‘द ओडिसी’को दबदबा र प्रिमियम पर्दाको शक्ति : अमेरिकी चलचित्र बजारमा पुनरुत्थान, तर जोखिम अझै कायम

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

अमेरिकी चलचित्र उद्योगले पछिल्लो एक सातामा ठूलो पर्दाको आकर्षण अझै कमजोर नभएको स्पष्ट संकेत दिएको छ। जुलाई २४ देखि २६ सम्मको उत्तर अमेरिकी सप्ताहान्तमा क्रिस्टोफर नोलन निर्देशित ‘द ओडिसी’ले दोस्रो सातामै ९ करोड २ लाख अमेरिकी डलरभन्दा बढी आम्दानी गर्दै बजारको नेतृत्व कायम राख्यो।

द नम्बर्सको अन्तिम बक्स अफिस विवरणअनुसार चलचित्रको सप्ताहान्त आम्दानी पहिलो साताको तुलनामा केवल २७ प्रतिशत घटेको थियो। ठूलो बजेटका चलचित्र सामान्यतः दोस्रो सातामा तीव्र रूपमा घट्ने बजारमा यस्तो टिकाउपनले दर्शकको सकारात्मक प्रतिक्रिया, घटनामूलक प्रदर्शन र प्रिमियम पर्दाको संयुक्त प्रभाव देखाएको छ।

उक्त सप्ताहान्तमा उत्तर अमेरिकी चलचित्र बजारको कुल कारोबार करिब १४ करोड ६० लाख अमेरिकी डलर पुगेको थियो। ‘मोआना’ले १ करोड ६ लाख डलर, ‘हेड्सटाउन : द म्युजिकल’ले १ करोड २ लाख डलर, ‘टोय स्टोरी ५’ले १ करोड १ लाख डलर र ‘मिनियन्स एन्ड मोन्स्टर्स’ले ९७ लाख डलरभन्दा बढी आम्दानी गरेका थिए।

‘द ओडिसी’को व्यापारले अमेरिकी चलचित्रघर व्यवसायमा प्रिमियम लार्ज फर्म्याटको बढ्दो महत्त्वलाई पुनः स्थापित गरेको छ। एएमसी थिएटर्सले जुलाई २७ मा सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार चलचित्रको पहिलो दुई सप्ताहान्तले कम्पनीको इतिहासमै एउटै चलचित्रबाट सबैभन्दा सफल आइम्याक्स प्रदर्शनको अभिलेख बनाएको छ।

एएमसीका केही ७० मिलिमिटर आइम्याक्स प्रदर्शन मध्यअगस्टसम्म अग्रिम रूपमा भरिएका छन्। न्यूयोर्कस्थित एएमसी लिंकन स्क्वायरले सप्ताहान्तमा चौबीसै घण्टा शो सञ्चालन गरेको विवरणले दर्शकले चलचित्र मात्र होइन, विशिष्ट दृश्य तथा ध्वनि अनुभवका लागि समेत पैसा तिर्न तयार रहेको देखाउँछ।

यसले अमेरिकी चलचित्रघरको व्यावसायिक रणनीतिमा आएको परिवर्तन स्पष्ट गर्छ। घरमै उपलब्ध स्ट्रिमिङ सामग्रीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न चलचित्रघरले सामान्य प्रदर्शनभन्दा फरक अनुभव दिन आइम्याक्स, डल्बी सिनेमा, आरामदायी आसन, विशेष खाद्य सेवा, सदस्यता कार्यक्रम र सीमित विशेष प्रदर्शनमा लगानी बढाइरहेका छन्।

पारिवारिक तथा एनिमेसन चलचित्र पनि बजारका महत्त्वपूर्ण आधार बनेका छन्। एसोसिएटेड प्रेसका अनुसार ‘टोय स्टोरी ५’ले पाँचौँ सप्ताहान्तमा विश्वव्यापी आम्दानी एक अर्ब अमेरिकी डलर नाघेको छ। उत्तर अमेरिकामा यसको कुल व्यापार ४४ करोड ८० लाख डलरभन्दा माथि पुगेको छ।

यसैबीच ‘हेड्सटाउन : द म्युजिकल’जस्तो रेकर्ड गरिएको मञ्चीय प्रस्तुति करिब दुई हजार पर्दाबाट एक करोड डलरभन्दा बढी कमाउन सफल हुनु वैकल्पिक सामग्रीका लागि पनि दर्शक रहेको संकेत हो। यसले परम्परागत कथानक चलचित्रबाहेक कन्सर्ट, संगीत नाटक, खेलकुद र विशेष सांस्कृतिक कार्यक्रमलाई चलचित्रघरमा वितरण गर्ने सम्भावना विस्तार गरेको छ।

अमेरिकी बजारको पुनरुत्थान ठूलो चलचित्रमा मात्र सीमित छैन। एएमसीले दोस्रो त्रैमासिक २०२६ मा आफ्नो १०६ वर्षको इतिहासकै उच्च त्रैमासिक आम्दानी र समायोजित सञ्चालन नतिजा प्राप्त गरेको जनाएको छ। यसले पर्याप्त आकर्षक सामग्री उपलब्ध हुँदा चलचित्रघर व्यवसायले अझै ठूलो कारोबार गर्न सक्ने देखाउँछ।

चलचित्रघरहरूको प्रतिनिधि संस्था सिनेमा युनाइटेडले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो उद्योग अध्ययनले १२ देखि ७४ वर्ष उमेर समूहका ७७ प्रतिशत अमेरिकीले एक वर्षमा कम्तीमा एउटा चलचित्र चलचित्रघरमा हेरेको देखाएको थियो। नयाँ पुस्ता, विशेषगरी जेन–जी दर्शकको भ्रमण दर वृद्धि भएको र उत्तर अमेरिकी चलचित्रघरहरूले दर्शक अनुभव सुधार गर्न एक अर्ब ५० करोड डलरभन्दा बढी लगानी गरेको संस्थाले जनाएको छ।

यद्यपि पुनरुत्थानसँगै जोखिम पनि स्पष्ट छन्। बजारको ठूलो हिस्सा केही विशाल फ्रेन्चाइज, चर्चित निर्देशक र महँगो चलचित्रमा केन्द्रित छ। एउटै चलचित्र असफल हुँदा स्टुडियो, वितरक र चलचित्रघर तीनै पक्षले ठूलो आर्थिक दबाब बेहोर्न सक्छन्।

निर्माण लागत, प्रचार खर्च, उच्च टिकट मूल्य, स्ट्रिमिङ प्रतिस्पर्धा र चलचित्र प्रदर्शनको छोटिँदो अवधि अमेरिकी उद्योगका प्रमुख चुनौती हुन्। ‘द ओडिसी’जस्तो चलचित्रले दर्शकलाई चलचित्रघरमा फर्काउन सके पनि मध्यम बजेटका मौलिक चलचित्रले समान सङ्ख्यामा पर्दा र प्रचार पाउन नसक्नु संरचनागत समस्या बनेको छ।

जुलाई ३१ देखि ‘स्पाइडर–म्यान : ब्रान्ड न्यु डे’ व्यापक रूपमा प्रदर्शनमा आउँदा अमेरिकी गर्मीयामको बजारमा अर्को ठूलो प्रतिस्पर्धा सुरु भएको छ। यसले कुल कारोबार बढाउन सक्ने भए पनि प्रदर्शन समय फेरि सीमित ठूला चलचित्रमा केन्द्रित हुने सम्भावना पनि छ।

समग्रमा पछिल्लो साताले अमेरिकी चलचित्र उद्योगको पुनरुत्थान वास्तविक भए पनि समान रूपमा वितरित नभएको देखाएको छ। प्रिमियम अनुभव, परिचित बौद्धिक सम्पत्ति, पारिवारिक चलचित्र र प्रशंसक समुदायले बजार चलाइरहेका छन्। दीर्घकालीन स्थायित्वका लागि भने विविध बजेटका चलचित्र, मौलिक कथा, न्यायोचित प्रदर्शन अवसर र चलचित्रघर तथा डिजिटल वितरणबीच सन्तुलित सम्बन्ध आवश्यक हुनेछ।