चीन–उत्तर कोरिया मैत्री सन्धिको ६५औँ वर्षमा सी र किमको रणनीतिक सम्बन्ध सुदृढ गर्ने प्रतिबद्धता
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र जनवादी गणतन्त्र कोरिया अर्थात उत्तर कोरियाका सर्वोच्च नेता किम जोङ उनले चीन–उत्तर कोरिया मैत्री, सहयोग तथा पारस्परिक सहायता सन्धिमा हस्ताक्षर भएको ६५औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा शुभकामना सन्देश आदानप्रदान गर्दै द्विपक्षीय सम्बन्धलाई नयाँ रणनीतिक उचाइमा पुर्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी केन्द्रीय समितिका महासचिवसमेत रहेका राष्ट्रपति सी र कोरियाली श्रमिक पार्टीका महासचिव तथा राज्य मामिला आयोगका अध्यक्ष किमले शनिबार आदानप्रदान गरेको सन्देशमा परम्परागत मित्रता, रणनीतिक समन्वय, व्यावहारिक सहयोग र क्षेत्रीय शान्तिलाई थप प्रवर्द्धन गर्ने साझा धारणा प्रस्तुत गरेका हुन्।
राष्ट्रपति सीले सन १९६१ मा दुई देशका पुराना पुस्ताका नेताहरूले हस्ताक्षर गरेको सन्धिले दुवै देशका जनताले संघर्ष र बलिदानबाट निर्माण गरेको मित्रतालाई सुदृढ बनाउन महत्त्वपूर्ण राजनीतिक तथा कानुनी आधार तयार गरेको बताएका छन्। उक्त सन्धिले चीन–उत्तर कोरिया मित्रताको संरक्षण, विस्तार तथा क्षेत्रीय र विश्व शान्ति एवं स्थिरतामा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको उनको भनाइ छ।
सीका अनुसार विगत ६५ वर्षमा दुवै पक्षले सन्धिको भावनालाई आत्मसात गर्दै एकअर्कालाई समर्थन गरेका छन्। दुई देशले ऐक्यबद्धता, सहयोग र साझा प्रयासमार्फत पुस्तौँदेखि कायम मित्रता, साझा भविष्य र कठिन परिस्थितिमा एकअर्कालाई सहयोग गर्ने द्विपक्षीय सम्बन्धको विशेषता स्पष्ट पारेको उनले उल्लेख गरेका छन्।
गत जुनमा आफूले उत्तर कोरियाको राजकीय भ्रमण गरेको स्मरण गर्दै सीले उक्त भ्रमणका क्रममा किमसँग परम्परागत मित्रतालाई सुदृढ गर्दै नयाँ युगअनुकूल विषयवस्तु थप्ने सहमति भएको बताएका छन्। विश्वव्यापी शक्ति संरचना र अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति तीव्र रूपमा परिवर्तन भइरहेका बेला उच्चस्तरीय रणनीतिक संवादलाई अझ निकट बनाउँदै द्विपक्षीय सम्बन्धको सही दिशा कायम राख्नुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्।
सीले चीन–उत्तर कोरिया सहयोगले दुवै देशका जनतालाई लाभ पुर्याउनुका साथै क्षेत्रीय शान्ति र विकासमा सकारात्मक योगदान गर्नुपर्ने बताएका छन्। उनले चीनले उत्तर कोरियासँगको परम्परागत मित्रतालाई उच्च महत्त्व दिने नीति परिवर्तन नहुने, किमको नेतृत्वमा अघि बढिरहेको उत्तर कोरियाको समाजवादी अभियानप्रतिको समर्थन कायम रहने र दुवै देशको साझा हित तथा अनुकूल रणनीतिक वातावरणको संरक्षण गर्ने अठोट कमजोर नहुने स्पष्ट पारेका छन्।
राष्ट्रपति सीले कोरियाली श्रमिक पार्टीको नेतृत्वमा उत्तर कोरियाली जनताले पार्टीको नवौँ महाधिवेशनबाट तय गरिएका निर्णय कार्यान्वयन गर्दै समाजवादी निर्माणमा थप उपलब्धि हासिल गर्ने विश्वाससमेत व्यक्त गरेका छन्।
किम जोङ उनले आफ्नो सन्देशमा ६५ वर्षअघि सम्पन्न सन्धिले साम्राज्यवादविरुद्धको स्वतन्त्रता, शान्ति र समाजवादी अभियानका क्रममा निर्माण भएको चीन–उत्तर कोरियाको संघर्षशील मित्रता तथा पारस्परिक सहयोगलाई निरन्तरता दिने बलियो कानुनी आधार तयार गरेको बताएका छन्।
उनले द्विपक्षीय सम्बन्ध परम्परागत मित्रता, साझा समाजवादी उद्देश्य र त्यसलाई पुस्तौँसम्म निरन्तरता दिने दृढ प्रतिबद्धताका कारण विशेष रहेको उल्लेख गरेका छन्। ऐतिहासिक उतारचढावका बीच पनि दुवै देशले एकअर्कालाई निरन्तर समर्थन र नजिकबाट सहयोग गरेको किमको भनाइ छ।
किमले चीन–उत्तर कोरिया मित्रता दुवै पार्टी र जनताको रणनीतिक छनोट तथा साझा बहुमूल्य सम्पत्ति भएको बताएका छन्। उनका अनुसार द्विपक्षीय सम्बन्ध अहिले नयाँ रणनीतिक उचाइमा विकास भइरहेको छ र यसले जटिल अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा दुवै देशको सार्वभौमिकता, सुरक्षा र विकास हितको संरक्षणमा योगदान पुर्याइरहेको छ।
उनले समाजवादलाई केन्द्रमा राखेर विकसित चीन–उत्तर कोरिया मित्रतालाई समयको परिवर्तन र दुवै देशका जनताको इच्छाअनुसार सबै क्षेत्रमा थप सक्रिय बनाउन उत्तर कोरियाली पार्टी र सरकार प्रतिबद्ध रहेको जनाएका छन्। सीसँग मिलेर दुई देशबीचको सम्बन्धलाई समाजवादी मुलुकहरूबीचको सबैभन्दा शक्तिशाली र रणनीतिक सम्बन्धको नमुनाका रूपमा विकास गर्ने किमको भनाइ छ।
सन १९६१ को सन्धिको ऐतिहासिक महत्त्व
चीन–उत्तर कोरिया मैत्री, सहयोग तथा पारस्परिक सहायता सन्धि सन १९६१ जुलाई ११ मा बेइजिङमा तत्कालीन चिनियाँ प्रधानमन्त्री चाउ एनलाई र उत्तर कोरियाली प्रधानमन्त्री किम इल सङले हस्ताक्षर गरेका थिए। सन्धिले राजनीतिक तथा सुरक्षा सहयोगसँगै आर्थिक, प्राविधिक, सांस्कृतिक र वैज्ञानिक सहकार्य विस्तार गर्ने आधार तयार गरेको थियो।
बाह्य सशस्त्र आक्रमणका कारण कुनै एक पक्ष युद्धको अवस्थामा पुगेमा अर्को पक्षले सैन्य तथा अन्य सहायता उपलब्ध गराउने प्रावधानसमेत सन्धिमा समावेश छ। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले यसलाई चीनको हाल कायम रहेको एकमात्र औपचारिक पारस्परिक रक्षा सन्धिका रूपमा उल्लेख गरेका छन्।
यद्यपि चीनले सन्धिको सुरक्षा आयामसँगै यसको राजनीतिक, आर्थिक र शान्तिमुखी उद्देश्यलाई निरन्तर प्राथमिकतामा राख्दै आएको छ। चिनियाँ आधिकारिक धारणामा यो सन्धि कुनै तेस्रो पक्षविरुद्ध लक्षित दस्तावेज नभई दुई देशको सार्वभौमिकता, विकास र क्षेत्रीय स्थिरताको संरक्षण गर्ने ऐतिहासिक आधारका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
बेइजिङमा उच्चस्तरीय कार्यक्रम
सन्धिको वार्षिकोत्सवका अवसरमा उत्तर कोरियाका प्रधानमन्त्री पाक थे सोङको नेतृत्वमा पार्टी तथा सरकारी प्रतिनिधिमण्डल जुलाई १० देखि १२ सम्म चीनको औपचारिक भ्रमणमा छ। चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी केन्द्रीय समिति र चिनियाँ सरकारको निमन्त्रणामा आएको प्रतिनिधिमण्डलले बेइजिङमा आयोजित विशेष स्मृति समारोहमा सहभागिता जनाएको छ।
राष्ट्रपति सीले शुक्रबार बेइजिङको महान जनसभा भवनमा पाकसँग भेट गर्दै जटिल अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा दुवै देशले रणनीतिक स्थिरता र आत्मविश्वास कायम राख्नुपर्ने बताएका थिए। उनले किमसँग भएका सहमति शीघ्र कार्यान्वयन गर्दै आर्थिक, सामाजिक तथा जनस्तरीय सहयोगलाई विस्तार गर्न आग्रह गरेका थिए।
पाकले किमको शुभकामना सीलाई सुनाउँदै सन्धिले रणनीतिक र दीर्घकालीन दृष्टिले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई बलियो कानुनी प्रत्याभूति प्रदान गरेको बताएका थिए। उनले उत्तर कोरियाले ताइवानलगायत चीनका मूल हितसँग सम्बन्धित विषयमा बेइजिङको अडानलाई समर्थन गर्ने र दुई देशको एकता तथा समाजवादी अभियानलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउन प्रयास गर्ने बताएका छन्।
चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका वरिष्ठ नेता छाई छी र पाक थे सोङको उपस्थितिमा बेइजिङमा विशेष स्वागत समारोहसमेत आयोजना गरिएको थियो। समारोहमा दुवै पक्षले पुराना पुस्ताका नेताहरूले निर्माण गरेको मित्रतालाई निरन्तरता दिँदै पार्टी, सरकार, अर्थतन्त्र, संस्कृति, शिक्षा र जनस्तरका क्षेत्रमा सहयोग गहिरो बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए।
सी र किमबीचको शुभकामना आदानप्रदान तथा उच्चस्तरीय कार्यक्रमले चीन–उत्तर कोरिया सम्बन्ध केवल ऐतिहासिक सम्झनामा सीमित नरही बदलिँदो अन्तर्राष्ट्रिय वातावरणमा रणनीतिक समन्वय, राष्ट्रिय विकास र क्षेत्रीय स्थिरतासँग जोडिएको सम्बन्धका रूपमा अघि बढिरहेको संकेत गरेको छ।
