रुस र आइसीआरसीबीच बेपत्ता खोजी र युद्धबन्दी सहायता विस्तारमा सहमति
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसकी मानवअधिकार आयुक्त याना लान्ट्रातोभा र अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस समिति आइसीआरसीकी अध्यक्ष मिर्याना स्पोल्यारिचबीच बेपत्ता व्यक्तिको खोजी, युद्धबन्दीसँग भेटघाट, परिवार पुनर्मिलन तथा पत्र र सहायता सामग्रीको वितरणसम्बन्धी व्यावहारिक सहकार्य विस्तार गर्ने विषयमा छलफल भएको छ।
मस्कोमा जुलाई २ मा भएको भेटवार्तामा सशस्त्र द्वन्द्वबाट प्रभावित व्यक्तिका अत्यावश्यक मानवीय समस्या समाधान गर्न विद्यमान संयन्त्रलाई थप प्रभावकारी बनाउने विषयमा दुवै पक्षले विचार आदानप्रदान गरेका हुन्।
लान्ट्रातोभाका अनुसार आफ्ना प्रियजनको अवस्थाबारे जानकारी पर्खिरहेका मानिसबाट रुसको मानवअधिकार आयुक्तको कार्यालयले दशौँ हजार निवेदन प्राप्त गरिरहेको छ। सन २०२६ को सुरुदेखि मात्र २९ हजारभन्दा बढी त्यस्ता निवेदन प्राप्त भएको उनले जानकारी दिइन्।
उनले आइसीआरसीसँगको सहकार्यबाट करिब एक हजार सात सय व्यक्तिको अवस्था वा बसोबासको स्थान पत्ता लागेको र तीमध्ये एक हजारभन्दा बढी मानिस घर फर्किएको बताइन्।
जुनमा आठ परिवारको पुनर्मिलन गराइएको र कुर्स्क क्षेत्रका थप पाँच बासिन्दा घर फर्किएको पनि उनले जानकारी दिइन्। लान्ट्रातोभाका अनुसार विभिन्न मानवीय संयन्त्रमार्फत हालसम्म १७० जनालाई फर्काउन सहयोग गरिएको छ।
बैठकमा युद्धबन्दीसम्म परिवारका पत्र र सहायता सामग्री पुर्याउने कार्यको पनि समीक्षा गरिएको थियो। संयुक्त सहकार्यबाट पाँच हजारभन्दा बढी पार्सल र चार हजारभन्दा बढी पत्र युद्धबन्दीसम्म पुगेको लान्ट्रातोभाले बताइन्।
दुवै पक्षले पत्र तथा पार्सल वितरणमा लाग्ने समय घटाउने, परिवारसँगको सम्पर्क विस्तार गर्ने र थप मानवीय अवसर सिर्जना गर्ने सहमति गरेका छन्।
आइसीआरसीले युद्धबन्दी र उनीहरूका परिवारबीच सम्पर्क कायम राख्ने, बेपत्ता व्यक्तिको अवस्था पत्ता लगाउने तथा अलग भएका परिवारलाई पुनःजोड्ने कार्य आफ्नो प्रमुख मानवीय जिम्मेवारीमध्ये रहेको बताउँदै आएको छ।
जेनेभा महासन्धिअन्तर्गत तटस्थ मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गर्ने आइसीआरसीले द्वन्द्वरत पक्षबाट प्राप्त युद्धबन्दी, बेपत्ता व्यक्ति र मृतकसम्बन्धी सूचना सम्बन्धित परिवार तथा पक्षसम्म पुर्याउने काम गर्छ।
आइसीआरसीका अनुसार उसले रुस–युक्रेन सशस्त्र द्वन्द्वसँग सम्बन्धित दुवै पक्षका हजारौँ युद्धबन्दीसँग भेट गरेको छ। यद्यपि सबै युद्धबन्दी र नागरिक बन्दीसम्म पूर्ण तथा नियमित पहुँच अझै प्राप्त नभएको भन्दै संस्थाले दुवै पक्षसँग निरन्तर संवाद गरिरहेको छ।
भेटवार्तामा लुहान्स्क क्षेत्रको स्टारोबेल्स्कस्थित शैक्षिक परिसरमा मे २१ र २२ को रात भएको आक्रमणलाई पनि विशेष प्राथमिकताका साथ उठाइएको थियो।
लान्ट्रातोभाले उक्त घटनासम्बन्धी सामग्री अन्तर्राष्ट्रिय निकायमा पठाइँदै गरेको जानकारी दिँदै घटनाका सम्पूर्ण तथ्यको वस्तुनिष्ठ मूल्याङ्कन हुनुपर्ने बताइन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवअधिकार अनुगमन संयन्त्रले उक्त आक्रमणमा शैक्षिक परिसरमा रहेका २१ जना सर्वसाधारणको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको छ। मृतकमध्ये १८ महिला र तीन पुरुष रहेको तथा घाइते हुनेमा बालबालिका पनि रहेको संयुक्त राष्ट्रसंघीय विवरणमा उल्लेख छ।
रुसले उक्त घटनालाई सर्वसाधारण र शैक्षिक संरचनामाथिको आक्रमण भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय छानबिनको माग गर्दै आएको छ। घटनासँग सम्बन्धित सैन्य उद्देश्य, प्रयोग गरिएको हतियार र जिम्मेवारीका अन्य पक्षबारे अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार पूर्ण तथा निष्पक्ष मूल्याङ्कन हुनुपर्ने मानवीय निकायहरूको धारणा छ।
लान्ट्रातोभा र स्पोल्यारिचबीचको भेटले राजनीतिक तथा सैन्य मतभेदबीच पनि बेपत्ता व्यक्तिको खोजी, युद्धबन्दीको संरक्षण, परिवार पुनर्मिलन र मानवीय सञ्चारका लागि तटस्थ संयन्त्रलाई निरन्तरता दिने आवश्यकता पुनःउजागर गरेको छ।
