लागत र कार्यक्षमताका कारण अमेरिकी कम्पनीमा चिनियाँ एआई मोडेलको प्रयोग तीव्र

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

अमेरिकी कम्पनीहरूले आफ्ना कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात एआईमा आधारित सेवा र उत्पादन विस्तार गर्ने क्रममा चिनियाँ कम्पनीद्वारा विकसित मोडेलको प्रयोग उल्लेखनीय रूपमा बढाउन थालेका छन्। नयाँ प्रवृत्तिको मुख्य कारण कुनै देशविशेषका प्रविधिप्रतिको प्राथमिकता परिवर्तनभन्दा पनि कम लागतमा प्रतिस्पर्धी कार्यक्षमता प्राप्त गर्न सकिने व्यावसायिक आवश्यकता रहेको उद्योग क्षेत्रका जानकारहरूले बताएका छन्।

चिनियाँ प्रविधि कम्पनी डीपसिक, जेड डट एआई अर्थात चिफु एआई र अलिबाबाको क्वेन परिवारका पछिल्ला मोडेलले कोडिङ, तार्किक विश्लेषण, लामो अवधिका स्वचालित कार्य र एआई एजेन्ट सञ्चालनमा अमेरिकी कम्पनी ओपनएआई तथा एन्थ्रोपिकका अग्रणी मोडेलसँगको कार्यक्षमता अन्तर घटाउँदै लगेका छन्। अर्कोतर्फ, अत्याधुनिक अमेरिकी मोडेल प्रयोग गर्दा लाग्ने टोकन खर्च बढ्दै गएपछि ठूलो परिमाणमा एआई सेवा सञ्चालन गर्ने कम्पनीमाथि लागत नियन्त्रणको दबाब तीव्र बनेको छ।

एआई मोडेलमा पाठ, सङ्केत, कोड वा अन्य सूचना प्रशोधन गर्न प्रयोग हुने आधारभूत एकाइलाई टोकन भनिन्छ। कम्पनीले मोडेलमा पठाएको सामग्री र मोडेलले उत्पादन गरेको उत्तर दुवैका आधारमा टोकन खपत गणना हुने भएकाले एआई एजेन्टले लगातार धेरै चरणमा काम गर्दा खर्च तीव्र रूपमा बढ्न सक्छ। डीपसिकको आधिकारिक विवरण अनुसार सामान्यतया एउटा अंग्रेजी अक्षर करिब ०.३ टोकन बराबर हुने भए पनि वास्तविक गणना भाषा, शब्द र प्रयोग गरिएको मोडेल अनुसार फरक हुन सक्छ।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यम सीएनबीसीले उद्धृत गरेको ओपनराउटरको तथ्यांक अनुसार अमेरिकी कम्पनीहरूले चिनियाँ एआई मोडेलमा प्रयोग गरेका टोकनको साप्ताहिक हिस्सा फेब्रुअरी ८ यता लगातार ३० प्रतिशतभन्दा माथि रहेको छ। केही सातामा उक्त हिस्सा ४६ प्रतिशतसम्म पुगेको जनाइएको छ। यो अनुपात पछिल्लो १२ महिनाको करिब ११ प्रतिशत औसत र सन् २०२५ को पहिलो छ महिनाको ४.५ प्रतिशतको तुलनामा उल्लेखनीय वृद्धि हो।

ओपनराउटरले विकासकर्तालाई एउटै प्राविधिक माध्यमबाट विभिन्न कम्पनीका एआई मोडेल प्रयोग गर्न र आवश्यकता, मूल्य तथा कार्यक्षमताका आधारमा मोडेल छनोट गर्न सुविधा दिन्छ। यसको वेबसाइटमा उपलब्ध हालको विवरणले डीपसिक, जेड डट एआई, मिनिम्याक्स, शाओमी र क्वेनलगायत चिनियाँ मोडेलले कोडिङ, टुल प्रयोग र स्वचालित एआई एजेन्ट सम्बन्धी उच्च टोकन खपत गरिरहेको देखाउँछ। डीपसिकको भी–४ फ्ल्यास मोडेलले पछिल्लो छ महिनामा आफ्नो टोकन हिस्सा दोब्बर बनाएको ओपनराउटरले जनाएको छ।

यद्यपि, ओपनराउटरको तथ्यांकले सम्पूर्ण अमेरिकी एआई बजारलाई प्रतिनिधित्व गर्दैन। ठूला कम्पनीले मोडेल निर्मातासँग प्रत्यक्ष सम्झौता, आफ्नै डेटा केन्द्र वा अमेजन, माइक्रोसफ्ट र गुगलजस्ता क्लाउड सेवा मार्फत पनि एआई मोडेल प्रयोग गर्छन्। त्यसैले ओपनराउटरको तथ्यांकलाई अमेरिकी विकासकर्ता र स्टार्टअपबीच देखिएको परिवर्तनको महत्वपूर्ण सूचकका रूपमा बुझ्न सकिए पनि समग्र अमेरिकी कर्पोरेट बजारको पूर्ण हिस्सा मान्न मिल्दैन।

अमेरिकी एआई स्वचालन स्टार्टअप लिन्डीले लागत नियन्त्रण गर्न जुनमा एन्थ्रोपिकको क्लाउडबाट आफ्ना सम्पूर्ण एआई कार्य डीपसिक मोडेलमा सारेको बताइएको छ। कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत फ्लो क्रिभेलोका अनुसार लिन्डीको एआई खर्च कर्मचारी सम्बन्धी कुल खर्चभन्दा माथि पुग्न थालेपछि पुरानै प्रणाली कायम राख्नु व्यावसायिक रूपमा कठिन बनेको थियो। डीपसिकमा स्थानान्तरण गरेपछि आगामी महिनामा लाखौँ अमेरिकी डलर बचत हुने उनको अनुमान छ। लिन्डीले प्रयोग गरेको डीपसिक मोडेल अमेरिकी भूमिमा अमेरिकी सेवा प्रदायकद्वारा सञ्चालन गरिएको जनाइएको छ।

चिनियाँ मोडेलको मूल्यगत लाभ आधिकारिक एपीआई शुल्कमा पनि स्पष्ट देखिन्छ। डीपसिकको पछिल्लो मूल्यसूची अनुसार भी–४ फ्ल्यासमा क्यास नभएको प्रति दस लाख इनपुट टोकनको शुल्क ०.१४ अमेरिकी डलर र आउटपुट शुल्क ०.२८ डलर छ। यसको भी–४ प्रो मोडेलमा सोही परिमाणको इनपुटका लागि ०.४३५ डलर र आउटपुटका लागि ०.८७ डलर तोकिएको छ।

त्यसको तुलनामा एन्थ्रोपिकको क्लाउड ओपस ४.८ को नियमित एपीआई मूल्य प्रति दस लाख इनपुट टोकन पाँच डलर र आउटपुट टोकन २५ डलर छ। उच्च गतिमा सञ्चालन गरिने फास्ट मोडमा शुल्क क्रमशः १० र ५० डलर पुग्छ। एन्थ्रोपिकले पछिल्लो क्लाउड सोनेट ५ मा मूल्य घटाउँदै प्रारम्भिक अवधिका लागि प्रति दस लाख इनपुट टोकन दुई डलर र आउटपुट टोकन १० डलर तोकेको छ, जसले अमेरिकी कम्पनीमाथि चिनियाँ मोडेलबाट उत्पन्न मूल्य प्रतिस्पर्धाको प्रभाव देखाउँछ।

जेड डट एआईको आधिकारिक मूल्यसूची अनुसार जीएलएम–५.२ मोडेलको प्रति दस लाख इनपुट टोकन शुल्क १.४ डलर र आउटपुट शुल्क ४.४ डलर छ। कम्पनीले सार्वजनिक गरेको परीक्षणमा उक्त मोडेल लामो अवधिका स्वचालित सफ्टवेयर निर्माण कार्यसम्बन्धी फ्रन्टियरएसडब्लूई परीक्षणमा क्लाउड ओपस ४.८ भन्दा एक प्रतिशत मात्र पछाडि रहेको दाबी गरेको छ। यद्यपि, विभिन्न कम्पनीले सार्वजनिक गरेका आन्तरिक परीक्षण परिणाम स्वतन्त्र परीक्षण वातावरण र वास्तविक व्यावसायिक प्रयोगमा समान नहुन सक्छन्।

चिनियाँ मोडेलको लागत घट्नुमा ‘मिक्स्चर अफ एक्सपर्ट्स’ अर्थात आवश्यकता अनुसार मोडेलका सीमित विशेषज्ञ भाग मात्र सक्रिय गर्ने संरचना महत्वपूर्ण मानिएको छ। डीपसिकको भी–३ मोडेलमा कुल ६७१ अर्ब प्यारामिटर भए पनि प्रत्येक अनुरोधमा करिब ३७ अर्ब प्यारामिटर मात्र सक्रिय हुने कम्पनीले जनाएको थियो। यसले सम्पूर्ण मोडेललाई हरेक पटक सञ्चालन गर्नुपर्ने आवश्यकता घटाएर गणनात्मक खर्च कम गर्न सहयोग गर्छ।

चिनियाँ प्रयोगशालाले मल्टी हेड लेटेन्ट अटेन्सन, स्पार्स अटेन्सन, मिश्रित परिशुद्धता प्रशिक्षण तथा क्यासमा आधारित प्रशोधनजस्ता विधिमार्फत सीमित कम्प्युटिङ श्रोतमा उच्च कार्यक्षमता हासिल गर्ने प्रयास पनि तीव्र बनाएका छन्। उन्नत ग्राफिक्स प्रोसेसिङ युनिटमा अमेरिकाले लगाएको निर्यात नियन्त्रणले चिनियाँ कम्पनीलाई हार्डवेयरको अधिकतम उपयोग र एल्गोरिदमको दक्षता सुधार गर्न थप प्रेरित गरेको उद्योग विज्ञहरूको विश्लेषण छ।

चिनियाँ कम्पनीका धेरै मोडेल खुला तौल वा खुला श्रोतको स्वरूपमा उपलब्ध भएकाले व्यावसायिक संस्थाले आफ्नै सर्भरमा स्थापना गर्न, विशेष आवश्यकताअनुसार परिमार्जन गर्न र आफ्नो डेटा कहाँ प्रशोधन हुन्छ भन्ने विषयमा बढी नियन्त्रण राख्न सक्छन्। डीपसिकले आफ्ना एपीआईलाई ओपनएआई र एन्थ्रोपिकका सफ्टवेयर विकास प्रणालीसँग मिल्ने गरी तयार पारेकाले विद्यमान सेवाबाट डीपसिकमा स्थानान्तरण गर्न तुलनात्मक रूपमा सहज हुने जनाएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार एआई उद्योगको प्रतिस्पर्धा अब सबैभन्दा ठूलो वा सबैभन्दा शक्तिशाली मोडेल कसले बनायो भन्ने प्रश्नमा मात्र सीमित छैन। वास्तविक व्यावसायिक प्रयोगमा एउटा काम पूरा गर्न कति टोकन, कति कम्प्युटिङ शक्ति, कति समय र कति खर्च आवश्यक पर्छ भन्ने विषय निर्णायक बन्न थालेको छ। स्वचालित ग्राहक सेवा, दस्तावेज विश्लेषण, सामान्य कोडिङ, सामग्री वर्गीकरण र नियमित कार्यालयीय कार्यका लागि प्रत्येक पटक सबैभन्दा महँगो अग्रणी मोडेल आवश्यक नपर्न सक्छ।

विशेषगरी एआई एजेन्टको प्रयोग बढेसँगै एउटा काम पूरा गर्न मोडेलले योजना बनाउने, बाह्य उपकरण प्रयोग गर्ने, परिणाम जाँच्ने र त्रुटि सच्याउने गरी सयौँ वा हजारौँ चरण पूरा गर्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा प्रतिटोकन मूल्यमा सानो अन्तरले पनि कम्पनीको मासिक खर्चमा ठूलो प्रभाव पार्छ। यसैले धेरै व्यवसायले सामान्य कार्यका लागि सस्तो मोडेल र अत्यन्त जटिल कामका लागि महँगो अग्रणी मोडेल प्रयोग गर्ने मिश्रित रणनीति अपनाउन थालेका छन्।

तर चिनियाँ मोडेलको विस्तारसँगै डेटा सुरक्षा, गोपनीयता, सेवा स्थायित्व, कानुनी क्षेत्राधिकार र संवेदनशील सूचनाको प्रशोधन सम्बन्धी चिन्ता पनि कायम छन्। सरकारी निकाय, रक्षा, वित्तीय सेवा, स्वास्थ्य र साइबर सुरक्षाजस्ता संवेदनशील क्षेत्रमा मोडेल कहाँ सञ्चालन हुन्छ, डेटा कहाँ भण्डारण हुन्छ र सेवा प्रदायकमाथि कुन देशको कानुन लागू हुन्छ भन्ने विषय महत्वपूर्ण हुन्छ। यही कारण केही अमेरिकी कम्पनीले चीनमा सञ्चालित प्रत्यक्ष सेवाको सट्टा अमेरिकी डेटा केन्द्रमा स्थापित चिनियाँ खुला मोडेल प्रयोग गर्ने विकल्प रोजिरहेका छन्।

पछिल्लो प्रवृत्तिले चीनको एआई प्रतिस्पर्धात्मकता केवल मोडेलको प्राविधिक क्षमतामा नभई सस्तो टोकन, खुला प्रविधि, कम कम्प्युटिङ लागत र सहज प्रयोगमा पनि आधारित हुँदै गएको देखाएको छ। अमेरिकी कम्पनीहरूद्वारा चिनियाँ मोडेलको बढ्दो प्रयोगले विश्व एआई बजार एउटै बन्द प्रणाली वा एउटै देशका कम्पनीमा निर्भर रहने अवस्थाबाट बहुमोडेल र बहुप्रदायक संरचनातर्फ अघि बढिरहेको संकेत गरेको छ।

यस परिवर्तनले ओपनएआई, एन्थ्रोपिक र अन्य अमेरिकी कम्पनीलाई मूल्य घटाउन, साना तथा दक्ष मोडेल विकास गर्न र ग्राहकलाई लागतअनुसार फरक कार्यक्षमता छनोट गर्ने सुविधा विस्तार गर्न दबाब दिने देखिन्छ। अर्कोतर्फ, चिनियाँ कम्पनीका लागि विश्व बजारमा दीर्घकालीन सफलता कायम गर्न कम मूल्यसँगै सेवा स्थायित्व, डेटा सुरक्षा, पारदर्शिता र अन्तर्राष्ट्रिय विश्वाससमेत सुनिश्चित गर्नु उत्तिकै आवश्यक हुनेछ।