चीन–फिलिपिन्स सम्बन्ध दोबाटोमा, सही निर्णय मनिलाकै हातमा: वाङ यी
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले चीन र फिलिपिन्सबीचको सम्बन्ध अहिले निर्णायक मोडमा पुगेको बताउँदै आगामी दिशा निर्धारण गर्ने सही र विवेकपूर्ण निर्णय फिलिपिनी पक्षले गर्नुपर्ने बताएका छन्।
चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी केन्द्रीय समितिको राजनीतिक ब्युरोका सदस्यसमेत रहेका वाङले बुधबार फिलिपिन्सको मनिलामा विदेशमन्त्री मा. थेरेसा लाजारोसँग भेटवार्ता गर्दै यस्तो धारणा राखेका हुन्।
चिनियाँ विदेश मन्त्रालयको आधिकारिक विवरणअनुसार वाङले रेनआइ जिआओ क्षेत्रमा फिलिपिनी कर्मचारीले चिनियाँ कानुन कार्यान्वयन जहाजलाई ठक्कर दिएको घटनाप्रति कडा विरोध जनाउँदै फिलिपिनी पक्षसमक्ष चीनको गम्भीर अडान प्रस्तुत गरेका छन्।
वाङले पछिल्ला केही वर्षदेखि चीन र फिलिपिन्सबीचको सम्बन्ध निरन्तर कठिनाइ र चुनौतीबाट प्रभावित भएको बताए। यस्तो अवस्था दुवै देशको हितविपरीत रहेको र फिलिपिन्सको आफ्नै विकासमा समेत अवरोध सिर्जना गरिरहेको उनको भनाइ थियो।
उनले क्षेत्रका देशहरूले कठिन प्रयासबाट प्राप्त शान्ति र विकासलाई संयुक्त रूपमा संरक्षण गर्नुपर्नेमा जोड दिए। तर फिलिपिन्स क्षेत्रीय प्रवृत्तिको विपरीत दिशामा अघि बढ्दै शान्ति र स्थिरतामा अवरोध उत्पन्न गर्ने पक्ष बनेको उनले बताए।
बाह्य शक्तिलाई क्षेत्रीय मामिलामा हस्तक्षेप गर्न दिनु र समुद्री विवादलाई जानाजान चर्काउनु फिलिपिन्सका लागि घातक हुने वाङको भनाइ थियो। उनले यस्तो अभ्यासले फिलिपिन्सलाई अरूले प्रयोग गर्ने साधनमा सीमित बनाउने र अन्ततः त्यसको नकारात्मक परिणाम उसैले भोग्नुपर्ने चेतावनी दिए।
वाङले चीन र फिलिपिन्सबीच संवाद शुरु गर्ने तयारी हुँदा फिलिपिन्सभित्रका केही शक्ति, विशेषगरी सैनिक तथा कानुन कार्यान्वयन निकायसँग सम्बन्धित पक्षले जानाजान समस्या सिर्जना गरी वार्ता प्रक्रिया अवरुद्ध गर्ने गरेको आरोप लगाए।
उनका अनुसार त्यस्ता पक्षले फिलिपिनी जनताको हितलाई प्राथमिकता नदिई बाह्य शक्तिको निर्देशनमा व्यक्तिगत स्वार्थ पूरा गर्न खोजिरहेका छन्।
चीन–फिलिपिन्स सम्बन्ध सुधारका लागि सही दिशा पहिचान गर्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण रहेको वाङले बताए। उनले चीन फिलिपिन्सका लागि कहिल्यै सुरक्षा खतरा नभएको र इतिहासमा फिलिपिन्समाथि आक्रमण वा उपनिवेश कायम नगरेको उल्लेख गरे।
दुई देशबीच भूभागसम्बन्धी दाबी र समुद्री सीमा निर्धारणका विषयमा मतभेद रहेको वस्तुगत वास्तविकता स्वीकार गर्दै उनले चीन सधैँ द्विपक्षीय संवाद र परामर्शमार्फत विवाद व्यवस्थापन तथा परिस्थिति स्थिर राख्न प्रतिबद्ध रहेको बताए।
वाङले फिलिपिन्सले द्विपक्षीय वार्ता संयन्त्र छाडेर बाह्य शक्तिको प्रोत्साहनमा अस्थायी मध्यस्थता न्यायाधिकरण गठन गरेको र त्यसबाट आएको निर्णयलाई प्रचार गरेको आरोप लगाए। उनले उक्त निर्णयलाई गैरकानुनी र अमान्य भन्दै चीनले शुरुदेखि नै त्यसलाई स्वीकार, सहभागिता वा मान्यता नदिएको स्पष्ट पारे।
उनले फिलिपिन्सलाई समुद्री विषयमा उक्साहटपूर्ण गतिविधि तत्काल रोक्न, चीनसँग गरेका प्रतिबद्धता पालना गर्न र द्विपक्षीय सम्बन्ध स्थिर बनाउन ठोस कदम चाल्न आग्रह गरे।
फिलिपिन्सकी विदेशमन्त्री लाजारोले चीन र फिलिपिन्सबीच लामो ऐतिहासिक सम्पर्क रहेको र दुवै देश सधैँ छिमेकीका रूपमा रहने बताइन्।
उनले फिलिपिन्स एक चीन नीतिप्रति प्रतिबद्ध रहेको तथा दुई देशबीच कूटनीतिक सम्बन्ध सामान्यीकरणका क्रममा गरिएका प्रतिबद्धता पालना गर्ने बताइन्।
लाजारोले विश्वमा एउटा मात्र चीन रहेको र ताइवान चीनको भूभागको अविभाज्य हिस्सा भएको फिलिपिन्सको धारणा दोहोर्याइन्।
उनले समुद्री विवादको उचित समाधान संवादमार्फत खोज्न तथा चीन–फिलिपिन्स सम्बन्ध सुधारमा प्रगति हासिल गर्न आफ्नो देश इच्छुक रहेको बताइन्।
मनिला भेटले मतभेद गहिरिए पनि दुवै देशले संवादको माध्यम खुला राखेको देखाएको छ। चीनले फिलिपिन्सबाट समुद्री उक्साहट रोक्ने र द्विपक्षीय प्रतिबद्धता कार्यान्वयन गर्ने ठोस कदमको अपेक्षा गरेको छ।
