अमेरिकाको ठूलो भूभागमा ‘हिट डोम’, रातिको उच्च तापक्रमले स्वास्थ्य जोखिम बढायो

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

अमेरिकाको ठूलो भूभाग लामो समयसम्म रहने शक्तिशाली गर्मीको लहरको चपेटामा परेको छ। उच्च चापीय मौसमी प्रणालीले तातो हावालाई सतह नजिकै थुनेपछि मुख्य अमेरिकी भूभागको करिब दुईतिहाइ क्षेत्रमा असामान्य तथा खतरनाक गर्मी फैलिने मौसमविदहरूले बताएका छन्।

‘हिट डोम’ भनिने उक्त प्रणालीका कारण दक्षिणपश्चिम, ग्रेट प्लेन्स, मध्यपश्चिम र पूर्वी अमेरिकाका विभिन्न क्षेत्रमा तापक्रम सामान्यभन्दा १५ देखि २५ डिग्री फरेनहाइट अर्थात करिब आठदेखि १४ डिग्री सेल्सियससम्म माथि पुगेको छ। कतिपय क्षेत्रमा यो अवस्था एक साता वा त्यसभन्दा लामो समय कायम रहन सक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रिय मौसम सेवाले यस साताको मध्यसम्म देशका विभिन्न स्थानमा ९० भन्दा बढी तापक्रमसम्बन्धी स्थानीय कीर्तिमान बराबरी वा भङ्ग हुन सक्ने जनाएको छ। तीमध्ये अधिकांश दिउँसोको अधिकतम तापक्रमभन्दा रातिको न्यूनतम तापक्रमसँग सम्बन्धित कीर्तिमान हुने अनुमान छ।

फ्लोरिडाका फोर्ट लडरडेल, मायामी र टाम्पा, टेक्ससको गाल्भेस्टन तथा साउथ क्यारोलिनाको चार्ल्सटनमा रातिको तापक्रमसमेत ८० डिग्री फरेनहाइट अर्थात २७ डिग्री सेल्सियसभन्दा तल नझर्ने पूर्वानुमान छ। सामान्यतः चिसो मौसमका लागि परिचित नर्थ डकोटाको फार्गो, मिनेसोटाको इन्टरनेसनल फल्स र मेनको पोर्टल्यान्डमा पनि रातिको तापक्रम ७० डिग्री फरेनहाइट अर्थात २१ डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि रहने देखिएको छ।

दिउँसोको गर्मीपछि रातिमा शरीरको तापक्रम घट्न नपाउँदा स्वास्थ्य जोखिम झन बढ्ने विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्। लगातार उच्च तापक्रममा रहँदा शरीरले पर्याप्त विश्राम र पुनःस्थापना गर्न नसक्ने भएकाले गर्मीजन्य थकान, हृदयमा अतिरिक्त दबाब र ‘हिट स्ट्रोक’को जोखिम बढ्न सक्छ। यसको प्रभाव वृद्धवृद्धा, बालबालिका, दीर्घरोगी, बाहिर काम गर्ने श्रमिक र वातानुकूलित आवासको पहुँच नभएका व्यक्तिमा बढी पर्न सक्ने जनाइएको छ।

नर्थ डकोटा, मिनेसोटा, मोन्टाना, मिशिगन, विस्कन्सिन, न्युजर्सी, पेन्सिलभेनिया र डेलावेयरका विभिन्न भागमा अत्यधिक गर्मीसम्बन्धी चेतावनी जारी गरिएको छ। केही क्षेत्रमा तापक्रम र आर्द्रताको संयुक्त प्रभाव जनाउने ‘हिट इन्डेक्स’ १०५ देखि १०६ डिग्री फरेनहाइट अर्थात करिब ४१ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने अनुमान छ।

मौसम सेवाले नागरिकलाई दिउँसोको सबैभन्दा तातो समयमा बाहिरी गतिविधि सीमित गर्न, पर्याप्त पानी पिउन, वातानुकूलित वा चिसो स्थानमा बस्न तथा वृद्धवृद्धा र जोखिममा रहेका छिमेकीको अवस्थाबारे नियमित जानकारी लिन आग्रह गरेको छ। बालबालिका वा घरपालुवा जनावरलाई बन्द सवारीसाधनभित्र नछाड्न पनि विशेष चेतावनी दिइएको छ।

मिनेसोटालगायत क्षेत्रमा स्थानीय संस्था र स्वयंसेवीले घरबारविहीन समुदायलाई पानी, चिसो तौलिया, साना पंखा र अन्य सामग्री वितरण गर्न थालेका छन्। स्थायी आवास तथा वातानुकूलनको पहुँच नभएका व्यक्तिका लागि रातिको उच्च तापक्रमसमेत गम्भीर चुनौती बनेको छ।

अमेरिकी रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्रका अनुसार चरम गर्मीले शरीरको स्वाभाविक ताप नियन्त्रण प्रणालीलाई कमजोर बनाउँदा गम्भीर रोग तथा मृत्युको जोखिम उत्पन्न हुन सक्छ। अमेरिकामा चरम गर्मीका कारण प्रत्येक वर्ष सात सयभन्दा बढी मानिसको मृत्यु हुने केन्द्रको तथ्याङ्क छ।

लामो गर्मीका कारण पश्चिमी अमेरिकाका सुक्खा क्षेत्रमा डढेलोको जोखिम पनि बढेको छ। तातो र सुक्खा हावासँगै चट्याङसहित वर्षा नहुने आँधी विकसित भए आगो छिटो फैलिन सक्ने मौसमविदहरूको चेतावनी छ। पछिल्ला सातामा न्युजर्सीमा गर्मीसँग सम्बन्धित मृत्युका घटना र पश्चिमी क्षेत्रमा डढेलोका घटनासमेत रिपोर्ट भएका छन्।

मौसमविदहरूले तापक्रम केही स्थानमा अस्थायी रूपमा घटे पनि व्यापक उच्च चापीय प्रणाली कायम रहेसम्म देशका धेरै भागले तत्काल पूर्ण राहत नपाउने बताएका छन्। विशेष गरी रातिको तापक्रम नघट्ने अवस्थाले यो गर्मीको लहरलाई सामान्य ग्रीष्मकालीन तातो मौसमभन्दा बढी जोखिमपूर्ण बनाएको छ।