सेउता आप्रवासन सङ्कटले युरोपमा बढायो राजनीतिक तनाव

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

स्पेनको उत्तर अफ्रिकी भूभाग सेउतामा मोरक्कोतर्फबाट ठूलो सङ्ख्यामा आप्रवासी प्रवेश गरेपछि उत्पन्न मानवीय तथा सीमा सङ्कट युरोपेली देशहरूबीच राजनीतिक विवादको विषय बनेको छ। स्पेनले सीमा नियन्त्रणमा आएको र अधिकांश आप्रवासी मोरक्को फर्किसकेको जनाए पनि इटाली र फ्रान्सले सीमा जाँच कडा बनाएपछि युरोपेली संघभित्र आप्रवासन नीति र आपसी जिम्मेवारीलाई लिएर मतभेद देखिएको छ।

स्पेनी अधिकारीका अनुसार बिहीबारदेखि स्थल र समुन्द्र मार्ग हुँदै झण्डै ५० हजार मानिस सेउता प्रवेश गरेका थिए। तीमध्ये ४८ हजारभन्दा बढी ४८ घण्टाभित्र मोरक्को फर्किएको र मुख्यभूमि स्पेनतर्फ अनधिकृत आवागमन हुन नदिइएको विदेशमन्त्री होसे म्यानुएल अल्बारेसले बताउनुभएको छ। घटनामा ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या कम्तीमा ७२ पुगेको तथा एक हजारभन्दा बढीलाई स्वास्थ्य उपचार उपलब्ध गराइएको रोयटर्सले जनाएको छ।

स्पेनले प्रहरी र सैनिक परिचालन गर्दै सीमाक्षेत्रमा गस्ती बढाएको छ। समुद्री मार्गबाट हुने प्रवेश रोक्न तैरिने अवरोधसमेत राखिएको छ। सेउता र मेलिला युरोपेली संघका अफ्रिकासँग जोडिएका एकमात्र स्थल सीमाक्षेत्र हुन्। यद्यपि सेउताबाट मुख्यभूमि स्पेन जान प्रहरीको पहिचान जाँच पार गर्नुपर्ने भएकाले त्यहाँ प्रवेश गरेका व्यक्तिले स्वतः युरोपका अन्य भूभागमा यात्रा गर्न पाउँदैनन्।

सङ्कटपछि इटालीले स्पेनबाट हवाई वा समुद्री मार्ग हुँदै आउने गैरयुरोपेली नागरिकमाथि एक महिनाका लागि लक्षित सीमा जाँच लागू गरेको छ। इटालीले यसलाई सुरक्षा सावधानी भनेको छ भने फ्रान्सले पनि स्पेनसँगको सीमामा थप जाँच गर्ने जनाएको छ। इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले स्पेनमाथि सेङ्गेन व्यवस्थाअन्तर्गत कडा कदम चाल्नुपर्ने धारणा राख्नुभएको थियो।

स्पेनका प्रधानमन्त्री पेद्रो सान्चेजले केही युरोपेली सरकारको प्रतिक्रियालाई “स्वार्थी, ध्रुवीकरणकारी र गैरकानुनी” भन्दै आलोचना गर्नुभएको छ। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला फोन देर लेयनलाई पठाएको पत्रमा उहाँले पूर्वाग्रह, अपुष्ट सूचना र राजनीतिक स्वार्थका आधारमा स्पेनविरुद्ध कदम चालिएको दाबी गर्नुभएको छ। स्पेनी सरकारले सीमा ४८ घण्टाभित्र नियन्त्रणमा लिइएको र आप्रवासीलाई मुख्यभूमि युरोपतर्फ जान नदिइएको बताउँदै सेङ्गेन क्षेत्रको सुरक्षामा जोखिम नरहेको जनाएको छ।

युरोपेली संघका २२ देशका नेताले सेउता सङ्कटबारे छलफल गर्न आन्तरिक मामिलामन्त्रीहरूको आपत्कालीन बैठक माग गरेका छन्। युरोपेली संघको अध्यक्षता गरिरहेको आयरल्यान्डले मंगलबार भिडियो बैठक आयोजना गरिने जनाएको छ। बैठकमा बाह्य सीमा सुरक्षा, सदस्य राष्ट्रबीच जिम्मेवारी बाँडफाँट र अस्थायी आन्तरिक सीमा नियन्त्रणबारे छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।

सेउताको घटनाले युरोपमा आप्रवासनसम्बन्धी घरेलु राजनीतिक बहसलाई पनि तीव्र बनाएको छ। फ्रान्समा मरिन ले पेन, स्पेनमा भोक्स पार्टीका नेता सान्टियागो आबास्काल र जर्मनीमा अल्टरनेटिभ फर जर्मनीलगायत दक्षिणपन्थी तथा अतिदक्षिणपन्थी शक्तिले सीमा नियन्त्रण कडा बनाउन माग गरेका छन्। उनीहरूले घटनालाई सरकारका आप्रवासन नीतिको असफलताका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् भने मानव अधिकार पक्षधर समूहहरूले सङ्कटलाई राजनीतिक लाभका लागि प्रयोग नगर्न आग्रह गरेका छन्।

सन् २०१५ को आप्रवासन सङ्कटपछि युरोपेली संघले शरणार्थी व्यवस्थापन, बाह्य सीमा सुरक्षा र सदस्य राष्ट्रबीच जिम्मेवारी बाँडफाँटका विभिन्न संयन्त्र विकास गरेको थियो। तर सेउताको पछिल्लो घटनाले आकस्मिक ठूलो आवागमन हुँदा सीमावर्ती देश र अन्य सदस्य राष्ट्रबीच पुरानै मतभेद दोहोरिन सक्ने देखाएको छ।

अधिकांश आप्रवासी फर्किएसँगै सेउताको तत्काल सीमा दबाब घटेको छ। तर मृतकको पहिचान, घटनाको कारण, मोरक्कोसँगको समन्वय, सीमा नियन्त्रणको वैधानिकता र युरोपेली देशहरूले अपनाएको पृथक प्रतिक्रियाका कारण यसको राजनीतिक प्रभाव तत्काल अन्त्य हुने देखिँदैन।