सुइनिङ व्यापारिक प्रतिनिधिमण्डल काठमाडौँमा, कृषि, स्वास्थ्य र पूर्वाधारमा लगानी सम्भावना खोज्दै

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

नेपाल र चीनबीच व्यापार, लगानी तथा प्रविधिगत सहकार्य विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित चीनको सिचुवान प्रान्तस्थित सुइनिङ चेम्बर अफ कमर्सको उच्चस्तरीय व्यापारिक प्रतिनिधिमण्डल काठमाडौँ आएको छ। चेम्बरका अध्यक्षको नेतृत्वमा रहेको टोलीले नेपालको कृषि, स्वास्थ्य, पूर्वाधार तथा अन्य सम्भावनायुक्त क्षेत्रमा लगानी र व्यावसायिक साझेदारीको आधार खोजिरहेको छ।

नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाजले प्रतिनिधिमण्डलको सम्मानमा आइतबार साँझ काठमाडौँमा रात्रिभोज तथा व्यावसायिक संवाद आयोजना गरेको थियो। कार्यक्रममा नेपाली उद्यमी, व्यवसायी तथा संस्थागत प्रतिनिधि र सुइनिङका व्यापारिक व्यक्तित्वबीच नेपालको बजार, लगानी वातावरण, प्रविधि हस्तान्तरण र सम्भावित संयुक्त परियोजनाबारे विचार आदानप्रदान भएको समाजले जनाएको छ।

सहभागीहरूले दुई संस्थाबीच सन् २०१७ देखि कायम औपचारिक सम्बन्ध स्मरण गर्दै अब सद्भाव र भ्रमण आदानप्रदानलाई ठोस व्यावसायिक परिणाममा रूपान्तरण गर्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए। कृषि उत्पादन तथा प्रशोधन, स्वास्थ्य सेवा र उपकरण, भौतिक पूर्वाधार, प्राविधिक जनशक्ति विकास तथा स्थानीय उद्योगसँगको सहकार्य सम्भावनायुक्त क्षेत्रका रूपमा छलफलमा आएका छन्।

समाजका अनुसार चिनियाँ प्रतिनिधिमण्डलले तत्काल ठूलो घोषणा गर्नुभन्दा पहिले नेपालको कानुनी व्यवस्था, बजारको आकार, स्थानीय साझेदार, उत्पादन लागत र परियोजनाको व्यावसायिक सम्भाव्यताबारे अध्ययन गरिरहेको छ। दुवै पक्षले लगानीलाई एकपटकको भेटवार्तामा सीमित नराखी नियमित सम्पर्क, उद्यमीबीच प्रत्यक्ष संवाद र सम्भाव्य परियोजनाको चरणबद्ध विकासमार्फत अघि बढाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

सुइनिङ पश्चिमी चीनको चङ्दु–छोङछिङ र लाञ्चाउ ड्राइपाेर्ट आर्थिक वृत्तको भौगोलिक केन्द्रनजिक अवस्थित महत्त्वपूर्ण औद्योगिक तथा यातायात नोड शहर हो। शहरले आधुनिक रसद, विद्युतीय सूचना प्रविधि, खाद्य तथा पेय पदार्थ, उत्पादन उद्योग र उच्च प्रविधिमा आफ्नो क्षमता विस्तार गरिरहेको छ। यस्तो औद्योगिक पृष्ठभूमि भएको व्यापारिक संस्थाको नेपाल भ्रमणले केवल वस्तु आयातमा आधारित सम्बन्धभन्दा उत्पादन, प्रशोधन, शीप र प्रविधिसँग जोडिएको सहकार्यको सम्भावना देखाएको छ।

प्रतिनिधिमण्डलको आगमनसँग नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका र सुइनिङ शहरबीच स्थापित भगिनी सम्बन्धको प्रसङ्ग पनि पुनः चर्चामा आएको छ। नेपाल–चीन पारस्परिक सहयोग समाजको पहलमा दुई शहरबीच पत्राचार, भिडियो संवाद र प्रतिनिधिमण्डल आदानप्रदानबाट सम्पर्क सुरु भएको थियो।

समाजका अध्यक्ष प्रेम सागर पौडेलको नेतृत्वमा सन् २०२३ मा नेपालबाट नौ सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलले सुइनिङको औपचारिक भ्रमण गरेको थियो। टोलीमा नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाका प्रमुख प्रशान्त विष्ट, उनका सहयोगी घनश्याम वर्मा, भेरी अस्पतालका तत्कालीन प्रमुख डा. प्रकाश थापा, समाजका सचिव श्यामसुन्दर अधिकारी, कोषाध्यक्ष तोपबहादुर थापा, केन्द्रीय सदस्य ईश्वर श्रेष्ठ, साइनो बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाका प्रबन्धक दीपककुमार पौडेल र व्यवसायी शिवराज कार्कीलगायत सहभागी थिए।

भ्रमणका क्रममा सन् २०२३ मार्च २९ मा नेपालगञ्ज र सुइनिङबीच पाँच वर्षका लागि आर्थिक तथा व्यापारिक सम्बन्ध विस्तार गर्ने र संस्कृति, पर्यटन, शिक्षा तथा स्वास्थ्य क्षेत्रमा सहकार्य गर्ने समझदारी भएको थियो। दुवै पक्षले नियमित सम्पर्कका लागि जिम्मेवार कर्मचारी तोक्ने र साझा सरोकारका विषयमा परामर्श गर्ने सहमति पनि गरेका थिए।

त्यसक्रममा सुइनिङ पक्षले प्राविधिक शिक्षाका लागि छात्रवृत्ति, नेपाली चिकित्सकका लागि विशेष तालिम तथा युवालाई कृषि र सम्बन्धित क्षेत्रमा प्रशिक्षण उपलब्ध गराउने प्रस्ताव अघि सारेको समाजसम्बद्ध स्रोतले जनाएको छ। सुइनिङ जनसरकारले आफ्नो प्रतिनिधिमण्डल नेपालगञ्ज पठाएर शिक्षा, स्वास्थ्य, व्यापार र उद्योगसँग सम्बन्धित सहकार्यलाई व्यावहारिक रूप दिन चाहेको पनि बताइएको छ।

तर प्रस्तावित कार्यक्रम र सम्झौताका कार्यान्वयन सम्बन्धी प्रक्रिया स्थानीय तहबाट अपेक्षित गतिमा अघि बढ्न सकेन। समाज सम्बद्ध श्राेतका अनुसार सम्झौताको थप मस्यौदामा हस्ताक्षर र चिनियाँ प्रतिनिधिमण्डललाई औपचारिक निमन्त्रणा पठाउने प्रक्रिया अन्तिम चरणमा रोकिएपछि भ्रमण तथा प्रस्तावित कार्यक्रम स्थगित भएका थिए।

यस विषयमा नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाको औपचारिक धारणा सार्वजनिक नभएकाले प्रक्रिया रोकिनुको सम्पूर्ण प्रशासनिक र कानुनी कारण स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन बाँकी छ। यद्यपि पाँच वर्षे समझदारी कायम रहे पनि दुवै शहरबीचको सरकारी सम्पर्क हाल सक्रिय अवस्थामा नरहेको समाजको भनाइ छ।

काठमाडौँमा भएको पछिल्लो व्यावसायिक भेटले स्थानीय सरकारी प्रक्रिया सुस्त भए पनि निजी क्षेत्र र नागरिक संस्था मार्फत नेपालसँग सहकार्य गर्ने सुइनिङका व्यवसायीको रुचि कायमै रहेको देखाएको छ। यसले चिनियाँ लगानीकर्ताले नेपाल प्रवेशका लागि कुनै एउटा शहर वा सरकारी संरचनामा मात्र निर्भर नरही काठमाडौँस्थित राष्ट्रिय व्यावसायिक सञ्जाल, स्थानीय साझेदार र क्षेत्रगत संस्थासँग सम्पर्क विस्तार गर्न खोजिरहेको संकेत गरेको छ।

नेपाल र चीनले पछिल्लो उच्चस्तरीय संवादमा व्यापार तथा लगानी विस्तार, व्यावसायिक वातावरण सुधार, स्थानीय सरकारबीच सम्पर्क र शिक्षा तथा जनस्तरीय आदानप्रदानलाई प्राथमिकतामा राखेका छन्। नेपालमा सञ्चालित द्विपक्षीय परियोजनाको कार्यान्वयन तीव्र बनाउन दुई देशबीचको संयन्त्रले पनि नियमित समीक्षा र समस्या समाधानमा जोड दिएको छ।

नेपालका लागि मुख्य चुनौती चिनियाँ प्रतिनिधिमण्डलको भ्रमणलाई केवल स्वागत, भोज र शिष्टाचारमा सीमित हुन नदिनु हो। लगानीको सम्भावना वास्तविक परिणाममा बदल्न नेपालले क्षेत्रगत परियोजना सूची, कानुनी प्रक्रिया, जग्गा तथा पूर्वाधारको अवस्था, कर व्यवस्था, लगानी सुरक्षा र स्थानीय साझेदारबारे स्पष्ट तथा विश्वसनीय प्रस्ताव प्रस्तुत गर्नुपर्ने हुन्छ।

सुइनिङ चेम्बर अफ कमर्सको भ्रमणले नेपाल–चीन आर्थिक सम्बन्धमा व्यापारिक संस्था, स्थानीय सरकार र निजी उद्यमी बीचको त्रिपक्षीय सहकार्यको सम्भावना पुनः उजागर गरेको छ। विगतमा नेपालगञ्ज र सुइनिङबीच सुरु भएको सम्बन्धले अपेक्षित गति लिन नसके पनि अहिलेको काठमाडौँ संवादले त्यस अनुभवलाई व्यापक राष्ट्रिय व्यावसायिक साझेदारीमा रूपान्तरण गर्ने नयाँ अवसर उपलब्ध गराएको छ।

यो भ्रमणबाट तत्काल कति लगानी भित्रिन्छ भन्ने निष्कर्षमा पुग्न अझै चाँडो हुनेछ। तर चिनियाँ टोलीले कृषि, स्वास्थ्य र पूर्वाधार क्षेत्रको प्रत्यक्ष अध्ययन गर्नु तथा नेपाली उद्यमीसँग संवाद अघि बढाउनु नेपाल–चीन सम्बन्धलाई राजनीतिक सद्भावबाट उत्पादन, लगानी र प्रविधिमा आधारित व्यावहारिक सहकार्यतर्फ लैजाने सकारात्मक संकेत हो।