अर्धवार्षिक गिरावटपछि गर्मी बजारमा पुनरुत्थान, चिनियाँ चलचित्र उद्योग गुणस्तरीय सामग्रीको खोजीमा

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

विश्वका ठूला एकल चलचित्र बजारमध्ये एक चीनमा चलचित्रघर नियमित सञ्चालनमा छन् र नयाँ घरेलु तथा विदेशी चलचित्रको प्रदर्शन जारी छ। तर सन् २०२६ को पहिलो छ महिनामा बक्स अफिस र दर्शक सङ्ख्यामा ठूलो गिरावट देखिएपछि उद्योग अहिले गर्मीयामको प्रदर्शनबाट बजार पुनर्जीवित गर्ने प्रयासमा छ।

लाइटहाउस प्रोफेसनलको तथ्याङ्क उद्धृत गर्दै सिन्ह्वाले जनाएअनुसार जनवरी १ देखि जुन ३० सम्म चीनको चलचित्र बक्स अफिस १७ अर्ब ३५ करोड ६० लाख युआन पुगेको थियो। यस अवधिमा ४२ करोड १० लाखभन्दा बढी दर्शक चलचित्रघर पुगेका थिए भने सात करोड ३२ लाख ९६ हजारभन्दा बढी प्रदर्शन आयोजना गरिएका थिए। पाँच करोड युआन होइन, पाँच सय मिलियन युआन अर्थात पाँच अर्ब युआनभन्दा बढी कमाउने चलचित्रको सङ्ख्या सात थियो।

सन् २०२५ को पहिलो छ महिनामा चीनको चलचित्र बजारले २९ अर्ब २३ करोड १० लाख युआन कमाएको र ६४ करोड १० लाख दर्शक भित्र्याएको थियो। त्यसको तुलनामा सन् २०२६ को अर्धवार्षिक बक्स अफिस ४०.६२ प्रतिशत र दर्शक सङ्ख्या ३४.३२ प्रतिशत घटेको सिन्ह्वामा प्रकाशित उद्योग विश्लेषणले देखाएको छ।

सन् २०२६ को पहिलो छ महिनामा ‘फेइछी रेनशङ ३’ अर्थात ‘पेगासस ३’ बक्स अफिसको पहिलो स्थानमा रह्यो। त्यसपछि ‘गेइ आमा द छिङशु’ अर्थात ‘हजुरआमालाई प्रेमपत्र’, ‘बियाओ रेनः फङछी दामो’, ‘जिङझे उशङ’ र ‘स्योङ छुमोः नियाननियान योउ स्योङ’ क्रमशः दोस्रोदेखि पाँचौँ स्थानमा रहे। शीर्ष सूचीमा हास्य, पारिवारिक भावना, मार्सल आर्ट, राष्ट्रिय सुरक्षा र एनिमेसनजस्ता फरक विधाका घरेलु चलचित्रको उपस्थिति देखिएको छ।

वसन्त महोत्सवले बजारलाई वर्षको पहिलो ठूलो आधार दिएको थियो। चीनको राष्ट्रिय चलचित्र प्रशासनका अनुसार फेब्रुअरीमा सम्पन्न वसन्त महोत्सव अवधिमा पाँच अर्ब ७५ करोड २० लाख युआनको टिकट कारोबार भएको थियो र १२ करोड दर्शक चलचित्रघर पुगेका थिए। औसत टिकट मूल्य अघिल्लो वर्षभन्दा ६ प्रतिशत घटाइएको थियो।

वसन्त महोत्सवमा ‘पेगासस ३’ले दुई अर्ब ९२ करोड ७० लाख युआन कमाउँदै स्पष्ट नेतृत्व गरेको थियो। ‘जिङझे उशङ’ले ८६ करोड ८० लाख, ‘बियाओ रेनः फङछी दामो’ले ८० करोड ६० लाख र ‘स्योङ छुमोः नियाननियान योउ स्योङ’ले ७१ करोड ४० लाख युआन कमाएका थिए। यस अवधिमा ४३ लाख ५० हजार प्रदर्शन आयोजना गरिनु चिनियाँ वसन्त महोत्सवको नयाँ कीर्तिमान थियो।

अर्धवार्षिक गिरावटलाई चलचित्रघर बन्द भएको सङ्केतका रूपमा भने लिन मिल्दैन। समस्या मुख्यतः सबै महिनामा समान गुणस्तरका चलचित्र उपलब्ध नहुनु, केही ठूला चलचित्रमा बक्स अफिस अत्यधिक केन्द्रित हुनु र नियमित बजारलाई धान्ने मध्यमस्तरका चलचित्रको आपूर्ति कमजोर हुनुसँग जोडिएको छ।

सिन्ह्वामा प्रकाशित विश्लेषणअनुसार फेब्रुअरी र मे महिनाले मात्रै पहिलो छ महिनाको कुल बक्स अफिसको ६१ प्रतिशत योगदान गरेका थिए। बाँकी महिनाको औसत कारोबार १ अर्ब ७० करोड युआनभन्दा कम थियो। यसले चिनियाँ चलचित्र बजार ठूलो चाडपर्व र केही लोकप्रिय चलचित्रमा अत्यधिक निर्भर रहेको देखाउँछ।

छोटो भिडियो, माइक्रो ड्रामा, अनलाइन मनोरञ्जन, प्रत्यक्ष साङ्गीतिक कार्यक्रम र पर्यटनको विस्तारले पनि दर्शकको समय तथा खर्चका लागि चलचित्रसँग प्रतिस्पर्धा बढाएको छ। कमजोर बक्स अफिसले बाह्य लगानी घटाउने र लगानीको कमीले गुणस्तरीय चलचित्र निर्माणलाई थप कठिन बनाउने नकारात्मक चक्र सिर्जना हुन सक्ने उद्योग विश्लेषकहरूले औँल्याएका छन्।

पहिलो छ महिनाको कमजोर अवस्थापछि गर्मीयामको प्रदर्शनले भने बजारमा उल्लेखनीय सुधार ल्याएको छ। माओयान प्रोफेसनलको तथ्याङ्क उद्धृत गर्दै चाइना नेसनल रेडियोले जुलाई २३ सम्म सन् २०२६ को गर्मीयामीन चलचित्र प्रदर्शनले पाँच अर्ब युआनभन्दा बढी कमाएको जनाएको छ। ‘कुङ फु वुमेन्स फुटबल’, ‘हजुरआमालाई प्रेमपत्र’ र एनिमेसन चलचित्र ‘आठ अमर’ गर्मीयामको अग्रस्थानमा थिए।

जुलाई १९ सम्म सन् २०२६ को समग्र चिनियाँ चलचित्र बक्स अफिस २० अर्ब युआन पार गरेको ‘चाइना फिल्म न्युज’ले जनाएको छ। ‘पेगासस ३’, ‘हजुरआमालाई प्रेमपत्र’, ‘कुङ फु वुमेन्स फुटबल’, ‘बियाओ रेनः फङछी दामो’, ‘जिङझे उशङ’ र ‘स्योङ छुमोः नियाननियान योउ स्योङ’ गरी छ चलचित्रले एक अर्ब युआनभन्दा बढी कारोबार गरेका थिए।

जुलाई २४ सम्म जुलाई महिनाको मात्र टिकट कारोबार तीन अर्ब ५० करोड युआन पार गरेको थियो। ‘कुङ फु वुमेन्स फुटबल’ले महिनाको बजार नेतृत्व गरिरहेको थियो भने ‘आठ अमर’लगायत नयाँ चलचित्रले पनि दर्शक आकर्षित गरेका थिए।

गर्मीयाममा इतिहास, हास्य, खेल, मार्सल आर्ट, एनिमेसन, विज्ञान कल्पना र वृत्तचित्रसहित एक सय १० भन्दा बढी चिनियाँ तथा विदेशी चलचित्र क्रमशः प्रदर्शनमा आउने कार्यक्रम बनाइएको छ। घरेलु चलचित्रसँगै ‘टोय स्टोरी ५’जस्ता विदेशी चलचित्रले पनि बजारमा स्थान पाएका छन्, जसले चिनियाँ चलचित्रघरमा घरेलु र आयातित सामग्रीबीच पूरक प्रतिस्पर्धा कायम रहेको देखाउँछ।

चिनियाँ बजारको पछिल्लो परिवर्तन टिकट बिक्रीमा मात्र सीमित छैन। चलचित्रघरले बालबालिकाका विशेष कक्ष, एनिमेसन विषयक प्रतीक्षालय, चलचित्रका पात्रमा आधारित खेलौना तथा स्मृति सामग्री, विशेष खाद्य परिकार र पारिवारिक गतिविधि समेटेर एकीकृत मनोरञ्जन स्थल निर्माण गर्न थालेका छन्। चलचित्र हेरेपछि सम्बन्धित सामग्री खरिद गर्ने प्रवृत्तिले चलचित्रको आर्थिक मूल्य टिकटभन्दा बाहिर विस्तार गरिरहेको छ।

चीनले सन् २०२६ लाई ‘चलचित्र अर्थतन्त्र प्रवर्द्धन वर्ष’का रूपमा अघि बढाएको छ। राष्ट्रिय चलचित्र प्रशासनका अनुसार वित्तीय संस्था, भुक्तानी प्रणाली र मनोरञ्जन प्लेटफर्मसँगको सहकार्यमा वर्षभर कम्तीमा एक अर्ब २० करोड युआन बराबरको सहुलियत तथा दर्शक सहायता उपलब्ध गराउने कार्यक्रम छ।

यस अभियानअन्तर्गत चलचित्रलाई पर्यटन, भोजन, अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा, किनमेल र स्थानीय आर्थिक गतिविधिसँग जोड्ने कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेका छन्। चलचित्रको टिकट देखाएर रेस्टुरेन्ट, पर्यटकीय स्थल, व्यापारिक केन्द्र वा सांस्कृतिक कार्यक्रममा छुट पाउने प्रणालीले ‘टिकट अर्थतन्त्र’लाई विस्तार गरिरहेको छ।

चिनियाँ चलचित्र बजारको वर्तमान अवस्था विरोधाभाषपूर्ण छ। पहिलो छ महिनाको समग्र तथ्याङ्कले बक्स अफिस, दर्शक उपस्थिति र लगानी वातावरणमा दबाब देखाउँछ। तर गर्मीयामको तीव्र सुधारले प्रभावकारी कथा, परिचित कलाकार, आकर्षक दृश्य प्रविधि र विविध विधाका चलचित्र उपलब्ध हुँदा दर्शक चलचित्रघर फर्कन तयार रहेको प्रमाणित गरेको छ।

उद्योगको दीर्घकालीन स्थिरताका लागि एक वा दुई ठूला चलचित्रमाथिको निर्भरता घटाउँदै वर्षभर गुणस्तरीय मध्यम तथा साना चलचित्रको नियमित आपूर्ति आवश्यक देखिन्छ। घरेलु कथालाई आधुनिक चलचित्र प्रविधिसँग जोड्ने, युवा निर्देशकलाई अवसर दिने, विदेशी चलचित्रसँग स्वस्थ प्रतिस्पर्धा कायम गर्ने र टिकटबाहिरका आर्थिक गतिविधि विस्तार गर्ने क्षमताले चिनियाँ चलचित्र उद्योगको आगामी दिशा निर्धारण गर्नेछ।

सन् २०२६ को चिनियाँ चलचित्र उद्योग संकटमा बन्द भएको बजार होइन। यो ठूलो दर्शक आधार, व्यापक चलचित्रघर संरचना र सक्रिय निर्माण प्रणाली भएको, तर सामग्रीको गुणस्तर, लगानीको निरन्तरता र दर्शकको बदलिँदो रुचिअनुसार पुनर्संरचना गर्नुपर्ने अवस्थामा पुगेको उद्योग हो।