रुस–बुरुन्डी सहकार्य ऊर्जा, स्वास्थ्य र शिक्षासम्म विस्तार
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुस र बुरुन्डीले जलविद्युत, आणविक ऊर्जा, स्वास्थ्य, विपद व्यवस्थापन, शिक्षा, व्यापार तथा लगानीका क्षेत्रमा द्विपक्षीय सहकार्य विस्तार गर्ने सहमति गरेका छन्।
रुसी विदेशमन्त्री सेर्गेई लाभरोभले जुलाई १० मा बुरुन्डीको राजधानी बुजुम्बुरामा विदेश मामिला, क्षेत्रीय एकीकरण तथा विकास सहयोगमन्त्री एदुआर बिजिमानासँगको वार्तापछि आयोजित संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा दुई देशले व्यावहारिक परियोजनामार्फत साझेदारीलाई थप गहिरो बनाउने निर्णय गरेको जानकारी दिए।
लाभरोभका अनुसार रुसी प्रतिनिधिमण्डलले बुरुन्डीका राष्ट्रपति एवारिस्त न्दायिशिमियेसँग पनि भेट गरी द्विपक्षीय सम्बन्धका प्रमुख पक्षको समग्र समीक्षा गरेको थियो। उनले रुसी प्रतिनिधिमण्डललाई गरिएको न्यानो स्वागत, आतिथ्य र परिणाममुखी वार्ताका लागि बुरुन्डीको नेतृत्वप्रति आभार व्यक्त गरे।
वार्तामा व्यापारिक, आर्थिक तथा लगानी सम्बन्ध विस्तारलाई विशेष प्राथमिकता दिने सहमति भएको छ। रुसी कम्पनीहरू बुरुन्डीमा विभिन्न परियोजना कार्यान्वयन गर्न तयार रहेको उल्लेख गर्दै लाभरोभले जलविद्युत र आणविक ऊर्जालाई सहकार्यका प्रमुख क्षेत्रका रूपमा पहिचान गरिएको बताए।
उनका अनुसार रुसले बुरुन्डीसमक्ष जलविद्युत परियोजनासम्बन्धी प्रस्ताव राखेको छ। रुसी कम्पनी रुसहाइड्रोको प्राविधिक क्षमता विश्वकै उत्कृष्टमध्ये रहेको उल्लेख गर्दै उनले बुरुन्डीको विद्युत उत्पादन क्षमता विस्तारमा रुसी अनुभव उपयोगी हुन सक्ने बताए।
आणविक ऊर्जासम्बन्धी सहकार्य भने शुरु भइसकेको लाभरोभको भनाइ छ। बुरुन्डीले कम क्षमताका साना मोडुलर आणविक विद्युत केन्द्रमा चासो देखाएको र रुसी सरकारी आणविक ऊर्जा निगम रोसाटोमसँग सम्बन्धित समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरिसकेको उनले जानकारी दिए।
यस सहकार्य अन्तर्गत आवश्यक जनशक्ति विकासको कामसमेत अघि बढाइएको छ। बुरुन्डीका विद्यार्थी तथा प्राविधिकले रुसका सम्बन्धित विश्वविद्यालयमा आणविक ऊर्जा र प्राविधिक विषयमा अध्ययन तथा प्रशिक्षण लिइरहेको लाभरोभले बताए।
दुई देशले स्वास्थ्य तथा खतरनाक सङ्क्रामक रोग नियन्त्रणमा भइरहेको सहकार्यलाई पनि सकारात्मक रूपमा मूल्याङ्कन गरेका छन्। रुसी विशेषज्ञहरू बुरुन्डीमा कार्यरत रहेको र त्यहाँ स्थापना गरिएको संयुक्त केन्द्रले बुरुन्डीसहित क्षेत्रका अन्य मुलुकको महामारीजन्य सुरक्षा सुदृढ बनाउन सहयोग गर्ने रुसको विश्वास छ।
पत्रकारको प्रश्नको जवाफमा लाभरोभले इबोला भाइरसको नयाँ स्वरूप फैलिरहेको उल्लेख गर्दै रुसी विशेषज्ञले तत्काल प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर स्थलगत अध्ययन गरेको बताए। उनका अनुसार उक्त स्वरूप पहिचान गर्न उपयुक्त परीक्षण प्रणाली छनोट गरिएको छ र आवश्यक जैविक नमुना प्राप्त भए रुस त्यसविरुद्ध ठूलो परिमाणमा खोप उत्पादन गर्न तयार छ।
रुसी स्वास्थ्यमन्त्रीले यस विषयमा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनलाई समेत जानकारी गराएको उल्लेख गर्दै लाभरोभले बुरुन्डी पक्षसँग आवश्यक जैविक सामग्री उपलब्ध गराउन आग्रह गरिएको बताए। सामग्री प्राप्त हुनासाथ क्षेत्रमा फैलिएको विशेष स्वरूपविरुद्ध खोपको औद्योगिक उत्पादन शुरु गर्न सकिने उनको भनाइ छ।
रुस र बुरुन्डीबिच नागरिक सुरक्षा, आपत्कालीन अवस्था तथा विपद प्रतिकार्यसम्बन्धी सहकार्य पनि विस्तार भइरहेको छ। रुसको सम्बन्धित मन्त्रालयको सहयोगमा बुरुन्डीमा विपद रोकथाम तथा प्रतिकार्य केन्द्र स्थापना गर्ने काम अघि बढिरहेको लाभरोभले जानकारी दिए।
शिक्षा क्षेत्रमा बढ्दो सहकार्यको चर्चा गर्दै उनले रुसमा अध्ययन गर्न चाहने बुरुन्डीका विद्यार्थीको सङ्ख्या बढिरहेको बताए। बुरुन्डी पक्षको अनुरोधअनुसार वार्षिक रूपमा उपलब्ध गराइने छात्रवृत्तिको सङ्ख्या बढाउन रुस तयार रहेको पनि उनले स्पष्ट पारे।
अन्तर्राष्ट्रिय विषयमा रुस र बुरुन्डीका धारणा अधिकांश आधारभूत मुद्दामा समान रहेको लाभरोभले बताए। दुवै देश बहुध्रुवीय तथा लोकतान्त्रिक विश्व व्यवस्था निर्माण र संयुक्त राष्ट्रसङ्घको बडापत्रका सिद्धान्तको पूर्ण पालनाका पक्षमा रहेको उनको भनाइ छ।
लाभरोभले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद सुधार गर्दा अफ्रिकी मुलुकका चासो र प्रतिनिधित्वलाई उचित महत्व दिनुपर्नेमा जोड दिए। संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा रुसका प्राथमिकता र पहललाई समर्थन गरेकोमा उनले बुरुन्डीप्रति आभारसमेत व्यक्त गरे।
दुवै देशले अफ्रिकाका सङ्कटको समाधान ‘अफ्रिकी समस्याको अफ्रिकी समाधान’ भन्ने सिद्धान्तका आधारमा खोजिनुपर्ने साझा धारणा दोहोर्याएका छन्। बुरुन्डीका राष्ट्रपति न्दायिशिमियेले वार्ताका क्रममा उक्त दृष्टिकोण स्पष्ट रूपमा प्रस्तुत गरेको र रुसले त्यसलाई पूर्ण समर्थन गरेको लाभरोभले बताए।
रुस र बुरुन्डीबिच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको आगामी वर्ष ५५ वर्ष पूरा हुँदैछ। लाभरोभले उक्त अवसरलाई उचित रूपमा मनाउन विशेष कार्यक्रम तयार गरिने जानकारी दिए।
बुजुम्बुरामा सम्पन्न वार्ताले दुई देशबिचको राजनीतिक सम्बन्धलाई ऊर्जा, स्वास्थ्य, शिक्षा, विपद व्यवस्थापन, व्यापार र लगानीका ठोस परियोजनासँग जोडेर अघि बढाउने आधार थप सुदृढ गरेको रुसी पक्षले जनाएको छ।
