रुस र इथियोपियाबीच रणनीतिक सहकार्य विस्तारमा जोड

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

रुसी विदेशमन्त्री सेर्गेई लाभरोभले इथियोपियाको कार्यगत भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री अबी अहमद र विदेशमन्त्री गेडियन टिमोथेवोससँग भेटवार्ता गर्दै व्यापार, ऊर्जा, पूर्वाधार, डिजिटल प्रविधि, कृषि तथा बहुपक्षीय कूटनीतिमा सहकार्य विस्तार गर्ने विषयमा विस्तृत छलफल गरेका छन्।

रुसको विदेश मन्त्रालयका अनुसार जुलाई ७ मा भएको भेटवार्तामा दुई देशबीचको दीर्घकालीन मित्रता र रणनीतिक सम्बन्धलाई व्यावहारिक आर्थिक तथा मानवीय सहकार्यमा रूपान्तरण गर्ने सम्भावनाबारे गहन विचारविमर्श भएको थियो। लाभरोभलाई प्रधानमन्त्री अबी अहमदले स्वागत गरेका थिए भने त्यसपछि उनले विदेशमन्त्री टिमोथेवोससँग औपचारिक वार्ता गरेका थिए।

इथियोपियाली विदेश मन्त्रालयलाई उद्धृत गर्दै सरकारी इथियोपियन न्युज एजेन्सीले दुई विदेशमन्त्रीबीच व्यापार, लगानी, प्रविधि हस्तान्तरण तथा क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय विषयमा सहकार्य विस्तार गर्नेबारे छलफल भएको जनाएको छ। टिमोथेवोसले पुस्तौँदेखि कायम रुस र इथियोपियाको मित्रता द्विपक्षीय सम्बन्धको बलियो आधार रहेको बताएका छन्।

वार्तामा दुवै देशका व्यापारिक समुदायबीच प्रत्यक्ष सम्पर्क स्थापना र विस्तार गर्न सहजीकरण गर्ने सहमति भएको रुसी विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ। त्यसको उद्देश्य ऊर्जा, यातायात पूर्वाधार, डिजिटल प्रविधि, दूरसञ्चार, सूचना सुरक्षा र कृषि उत्पादनका क्षेत्रमा संयुक्त परियोजना शुरु गर्ने वातावरण निर्माण गर्नु रहेको छ।

रुसले यसअघि पनि इथियोपियासँग ऊर्जा, यातायात, दूरसञ्चार, सूचना सुरक्षा र कृषि क्षेत्रमा सम्भावित सहकार्यलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएको थियो। सन् २०२२ मा लाभरोभको अघिल्लो इथियोपिया भ्रमणका क्रममा पनि यिनै क्षेत्रलाई द्विपक्षीय व्यावसायिक सहकार्यका सम्भावनायुक्त क्षेत्रका रूपमा पहिचान गरिएको थियो।

पछिल्लो वार्ताले राजनीतिक सम्बन्धलाई आर्थिक परिणामसँग जोड्ने प्रयासलाई अघि बढाएको देखिन्छ। व्यापारिक संस्था र कम्पनीबीच प्रत्यक्ष सम्पर्क बढाउँदा सरकारी सहमतिलाई लगानी, उत्पादन, प्रविधि हस्तान्तरण र पूर्वाधार परियोजनामा रूपान्तरण गर्न सहयोग पुग्ने दुवै पक्षको अपेक्षा छ।

लाभरोभ र इथियोपियाली नेतृत्वबीच अक्टोबर २०२६ मा रुसमा आयोजना हुने तेस्रो रुस–अफ्रिका शिखर सम्मेलनको तयारीबारे पनि छलफल भएको छ। रुसी पक्षले उक्त सम्मेलनलाई अफ्रिकी देशसँग राजनीतिक संवाद, व्यापार, लगानी, खाद्य सुरक्षा, ऊर्जा र प्रविधि सहकार्य विस्तार गर्ने महत्वपूर्ण मञ्चका रूपमा अघि बढाइरहेको छ। शिखर सम्मेलन मस्कोमा आयोजना हुने तयारी रहेको रुसी सरकारी सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ।

रुस र इथियोपियाले संयुक्त राष्ट्रसङ्घ, ब्रिक्स र अन्य बहुपक्षीय मञ्चमा समन्वय थप विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता पनि दोहोर्‍याएका छन्। इथियोपियाली पक्षले साझा चासोका विषयमा ब्रिक्सलगायत बहुपक्षीय कूटनीतिक संयन्त्रभित्र निकट समन्वय आवश्यक रहेको बताएको छ।

इथियोपिया ब्रिक्सको पूर्ण सदस्य बनेपछि मस्को र अदिस अबाबाबीचको बहुपक्षीय सहकार्यको दायरा थप फराकिलो भएको छ। रुसी पक्षका अनुसार प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय विषयमा दुई देशका दृष्टिकोण धेरै हदसम्म निकट रहेकाले संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र अन्य संस्थामा सहकार्य गर्न अनुकूल आधार उपलब्ध छ।

वार्तामा अफ्रिकाको सिङ क्षेत्रका द्वन्द्व समाधान र स्थायित्व कायम गर्ने उपायबारे पनि विशेष ध्यान दिइएको थियो। पक्षहरूले क्षेत्रीय समस्या सम्बन्धित देशको सार्वभौमिकता, राजनीतिक संवाद र क्षेत्रीय संयन्त्रको भूमिकालाई सम्मान गर्दै समाधान हुनुपर्ने विषयमा विचार आदानप्रदान गरेका छन्।

रुसले अफ्रिकाका समस्या अफ्रिकी नेतृत्व र स्थानीय पहलबाट समाधान गरिनुपर्ने नीति प्रस्तुत गर्दै आएको छ। मस्कोले बाह्य हस्तक्षेप वा एकपक्षीय दबाबको सट्टा सम्बन्धित देशको सार्वभौमिकता र संयुक्त राष्ट्रसङ्घको बडापत्रमा आधारित सहकार्यलाई प्राथमिकता दिएको बताउँदै आएको छ।

लाभरोभ जुलाई ६ को साँझ अदिस अबाबा पुगेका थिए। विमानस्थलमा इथियोपियाली विदेश मन्त्रालयका युरोप तथा अमेरिका मामिलाका महानिर्देशक राजदूत मेलेस आलेमले उनलाई स्वागत गरेका थिए। यो भ्रमण लाभरोभको अफ्रिकी भ्रमणको पहिलो चरण थियो।

इथियोपियाली आधिकारिक विवरणअनुसार भ्रमणले दुई देशबीच राजनीतिक संवाद, आर्थिक सहकार्य, शिक्षा, विज्ञान, प्रविधि र अन्तर्राष्ट्रिय मामिलामा विस्तार भइरहेको साझेदारीलाई प्रतिबिम्बित गरेको छ। अदिस अबाबाले रुसलाई अफ्रिकामा आफ्नो महत्वपूर्ण रणनीतिक साझेदारमध्ये एकका रूपमा हेरेको जनाएको छ।

रुस र इथियोपियाबीच औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध सन् १८९८ मा स्थापना भएको थियो। सन् १९१७ पछि अवरुद्ध भएको सम्बन्ध सन् १९४३ मा पुनःस्थापित गरिएको थियो। दुवै देशले यस ऐतिहासिक सम्बन्धलाई राष्ट्रिय स्वतन्त्रता, सार्वभौमिकता र पारस्परिक सम्मानमा आधारित मित्रताको आधारका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएका छन्।

रुसी विदेश मन्त्रालयले भेटवार्ता न्यानो, विश्वासपूर्ण र पारस्परिक समझदारीयुक्त वातावरणमा सम्पन्न भएको जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार उच्चस्तरीय संवादले रुस–इथियोपिया सम्बन्धको रणनीतिक प्रकृतिलाई पुनः पुष्टि गर्नुका साथै दुई देशका जनताबीचको परम्परागत मित्रतालाई थप सुदृढ बनाएको छ।