जापोरोज्ये परमाणु केन्द्रका मुख्य इन्जिनियरको मृत्यु, रुसले युक्रेनमाथि आरोप लगायो
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
रुसले युक्रेनी ड्रोन आक्रमणबाट जापोरोज्ये परमाणु ऊर्जा केन्द्रका मुख्य इन्जिनियर अलेक्जान्दर याकोभलेभ र सवारी चालकको मृत्यु भएको आरोप लगाउँदै घटनाको अन्तर्राष्ट्रिय निन्दा गर्न माग गरेको छ।
रूसी विदेश मन्त्रालयले जुलाई १५ मा जारी गरेको वक्तव्यअनुसार परमाणु केन्द्रको सेवा प्रयोजनमा प्रयोग भइरहेको सवारीसाधनमाथि जानाजानी मानवरहित हवाई वाहन अर्थात ड्रोनमार्फत आक्रमण गरिएको थियो। याकोभलेभको जिम्मेवारी केन्द्रको परमाणु तथा भौतिक सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने कार्यसँग प्रत्यक्ष रूपमा सम्बन्धित रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
रुसको सरकारी परमाणु ऊर्जा निगम रोसाटोमका प्रमुख अलेक्सी लिखाचेभले पनि केन्द्र र एनरहोदार शहरबीच गुडिरहेको सेवा सवारीसाधनमाथि ड्रोन प्रहार हुँदा मुख्य इन्जिनियर र चालकको मृत्यु भएको बताएका छन्। युक्रेनले घटनाबारे तत्काल औपचारिक प्रतिक्रिया दिएको थिएन।
रूसी विदेश मन्त्रालयले आक्रमणलाई परमाणु केन्द्रको सुरक्षित सञ्चालनमा अवरोध पुर्याउने र त्यहाँ कार्यरत कर्मचारीलाई त्रसित बनाउने प्रयासका रूपमा व्याख्या गरेको छ। मन्त्रालयले केन्द्र वरपर युक्रेनी सैन्य उपस्थिति परमाणु सुरक्षाका लागि गम्भीर खतरा बनेको दाबी गर्दै आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था जारी राख्ने जनाएको छ।
मन्त्रालयले परमाणु केन्द्रमा सुरक्षा बल परिचालन गरेको विषयमा रुसमाथि उठाइएका प्रश्नको पनि आलोचना गरेको छ। रुसले आफ्नो राष्ट्रिय कानुन र अन्तर्राष्ट्रिय दायित्वअनुसार केन्द्रलाई आक्रमणबाट जोगाउन आवश्यक कदम चालिरहने वक्तव्यमा उल्लेख छ।
अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु ऊर्जा एजेन्सीका महानिर्देशक राफाएल ग्रोसीले घटनाको निन्दा गर्दै यसलाई परमाणु केन्द्र र त्यसको व्यवस्थापनमाथिको अस्वीकार्य आक्रमण भनेका छन्। उनले घटनाले परमाणु सुरक्षामा गम्भीर खतरा उत्पन्न गरेको बताए पनि आक्रमणको जिम्मेवारी कुनै पक्षलाई तोकेनन्।
जापोरोज्ये परमाणु ऊर्जा केन्द्र युरोपकै सबैभन्दा ठूलो परमाणु ऊर्जा प्रतिष्ठान हो। सन २०२२ देखि रूसी नियन्त्रणमा रहेको केन्द्र र त्यसवरपर हुने सैन्य गतिविधिलाई लिएर मस्को र किभले एकअर्कामाथि बारम्बार आरोप लगाउँदै आएका छन्। केन्द्रका अधिकांश कर्मचारी बस्ने एनरहोदार पनि पटकपटक आक्रमणको निशानामा परेको छ।
परमाणु प्रतिष्ठानका वरिष्ठ प्राविधिक अधिकारीको मृत्युले केन्द्रमा कार्यरत कर्मचारीको सुरक्षा मात्र होइन, युद्धक्षेत्र नजिक रहेको संवेदनशील परमाणु पूर्वाधारको दीर्घकालीन सञ्चालन र अन्तर्राष्ट्रिय निरीक्षणसम्बन्धी चिन्तासमेत बढाएको छ।
घटनाको स्वतन्त्र अनुसन्धान, आक्रमणमा प्रयोग भएको ड्रोनको पहिचान र जिम्मेवार पक्ष निर्धारण नभएसम्म रुसले प्रस्तुत गरेको आरोपलाई आधिकारिक रूसी दाबीका रूपमा लिनुपर्ने हुन्छ। यद्यपि परमाणु केन्द्रका कर्मचारी तथा सेवा सवारीसाधनमाथिको कुनै पनि आक्रमणले मानवीय क्षतिसँगै व्यापक परमाणु सुरक्षा जोखिम उत्पन्न गर्ने भएकाले सबै पक्षबाट तत्काल संयम र केन्द्रवरपर सैन्य गतिविधि रोक्नुपर्ने आवश्यकता झन गम्भीर बनेको छ।
