तेलको मूल्य १०० डलर पार, अमेरिकामा महँगी र उच्च ब्याजदरको चिन्ता

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

पश्चिम एसियामा बढ्दो सैन्य तनाव र प्रमुख समुद्री व्यापारिक मार्गको सुरक्षामाथि देखिएको जोखिमका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य पुनः प्रतिब्यारेल १०० डलर पार गरेपछि अमेरिकामा महँगी बढ्ने, उपभोक्ताको खर्च खुम्चिने र ब्याजदर लामो समयसम्म उच्च रहने चिन्ता बढेको छ।

अमेरिकी अखबार द वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय मानक ब्रेन्ट कच्चा तेल बिहीबार प्रतिब्यारेल १०० डलर पार गरेको थियो। अमेरिकी मानक वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएटको मूल्य ६.२ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ९२.१९ डलर पुगेको थियो।

शुक्रबार प्रारम्भिक कारोबारमा ब्रेन्टको मूल्य केही घटेर करिब ९९.३९ डलर र अमेरिकी कच्चा तेल ९०.८९ डलरमा कारोबार भए पनि ब्रेन्टले एक सातामै १२ प्रतिशतभन्दा बढी वृद्धि हासिल गर्ने अवस्थामा रहेको द वाल स्ट्रिट जर्नलले जनाएको छ।

तेलको मूल्यवृद्धिको मुख्य कारण अमेरिका र इरानबीच पुनः तीव्र बनेको सैन्य टकराव, स्ट्रेट अफ होर्मुजमा सीमित पानीजहाज आवागमन तथा लालसागरमा साउदी तेल ट्यांकरमाथि भएको आक्रमणपछि बाब अल मन्देब मार्गसमेत असुरक्षित बन्न सक्ने त्रास हो।

स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट विश्वको तेल तथा ग्यास आपूर्तिको महत्वपूर्ण हिस्सा ढुवानी हुन्छ। उक्त मार्ग अवरुद्ध हुँदा साउदी अरब र अन्य खाडी उत्पादकका लागि लालसागर वैकल्पिक मार्गका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ। तर हुथी समूहले लालसागरमा साउदीसम्बद्ध पानीजहाजलाई निशाना बनाउने चेतावनी दिएपछि दुवै प्रमुख मार्ग एकैसाथ जोखिममा पर्ने आशंका बढेको छ।

अमेरिकी समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेस (एपी) का अनुसार ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य एक समय प्रतिब्यारेल १०२ डलरसम्म पुगेको थियो। यससँगै अमेरिकामा नियमित पेट्रोलको राष्ट्रिय औसत मूल्य प्रतिग्यालन ४.०९ डलर पुगेको छ।

तेलको मूल्यवृद्धिको असर पेट्रोल पम्पमा मात्र सीमित नरहने एपीले जनाएको छ। ट्रक, पानीजहाज र हवाईजहाजको इन्धन खर्च बढ्दा खाद्यान्न, दुग्धजन्य वस्तु, तरकारी, विद्यालयका सामग्री, जुत्ता, लत्ताकपडा र अन्य उपभोग्य वस्तुको ढुवानी तथा उत्पादन लागत बढ्न सक्छ।

अमेरिकी खुद्रा विक्रेताहरूले उच्च पेट्रोल मूल्यका कारण उपभोक्ताले विवेकाधीन खरिद घटाउन थालेको बताएका छन्। इन्धनमा धेरै खर्च गर्नुपरेपछि परिवारले रेस्टुरेन्ट, लत्ताकपडा, मनोरञ्जन र विद्यालय फर्किने मौसमका सामग्रीमा खर्च कटौती गर्न सक्ने देखिएको छ।

हवाई कम्पनीहरूमाथि पनि जेट इन्धनको लागत बढेको दबाब परेको छ। केही कम्पनीले टिकटको मूल्य बढाउन वा कम नाफादायी उडान घटाउन सक्ने एपीले उल्लेख गरेको छ। साना ढुवानी कम्पनीले इन्धन अधिभार थप्न थालेका छन् भने बढ्दो लागतले खाद्य आपूर्ति श्रृंखलामा थप दबाब पर्न सक्ने देखिएको छ।

तेलको मूल्यवृद्धिले अमेरिकी वित्तीय बजारसमेत प्रभावित गरेको छ। द वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार महँगी पुनः बढ्ने चिन्ताका कारण अमेरिकी सरकारी ऋणपत्र बिक्री बढेको र १० वर्षे ट्रेजरीको प्रतिफल राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालकै उच्च तहमा पुगेको छ।

ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्दा घरकर्जा, सवारी कर्जा र व्यवसायिक ऋण महँगो हुन सक्छ। अमेरिकी औसत घरकर्जा ब्याजदर ६.५८ प्रतिशत पुगेको र सात प्रतिशत नजिक पुग्ने जोखिम बढेको जर्नलले जनाएको छ।

तेल तथा इन्धनको मूल्य लामो समयसम्म उच्च रहे फेडरल रिजर्भलाई ब्याजदर घटाउन कठिन हुन सक्छ। बजारमा महँगी नियन्त्रणका लागि ब्याजदर उच्च राख्नुपर्ने वा पुनः बढाउनुपर्ने अवस्था आउन सक्ने चिन्ता देखिएको छ।

ऊर्जा लागत र उच्च ब्याजदरको संयुक्त दबाबले अमेरिकी उपभोक्ता, आवास बजार, उद्योग तथा शेयर बजारलाई प्रभावित गर्न सक्छ। आगामी मध्यावधि निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा पेट्रोलको मूल्य र दैनिक जीवनयापन खर्चको वृद्धि ट्रम्प प्रशासन तथा रिपब्लिकन पार्टीका लागि प्रमुख राजनीतिक चुनौती बन्न थालेको अमेरिकी मिडियाले उल्लेख गरेका छन्।