राजनीतिक तनावबीच चीन भ्रमणको तयारीमा जापानी व्यावसायिक प्रतिनिधिमण्डल
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
चीन र जापानबीच राजनीतिक तथा कूटनीतिक सम्बन्ध तनावपूर्ण बनेका बेला जापानका प्रमुख आर्थिक तथा व्यावसायिक संगठनहरूले चीन भ्रमणका लागि प्रतिनिधिमण्डल पठाउने तयारी शुरु गरेका छन्। जापानी निजी क्षेत्रले विशाल चिनियाँ बजार र दुई देशबीचको आर्थिक अन्तरनिर्भरतालाई ध्यानमा राख्दै संवाद र व्यावसायिक सम्पर्क निरन्तर राख्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएको छ।
कान्साई इकोनोमिक फेडरेसनका अध्यक्ष मासायोशी मात्सुमोतोले अक्टोबर १८ देखि २३ सम्म बेइजिङसहित चीनका विभिन्न शहरमा व्यावसायिक प्रतिनिधिमण्डल पठाउने तयारी भइरहेको जानकारी दिएका छन्।
करिब ८० सदस्यीय प्रस्तावित प्रतिनिधिमण्डलमा कान्साई एसोसिएसन अफ कर्पोरेट एक्जिक्युटिभ्स, क्योटो चेम्बर अफ कमर्स एन्ड इन्डस्ट्री र कोबे चेम्बर अफ कमर्स एन्ड इन्डस्ट्रीका वरिष्ठ प्रतिनिधि सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रतिनिधिमण्डलले बेइजिङमा चिनियाँ सरकारी विभाग तथा सम्बन्धित संस्थाका अधिकारीहरूसँग छलफल गर्ने योजना बनाएको छ। टोलीले उत्तरपश्चिमी चीनको शान्सी प्रान्तस्थित ऐतिहासिक तथा औद्योगिक शहर सिआनको पनि भ्रमण गर्ने प्रस्ताव गरेको छ।
कान्साई इकोनोमिक फेडरेसनका अनुसार भ्रमणको उद्देश्य कान्साई क्षेत्रको व्यावसायिक समुदाय र चीनबीच कायम बलियो सम्बन्धलाई पुनःपुष्टि गर्नु तथा द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप विकास गर्ने अवसर सिर्जना गर्नु हो। भ्रमणको प्रस्तावमाथि चिनियाँ पक्षको अन्तिम पुष्टि भने बाँकी रहेको बताइएको छ।
यसैबीच, जापान र चीनबीच आर्थिक आदानप्रदानको महत्वपूर्ण माध्यम मानिने जापान चाइना एसोसिएसन अन इकोनोमी एन्ड ट्रेडले पनि सेप्टेम्बरको अन्त्यतिर चीन भ्रमणका लागि अर्को प्रतिनिधिमण्डल पठाउने तयारी गरिरहेको जनाइएको छ।
व्यावसायिक प्रतिनिधिमण्डलहरूको तयारीले दुई देशबीच आधिकारिक राजनीतिक संवाद कमजोर बने पनि जापानी निजी क्षेत्रले चीनसँगको आर्थिक सम्पर्क पूर्ण रूपमा अवरुद्ध हुन दिन नचाहेको संकेत गरेको छ।
चीन र जापानबीचको सम्बन्ध जापानी प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीले सन् २०२५ नोभेम्बरमा ताइवानसम्बन्धी दिएको अभिव्यक्तिपछि थप तनावपूर्ण बनेको चिनियाँ पक्षको धारणा छ। चीनले उक्त अभिव्यक्तिले दुई देशबीचको राजनीतिक आधार कमजोर बनाएको र आर्थिक, व्यापारिक तथा सांस्कृतिक आदानप्रदानमा नकारात्मक प्रभाव पारेको बताउँदै आएको छ।
सानाए ताकाइची सन् २०२५ अक्टोबरदेखि जापानको प्रधानमन्त्री पदमा रहेकी छन्। जापानी प्रधानमन्त्री कार्यालयको आधिकारिक विवरणले उनलाई जापानको १०४औँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा उल्लेख गरेको छ।
जापान एक्सटर्नल ट्रेड अर्गनाइजेसनका चीन तथा पूर्वोत्तर एसियाका प्रमुख प्रतिनिधि ओसामु ओनोदेराका अनुसार चीनमा करिब ३६ हजार जापानी कम्पनी सञ्चालनमा छन्। उनले चीन जापानी व्यवसायका लागि विश्वव्यापी रूपमा प्रतिस्थापन गर्न कठिन हुने प्रमुख व्यावसायिक केन्द्र रहेको बताएका छन्।
ओनोदेराले जेट्रोको वार्षिक सर्वेक्षण उल्लेख गर्दै चीनमा सञ्चालनमा रहेका ८५ प्रतिशत जापानी कम्पनीले आफ्नो व्यवसाय यथावत् राख्ने वा विस्तार गर्ने योजना बनाएको बताएका छन्। यसले राजनीतिक तनावका बाबजुद चिनियाँ बजारप्रति जापानी कम्पनीहरूको दीर्घकालीन प्रतिबद्धता व्यापक रूपमा परिवर्तन नभएको संकेत गर्छ।
उनका अनुसार जापानका प्रमुख व्यावसायिक संगठनहरूबीच वर्तमान कठिन परिस्थितिमा पनि चीनसँगको सम्पर्क र आदानप्रदान जारी राख्नु आवश्यक रहेकोमा सहमति बनेको छ।
चीन र जापान विश्वका प्रमुख अर्थतन्त्र मात्र नभई एकअर्काका महत्वपूर्ण व्यापारिक साझेदार पनि हुन्। जापानी उत्पादन कम्पनी, मोटर उद्योग, इलेक्ट्रोनिक्स, उपकरण निर्माण, वित्त, सेवा र आपूर्ति श्रृंखलाका लागि चिनियाँ बजारको ठूलो महत्व छ। चीनका लागि पनि जापानी प्रविधि, लगानी, औद्योगिक अनुभव र क्षेत्रीय उत्पादन सञ्जालसँगको सहकार्य महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ।
यस आर्थिक अन्तरनिर्भरताका कारण राजनीतिक सम्बन्धमा उत्पन्न तनावले व्यावसायिक समुदायलाई प्रत्यक्ष असर पार्ने गरेको छ। आधिकारिक संवाद सीमित हुँदा नयाँ लगानी निर्णय, व्यापारिक भ्रमण, सांस्कृतिक सम्पर्क, पर्यटन र जनस्तरका आदानप्रदानसमेत प्रभावित हुन सक्छन्।
लियाओनिङ विश्वविद्यालयको अमेरिका तथा पूर्वी एसिया अध्ययन संस्थानका डिन ल्यु चाओले जापानी आर्थिक संगठनहरूले चीन भ्रमण गर्न देखाएको चासोले चिनियाँ बजार र द्विपक्षीय आर्थिक सहकार्यको महत्वलाई जापानी निजी क्षेत्रले स्वीकार गरेको देखाउने बताएका छन्।
तर उनले भ्रमणको आयोजना मात्र पर्याप्त नहुने र जापानी पक्षले द्विपक्षीय सम्बन्ध बिग्रनुका आधारभूत कारणलाई सम्बोधन गर्ने वास्तविक इच्छा देखाउनुपर्ने धारणा राखेका छन्।
उनका अनुसार आर्थिक सहकार्यका लागि राजनीतिक पारस्परिक विश्वास आवश्यक हुन्छ। राजनीतिक तहमा चीनलाई प्रतिद्वन्द्वीका रूपमा व्यवहार गर्दै व्यावसायिक तहमा मात्र चिनियाँ बजारको लाभ लिन खोज्ने दृष्टिकोण दीर्घकालीन रूपमा टिकाउ हुन नसक्ने उनले बताए।
उनले चीन र जापानबीच आर्थिक तथा व्यापारिक सहकार्यको व्यावहारिक आधार अझै बलियो रहेको तर त्यसका लागि स्थिर राजनीतिक वातावरण, पारस्परिक सम्मान र संवेदनशील विषयमा जिम्मेवार व्यवहार आवश्यक रहेको उल्लेख गरेका छन्।
चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्रालयले जुन २५ मा जापानी व्यावसायिक प्रतिनिधिहरूले निरन्तर चीन भ्रमण गरिरहेको विषयमा प्रतिक्रिया दिँदै चीनले उच्चस्तरीय खुलापन विस्तार गरिरहेको र बजारमुखी, कानुनमा आधारित तथा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुकूल व्यावसायिक वातावरण निर्माण गरिरहेको जनाएको थियो।
मन्त्रालयका प्रवक्ताले चीन सबै देशसँग पारस्परिक लाभमा आधारित आर्थिक तथा व्यापारिक सहकार्य विस्तार गर्न र आफ्नो विकासका अवसर साझा गर्न इच्छुक रहेको बताएका थिए।
चिनियाँ पक्षले प्रधानमन्त्री ताकाइचीको ताइवानसम्बन्धी अभिव्यक्तिले चीन र जापान सम्बन्धको राजनीतिक आधारमा गम्भीर क्षति पुर्याएको र द्विपक्षीय आर्थिक तथा व्यापारिक सहकार्यमा नकारात्मक असर पारेको धारणा दोहोर्याएको थियो।
चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्रालयले जापानी व्यावसायिक समुदायले आफ्नै हितलाई ध्यानमा राख्दै जापान सरकारलाई सम्बन्धित विषयमा आत्मसमीक्षा गर्न, गल्ती सच्याउन र आर्थिक तथा व्यापारिक सहकार्यलाई स्वस्थ विकासको मार्गमा फर्काउने वातावरण बनाउन आग्रह गर्नुपर्ने जनाएको थियो।
