थाई प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमणले रणनीतिक सहकार्यमा नयाँ गति दिने अपेक्षा
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
थाइल्यान्डका प्रधानमन्त्री अनुतिन चार्नविराकुलले जुलाई १६ देखि २० सम्म चीनको औपचारिक भ्रमण गर्ने भएका छन्। चीनका प्रधानमन्त्री ली छ्याङको निमन्त्रणामा हुन लागेको यो भ्रमण अनुतिनले प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेपछि गर्न लागेको पहिलो औपचारिक चीन यात्रा हुनेछ।
भ्रमणका क्रममा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले प्रधानमन्त्री अनुतिनसँग भेटवार्ता गर्नेछन्। चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली छ्याङले उनीसँग औपचारिक वार्ता गर्ने कार्यक्रम छ भने राष्ट्रिय जनकंग्रेस स्थायी समितिका अध्यक्ष चाओ लचीले पनि छुट्टै भेट गर्ने चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ।
प्रधानमन्त्री अनुतिनले सांघाईमा जुलाई १७ देखि २० सम्म आयोजना हुने सन् २०२६ विश्व कृत्रिम बौद्धिकता सम्मेलन तथा विश्वव्यापी एआई शासनसम्बन्धी उच्चस्तरीय बैठकमा समेत भाग लिनेछन्। सम्मेलनमा राष्ट्रपति सीले उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै कृत्रिम बौद्धिकताको विकास र शासनसम्बन्धी चीनको नीति, दृष्टिकोण तथा प्रस्ताव प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम छ।
चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता लिन च्येनले अनुतिनको भ्रमणले चीन र थाइल्यान्ड दुवैले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई दिएको उच्च प्राथमिकता प्रतिबिम्बित गर्ने बताएका छन्।
उनका अनुसार बदलिँदो र अस्थिर अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा भ्रमणले दुई देशबीचको परम्परागत मित्रता थप सुदृढ बनाउनुका साथै व्यापक रणनीतिक सहकार्यलाई नयाँ गति दिने अपेक्षा गरिएको छ।
चीनले यस भ्रमणबाट साझा भविष्यसहितको चीन–थाइल्यान्ड समुदाय निर्माणमा नयाँ उपलब्धि हासिल हुने, दुवै देशको आधुनिकीकरणमा सहयोग पुग्ने तथा क्षेत्रीय शान्ति, स्थिरता, विकास र समृद्धिमा योगदान पुग्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ।
‘एउटै परिवारजस्तै’ सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउने अवसर
चीन र थाइल्यान्डले आफ्नो द्विपक्षीय सम्बन्धलाई परम्परागत रूपमा ‘एउटै परिवारजस्तै निकट’ भनेर वर्णन गर्दै आएका छन्। भौगोलिक निकटता, ऐतिहासिक सम्पर्क, सांस्कृतिक सम्बन्ध र बढ्दो आर्थिक अन्तरनिर्भरताले दुई देशबीचको साझेदारीलाई विशेष स्वरूप दिएको छ।
प्रवक्ता लिनले चीन र थाइल्यान्ड असल छिमेकी, असल मित्र, आत्मीय सम्बन्ध भएका साझेदार तथा विकासका सहयात्री भएको बताए।
दुवै देशका शीर्ष नेतृत्वको रणनीतिक मार्गदर्शनमा पछिल्ला वर्षहरूमा राजनीतिक विश्वास अझ गहिरिएको र व्यापार, लगानी, डिजिटल अर्थतन्त्र, अन्तरिक्ष प्रविधि, विज्ञान, शिक्षा, संस्कृति तथा स्वास्थ्य क्षेत्रमा व्यावहारिक सहकार्य विस्तार भएको उनको भनाइ छ।
हाइनान ट्रपिकल ओसन विश्वविद्यालयअन्तर्गत आसियान अनुसन्धान संस्थानका डिन कु स्याओसोङका अनुसार चीन र थाइल्यान्डबीच लामो समयदेखि कायम आदानप्रदान र गहिरो जनस्तरीय मित्रताले द्विपक्षीय सम्बन्धका लागि मजबुत आधार निर्माण गरेको छ।
उनले प्रधानमन्त्री अनुतिनको भ्रमणले राजनीतिक समन्वय, व्यापार तथा लगानी, सम्पर्क सञ्जाल र जनस्तरीय सम्बन्धलाई थप अघि बढाउने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्।
सन् २०२५ मा दुई देशले कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाको ५०औँ वार्षिकोत्सव मनाएका थिए। सोही वर्ष थाइल्यान्डका राजा महा वजिरालोङ्कोर्नले चीनको राजकीय भ्रमण गरेका थिए। उक्त भ्रमणका क्रममा राष्ट्रपति सी र थाई राजाबीच द्विपक्षीय सम्बन्धको अर्को स्वर्णिम ५० वर्ष शुरु गर्ने तथा साझा भविष्यसहितको समुदाय निर्माण अघि बढाउने विषयमा महत्वपूर्ण समझदारी बनेको चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ।
राजाको भ्रमणपछि हुन लागेको प्रधानमन्त्री अनुतिनको औपचारिक यात्रालाई दुई देशबीच उच्चस्तरीय सम्पर्कको निरन्तरता र राजनीतिक विश्वास विस्तारको अर्को महत्वपूर्ण चरणका रूपमा हेरिएको छ।
व्यापार र लगानी सहकार्य विस्तारको सम्भावना
आर्थिक तथा व्यापारिक सम्बन्ध चीन–थाइल्यान्ड साझेदारीको प्रमुख आधार रहँदै आएको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूका अनुसार चीन लगातार १३ वर्षदेखि थाइल्यान्डको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक साझेदार रहँदै आएको छ भने थाइल्यान्ड पनि आसियान क्षेत्रमा चीनको महत्वपूर्ण आर्थिक साझेदारमध्ये एक हो।
हालै थाइल्यान्डमा आयोजित नवौँ चीन अन्तर्राष्ट्रिय आयात प्रदर्शनीसम्बन्धी प्रवर्धन कार्यक्रम तथा ‘सबैका लागि विशाल बजार : चीनतर्फ निर्यात’ कार्यक्रममा दुवै देशका अधिकारी र व्यवसायीले व्यापार तथा लगानी सहकार्य थप विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए।
विशेषज्ञहरूले कृषि उत्पादन, खाद्य प्रशोधन, विद्युतीय सवारीसाधन, डिजिटल सेवा, ई–कमर्स, हरित ऊर्जा, पूर्वाधार र पर्यटनलाई भविष्यको सहकार्यका प्रमुख क्षेत्रका रूपमा हेरेका छन्।
चीन–लाओस रेलमार्गले क्षेत्रीय मालसामान ढुवानीलाई सहज बनाउँदै लगेपछि थाइल्यान्डलाई चीनको विशाल बजारसँग स्थलमार्गबाट अझ प्रभावकारी रूपमा जोड्ने सम्भावना पनि बढेको छ।
कु स्याओसोङका अनुसार यातायात र आपूर्ति सञ्जालको विस्तारले थाई उत्पादनलाई चिनियाँ बजारसम्म छिटो र कम खर्चमा पुर्याउन सहयोग गर्न सक्छ। यसले द्विपक्षीय व्यापारको नयाँ सम्भावना खोल्नुका साथै चीन, लाओस र थाइल्यान्डबीचको क्षेत्रीय आर्थिक सम्पर्कलाई सुदृढ बनाउन सक्छ।
एआई सहकार्य भ्रमणको महत्वपूर्ण पक्ष
प्रधानमन्त्री अनुतिनको भ्रमण विश्व एआई सम्मेलनसँग जोडिएकाले कृत्रिम बौद्धिकता, डिजिटल अर्थतन्त्र र प्रविधि शासनसम्बन्धी सहकार्यले पनि प्राथमिकता पाउने देखिएको छ।
चीनले कृत्रिम बौद्धिकताको विकासलाई समावेशी, सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउँदै विकासशील देशको प्राविधिक क्षमता वृद्धि गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै आएको छ।
सांघाई सम्मेलनलाई विभिन्न देशका सरकार, उद्योग, विश्वविद्यालय, अनुसन्धान संस्था र अन्तर्राष्ट्रिय संगठनबीच विश्वास निर्माण, साझा समझदारी विकास र व्यावहारिक सहकार्य विस्तार गर्ने मञ्चका रूपमा अघि सारिएको छ।
थाइल्यान्डले डिजिटल पूर्वाधार, स्मार्ट उद्योग, स्वास्थ्य प्रविधि, पर्यटन व्यवस्थापन र कृषि क्षेत्रमा एआईको प्रयोग विस्तार गरिरहेको अवस्थामा चीनसँगको प्रविधि सहकार्यले नयाँ अवसर सिर्जना गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
दुवै देशबीच डिजिटल अर्थतन्त्रसम्बन्धी सहकार्य पहिले नै विस्तार भइरहेकाले प्रधानमन्त्री अनुतिनको सहभागिताले एआई प्रविधिको उपयोग, क्षमता विकास, अनुसन्धान र शासन प्रणालीसम्बन्धी संवादलाई थप संस्थागत गर्न सक्ने देखिन्छ।
चीन–आसियान सम्बन्धमा पनि महत्व
प्रधानमन्त्री अनुतिनको भ्रमण द्विपक्षीय सम्बन्धमा मात्र सीमित नरही चीन र आसियानबीचको व्यापक सहकार्यका लागि पनि महत्वपूर्ण मानिएको छ।
थाइल्यान्ड हिन्दचीन प्रायद्वीपको केन्द्रमा अवस्थित भएकाले दक्षिणपूर्वी एसियाको यातायात, व्यापार, पर्यटन र आपूर्ति सञ्जालमा यसको रणनीतिक भूमिका छ।
कु स्याओसोङका अनुसार चीन–थाइल्यान्ड मित्रता सुदृढ हुँदा चीनको लाओस, कम्बोडिया, म्यानमार, भियतनाम र अन्य दक्षिणपूर्वी एसियाली देशसँगको सम्बन्धलाई पनि सकारात्मक सहयोग पुग्न सक्छ।
विश्वव्यापी आर्थिक अनिश्चितता, भू–राजनीतिक तनाव र आपूर्ति सञ्जालमा देखिएको दबाबका बीच चीन र थाइल्यान्डले खुला व्यापार, क्षेत्रीय सम्पर्क, विकास सहकार्य र बहुपक्षीयताको पक्षमा समन्वय गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रधानमन्त्री अनुतिनको पाँचदिने भ्रमणले उच्चस्तरीय राजनीतिक सम्पर्कलाई निरन्तरता दिनुका साथै व्यापार, लगानी, डिजिटल अर्थतन्त्र, कृत्रिम बौद्धिकता र जनस्तरीय सम्बन्धमा नयाँ सहमति निर्माण गर्ने सम्भावना देखिएको छ।
चिनियाँ पक्षले यस यात्रालाई ‘चीन र थाइल्यान्ड एउटै परिवारजस्तै हुन्’ भन्ने परम्परागत मित्रतालाई नयाँ युगअनुकूल व्यावहारिक सहकार्यमा रूपान्तरण गर्ने अवसरका रूपमा लिएको छ।
