ग्रीष्मकालीन चलचित्रले अमेरिकी बक्स अफिसमा नयाँ गति, प्रदर्शन बलियो भए पनि निर्माण क्षेत्रमा चुनौती कायमै

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

अनलाइन स्ट्रिमिङको प्रतिस्पर्धा, बदलिँदो दर्शक व्यवहार र महामारीपछि लामो समयसम्म देखिएको अस्थिरताबीच अमेरिकी चलचित्र बजारले सन् २०२६ मा उल्लेखनीय सुधार देखाएको छ। चलचित्रघर नियमित सञ्चालनमा छन्, ठूला पारिवारिक तथा साहसिक चलचित्रले दर्शक फर्काएका छन् र वर्षको पहिलो छ महिनाको बक्स अफिस महामारीपछिकै बलियो अवधिमध्ये एक बनेको छ।

चलचित्र उद्योगमा “घरेलु बक्स अफिस” भन्नाले संयुक्त राज्य अमेरिका र क्यानडाको संयुक्त प्रदर्शन बजार बुझिन्छ। त्यसैले अमेरिकी चलचित्रको व्यावसायिक अवस्था मापन गर्दा सार्वजनिक हुने अधिकांश तथ्याङ्क दुवै देशका चलचित्रघरको संयुक्त कारोबारमा आधारित हुन्छन्।

गोवर स्ट्रिट एनालिटिक्सका अनुसार सन् २०२६ को पहिलो छ महिनामा उत्तर अमेरिकी घरेलु बक्स अफिस चार अर्ब ८० करोड अमेरिकी डलर पुगेको थियो। यो सन् २०१९ पछि रेकर्ड भएका अर्धवार्षिक अवधिमध्ये दोस्रो बलियो प्रदर्शन हो। कारोबार अघिल्लो वर्षको समान अवधिभन्दा १५ प्रतिशत र सन् २०२३ को पहिलो छ महिनाभन्दा सात प्रतिशत बढी थियो।

अप्रिलदेखि जुनसम्मको दोस्रो त्रैमासिकमा मात्र दुई अर्ब ९९ करोड डलरको टिकट कारोबार भएको थियो। गोवर स्ट्रिटले यसलाई सन् २०२० यताकै सर्वाधिक आम्दानी भएको घरेलु त्रैमासिक भनेको छ। जुन महिनाको कारोबार एक अर्ब आठ करोड डलर पुगेको थियो, जुन सन् २०१९ पछिको सबैभन्दा बलियो जुन हो।

उक्त महिनामा ‘टोय स्टोरी ५’, ‘अब्सेसन’, ‘स्क्यारी मुभी’ र ‘ब्याकरुम्स’ले मासिक रूपमा १० करोड डलरभन्दा बढी कमाएका थिए। नौ चलचित्रले तीन करोड डलर र १४ चलचित्रले एक करोड डलरभन्दा बढी कारोबार गर्नु बजार केही सीमित चलचित्रमा मात्र निर्भर नरहेको सकारात्मक सङ्केत हो।

‘टोय स्टोरी ५’ वर्षको अग्रस्थानमा

बक्स अफिस मोजोले जुलाई २३ सम्म अद्यावधिक गरेको विवरणअनुसार ‘टोय स्टोरी ५’ले अमेरिका र क्यानडामा ४३ करोड ८५ लाख डलरभन्दा बढी कमाउँदै सन् २०२६ को घरेलु बक्स अफिसमा अग्रस्थान कायम गरेको छ।

‘द सुपर मारियो ग्यालेक्सी मुभी’ले ४२ करोड ९८ लाख डलर, माइकल ज्याक्सनको जीवनमा आधारित ‘माइकल’ले ३७ करोड २३ लाख डलर र विज्ञान कथामा आधारित ‘प्रोजेक्ट हेल मेरी’ले ३४ करोड ४० लाख डलरभन्दा बढी कमाएका छन्।

‘अब्सेसन’ले करिब २५ करोड ९९ लाख डलर र ‘द डेभिल वेयर्स प्राडा २’ले २२ करोड पाँच लाख डलरभन्दा बढी कमाएका छन्। शीर्ष सूचीमा एनिमेसन, सङ्गीत जीवनी, विज्ञान कथा, हरर र नाटकीय चलचित्रको उपस्थिति देखिनुले फरक विधाका चलचित्रका लागि दर्शक उपलब्ध रहेको देखाउँछ।

‘टोय स्टोरी ५’ले प्रदर्शनको शुरुवाती सप्ताहान्तमा १५ करोड ९७ लाख डलर कमाएको थियो। द नम्बर्सका अनुसार यो ‘टोय स्टोरी’ श्रृंखलाकै सर्वाधिक ठूलो शुरुवाती सप्ताहान्त हो। चलचित्रको शुरुवाती आम्दानीको ४० प्रतिशत हिस्सा आइम्याक्स, प्रिमियम लार्ज फर्म्याट र अन्य महँगा प्रदर्शन प्रणालीबाट आएको थियो।

यसले अमेरिकी चलचित्र बजारमा दर्शकले घरमै उपलब्ध हुने सामान्य सामग्रीभन्दा ठूलो पर्दामा विशिष्ट अनुभव दिने चलचित्रका लागि बढी रकम खर्च गर्न तयार रहेको देखाएको छ।

‘द ओडिसी’ले जुलाई बजारमा बढायो उत्साह

क्रिस्टोफर नोलन निर्देशित ‘द ओडिसी’ जुलाई १७ मा उत्तर अमेरिकाका तीन हजार ९१९ चलचित्रघरमा प्रदर्शनमा आएको थियो। द नम्बर्सका अनुसार चलचित्रले शुरुवाती सप्ताहान्तमा १२ करोड ३५ लाख डलर कमाउँदै नोलनको निर्देशन यात्राकै सबैभन्दा ठूलो शुरुवात गरेको छ।

जुलाई २३ सम्म सात दिनमा चलचित्रको घरेलु कारोबार १९ करोड ९३ लाख डलर पुगेको थियो। उक्त दिन मात्र यसले एक करोड ७६ लाख डलरभन्दा बढी कमाउँदै दैनिक बक्स अफिसको पहिलो स्थान कायम गरेको थियो।

त्यस दिन ‘मोआना’ दोस्रो, ‘मिनियन्स एण्ड मोन्स्टर्स’ तेस्रो र ‘टोय स्टोरी ५’ चौथो स्थानमा थिए। ‘टोय स्टोरी ५’ प्रदर्शनको पाँचौँ सातामा पुग्दा पनि तीन हजार ४०० चलचित्रघरमा चलिरहेको थियो।

‘द ओडिसी’ पूर्ण रूपमा ७० मिलिमिटर आइम्याक्स क्यामेराबाट छायाङ्कन गरिएको पहिलो कथानक चलचित्रका रूपमा प्रचार गरिएको छ। यसको दुर्लभ आइम्याक्स संस्करण उपलब्ध चलचित्रघरमा अधिकांश प्रदर्शन अग्रिम बिक्री भएका छन्। यसले चलचित्रघरलाई केवल चलचित्र हेर्ने स्थानभन्दा विशेष सांस्कृतिक र प्राविधिक अनुभवको केन्द्रका रूपमा पुनःस्थापित गर्ने प्रवृत्ति देखाएको छ।

चलचित्रघरको संरचना सक्रिय

अमेरिकी चलचित्रघरहरूको प्रमुख व्यापारिक संस्था सिनेमा युनाइटेडले देशका सबै ५० राज्यमा ३१ हजारभन्दा बढी चलचित्र पर्दाको प्रतिनिधित्व गर्छ। सन् २०२५ मा उत्तर अमेरिकी बक्स अफिस करिब नौ अर्ब डलर रहेको संस्थाले जनाएको छ।

सन् २०२६ का लागि गोवर स्ट्रिट एनालिटिक्सले उत्तर अमेरिकी घरेलु बजारको वार्षिक कारोबार नौ अर्ब ७५ करोड डलर पुग्ने अनुमान गरेको छ। यो सन् २०२५ भन्दा १० प्रतिशत र सन् २०२४ भन्दा ११ प्रतिशत बढी हुनेछ।

तर अनुमानित कारोबार महामारीअघिका सन् २०१७ देखि २०१९ सम्मको औसतभन्दा अझै १५ प्रतिशत कम रहनेछ। यसले बजार पुनरुत्थान भइरहेको भए पनि पुरानो स्तर पूर्ण रूपमा प्राप्त नभइसकेको देखाउँछ।

चलचित्र प्रदर्शन बलियो, निर्माण क्षेत्रमा फरक अवस्था

चलचित्रघरको कारोबार सुधारिए पनि हलिउडको परम्परागत उत्पादन केन्द्र लस एन्जलसमा चलचित्र तथा टेलिभिजन छायाङ्कनको अवस्था अझै कठिन छ।

लस एन्जलसको आधिकारिक चलचित्र कार्यालय फिल्मएलएका अनुसार सन् २०२६ को दोस्रो त्रैमासिकमा अनुमति लिएर गरिएको स्थानगत छायाङ्कन चार हजार ७११ छायाङ्कन दिनमा सीमित भएको थियो। यो अघिल्लो वर्षको समान अवधिभन्दा १२.७ प्रतिशत कम हो।

यस अवधिमा कथानक चलचित्रका लागि ४४३ छायाङ्कन दिन रेकर्ड भएका थिए, जुन अघिल्लो वर्षभन्दा १९.९ प्रतिशत कम हो। पाँच वर्षको औसतसँग तुलना गर्दा लस एन्जलसमा कथानक चलचित्रको स्थानगत छायाङ्कन ४०.२ प्रतिशत तल रहेको फिल्मएलाले जनाएको छ।

तथापि क्यालिफोर्नियाको कर सहुलियत कार्यक्रमबाट सहयोग पाएका परियोजनाले केही रोजगारी र उत्पादन फिर्ता ल्याएका छन्। दोस्रो त्रैमासिकमा कथानक चलचित्रका कुल छायाङ्कन दिनमध्ये ३३ प्रतिशत राज्यको प्रोत्साहन प्राप्त परियोजनासँग सम्बन्धित थिए।

क्यालिफोर्नियाको चलचित्र तथा टेलिभिजन कर सहुलियत कार्यक्रमको चौथो संस्करणअन्तर्गत हालसम्म १७० परियोजना छनोट भएका छन्। जुलाईमा थप ४१ चलचित्र परियोजनाले सहुलियत पाएका कारण आगामी अवधिमा लस एन्जलसको उत्पादन गतिविधि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यसले अमेरिकी चलचित्र उद्योगभित्र दुई फरक अवस्था देखाउँछ। दर्शक र बक्स अफिसको पक्षमा चलचित्रघर पुनः बलियो भइरहेका छन्। तर निर्माण पक्षमा उच्च लागत, अन्य राज्य तथा देशसँगको प्रतिस्पर्धा र लस एन्जलसबाट परियोजना बाहिरिने क्रमले दबाब सिर्जना गरिरहेको छ।

अमेरिकी चलचित्र उद्योगको वर्तमान सुधार पारिवारिक एनिमेसन वा पुराना श्रृंखलामा मात्र निर्भर छैन। ‘माइकल’, ‘प्रोजेक्ट हेल मेरी’, ‘अब्सेसन’, ‘द डेभिल वेयर्स प्राडा २’ र ‘द ओडिसी’जस्ता फरक प्रकृतिका चलचित्रको सफलताले दर्शकलाई हलसम्म ल्याउन विधागत विविधता र गुणस्तरीय प्रदर्शन दुवै आवश्यक रहेको देखाएको छ।

सन् २०२६ को पहिलो छ महिनाको बक्स अफिसले अमेरिकी चलचित्रघरको अस्तित्वमाथि उठेका तत्कालीन आशङ्का कमजोर बनाएको छ। तर वार्षिक बजार अझै महामारीअघिको औसतभन्दा पछाडि रहने अनुमान र लस एन्जलसको घट्दो छायाङ्कन गतिविधिले उद्योग पूर्ण रूपमा पुनःस्थापित भइसकेको निष्कर्ष निकाल्न दिँदैन।

अमेरिकी चलचित्र बजार अहिले पुनरुत्थान र पुनर्संरचनाको संयुक्त चरणमा छ। ठूलो पर्दाका विशेष अनुभव, एनिमेसन, स्थापित श्रृंखला र केही प्रभावकारी नयाँ कथाले टिकट कारोबार बढाइरहेका छन्। अर्कोतर्फ निर्माण लागत, स्थानीय रोजगारी, कर सहुलियत र विश्वव्यापी छायाङ्कन प्रतिस्पर्धाले हलिउडको आगामी दिशा निर्धारण गर्नेछन्।