बालबालिकाको दाँत जति चाँडो मिलायो त्यति राम्रो? उपचारको समय अवस्थाअनुसार फरक हुने विशेषज्ञको सुझाव
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
बालबालिकाको दाँत मिलाउने उपचार जति चाँडो शुरु गरियो त्यति नै राम्रो हुन्छ भन्ने धारणा पछिल्ला वर्षमा अभिभावकमाझ बढ्दै गएको छ। दाँतको आवरण, जबडा फराकिलो बनाउने उपकरण तथा अनुहारको बनावट सुधार्ने दाबी गरिएका विभिन्न उपचारप्रति चासो बढे पनि विशेषज्ञहरूले सबै बालबालिकाका लागि एउटै उमेरमा दाँत मिलाउने उपचार आवश्यक नहुने बताएका छन्।
प्राप्त तिब्बती भाषाको सामग्रीमा बालबालिकालाई अत्यन्त कम उमेरमै अनावश्यक रूपमा दाँत मिलाउने उपचार गराउँदा अपेक्षित लाभ नहुन सक्ने र उपचारको निर्णय दाँत, जबडा तथा अनुहारको विकास अवस्थाको चिकित्सकीय मूल्याङ्कनपछि मात्र गर्नुपर्ने उल्लेख छ। अधिकांश बालबालिकाका लागि स्थायी दाँत पर्याप्त रूपमा विकसित भइसकेपछि, सामान्यतः करिब १२ वर्ष आसपास, नियमित दाँत मिलाउने उपचार सहज हुन सक्ने जनाइएको छ।
यस उमेरमा स्थायी दाँतका जरा क्रमशः विकसित भइसकेका हुन्छन् र माथिल्लो तथा तल्लो दाँतबीचको सम्बन्ध पनि स्पष्ट हुँदै जान्छ। बालबालिका अझै वृद्धि अवस्थामा हुने भएकाले दाँत वरपरका तन्तुको परिवर्तन र दाँत सार्ने प्रक्रिया तुलनात्मक रूपमा प्रभावकारी हुन सक्ने सामग्रीमा उल्लेख छ।
तर करिब १२ वर्ष नै सबै बालबालिकाका लागि निश्चित र उत्तम उमेर हो भन्ने निष्कर्षलाई सार्वभौम नियमका रूपमा लिन मिल्दैन। प्रारम्भिक परीक्षणले जबडाको विकास, दाँतको अवस्थिति र टोकाइसम्बन्धी समस्या पहिचान गर्न मद्दत गर्छ। त्यसपछि मात्र उपचार आवश्यक छ कि छैन र आवश्यक भए कहिले शुरु गर्ने भन्ने निर्णय गर्न सकिन्छ।
केही विशेष समस्या, जस्तै असामान्य टोकाइ, जबडाको विकाससम्बन्धी कठिनाइ वा स्थायी दाँत निस्कने क्रममा देखिने अवरोधमा भने प्रारम्भिक हस्तक्षेप उपयोगी हुन सक्छ। त्यसैले बालबालिकाको दाँतको उपचार ‘जति चाँडो त्यति राम्रो’ वा ‘१२ वर्षपछि मात्र’ भन्ने एउटै सूत्रमा आधारित हुनुको सट्टा व्यक्तिगत विकास अवस्था र विशेषज्ञ परीक्षणमा आधारित हुनुपर्ने देखिन्छ।
अभिभावकका लागि मुख्य सन्देश उपचार छिटो गराउनु होइन, समयमै परीक्षण गराउनु हो। दाँतको स्वरूप वा अनुहारको सौन्दर्य मात्र हेरेर उपचार शुरु गर्नुको सट्टा योग्य दन्त तथा अर्थोडन्टिक विशेषज्ञबाट जबडा, स्थायी दाँत र समग्र मुख स्वास्थ्यको मूल्याङ्कन गराउनु सुरक्षित र वैज्ञानिक उपाय मानिन्छ।
