन्द्वका कारण अलग भएका बालबालिकाका परिवारले संस्थामार्फत खोजीसम्बन्धी निवेदन दिन सक्छन्। बालबालिका र सम्बन्धित परिवारका सदस्य दुवैको सहमति प्राप्त भएपछि आईसीआरसी तथा राष्ट्रिय रेडक्रस संस्थाहरूले सम्भव भएसम्म परिवार पुनर्मिलनमा सहयोग गर्छन्।
बैठकमा बालबालिकामाथि द्वन्द्वको प्रभाव, नागरिक संरचनामा भएका आक्रमण, नाबालिगको मृत्यु तथा घाइते हुने घटना र किशोरकिशोरीलाई हिंसात्मक वा विध्वंसात्मक गतिविधिमा संलग्न गराउने जोखिमबारे पनि छलफल भएको लभोभा–बेलोभाले बताइन्।
उनले युक्रेनी पक्षमाथि रुसी बालबालिकालाई लक्षित गरी अपराध गरेको आरोप लगाएकी छन्। यद्यपि, आईसीआरसीले सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध गराएको विवरणमा बैठकका ती आरोप वा लभोभा–बेलोभाले प्रस्तुत गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कको स्वतन्त्र पुष्टि गरेको छैन। आईसीआरसीले द्वन्द्वका सबै पक्षसँग गोप्य र प्रत्यक्ष संवाद गर्ने तथा सार्वजनिक राजनीतिक विवादबाट टाढा रहेर तटस्थ मानवीय भूमिका निर्वाह गर्ने नीति अपनाएको बताउँदै आएको छ।
लभोभा–बेलोभाले बालबालिका र परिवारसँग सम्बन्धित संवेदनशील विषय समाधान गर्न निरन्तर संवाद, पारस्परिक विश्वास र प्रत्येक मामिलामा विस्तृत अध्ययन आवश्यक रहेको बताउँदै आईसीआरसीसँग रचनात्मक सहकार्य जारी रहने अपेक्षा व्यक्त गरिन्।
