कोनोभालेत्सको अवशेष युक्रेनमा पुनःसमाधि गर्ने निर्णयप्रति रुसको कडा प्रतिक्रिया

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

मस्कोले युक्रेनी राष्ट्रवादी संगठन (ओयूएन) का संस्थापक नेता येभहेन कोनोभालेत्सको अवशेष नेदरल्यान्ड्सबाट युक्रेन लगेर पुनःसमाधि गर्ने निर्णयप्रति कडा आपत्ति जनाएको छ।

रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले अगस्ट १२ मा जारी गरेको टिप्पणीमा कोनोभालेत्सको राजनीतिक तथा संगठनात्मक भूमिकालाई लिएर युक्रेनले उनलाई सम्मानित गर्ने निर्णयको आलोचना गरेकी हुन्।

युक्रेनी राष्ट्रपति कार्यालयले अगस्ट ११ मा नेदरल्यान्ड्सको रोटरड्यामस्थित क्रुसवाइक समाधिस्थलबाट कोनोभालेत्सको अवशेष उत्खनन गरिएको पुष्टि गरेको छ। युक्रेनी पक्षका अनुसार अवशेषलाई स्वदेश ल्याएर किभनजिक रहेको राष्ट्रिय सैन्य स्मारक समाधिस्थलमा अस्थायी रूपमा पुनःसमाधि गरिनेछ।

जाखारोभाले कोनोभालेत्सलाई सन् १९२९ मा स्थापना भएको ओयूएनको प्रमुख नेताका रूपमा उल्लेख गर्दै उनको संगठनले सोभियत संघविरुद्ध हिंसात्मक तथा गुप्त गतिविधि सञ्चालन गरेको दाबी गरिन्। उनले कोनोभालेत्सको जर्मन गुप्तचर संयन्त्रसँग सम्पर्क रहेको तथा उनले तत्कालीन जर्मनीसँग सहकार्य खोजेको पनि आरोप लगाइन्।

रुसी विदेश मन्त्रालयले सन् १९३३ मा तत्कालीन पोल्यान्डअन्तर्गत रहेको ल्भिभस्थित सोभियत वाणिज्य दूतावासका कर्मचारी आन्द्रेई माइलोभको हत्या ओयूएनसँग सम्बन्धित रहेको उल्लेख गर्दै त्यसपछि सोभियत सुरक्षा निकायले संगठनविरुद्ध कारवाही तीव्र बनाएको जनाएको छ।

कोनोभालेत्सको सन् १९३८ मे २३ मा रोटरड्याममा सोभियत गुप्तचर अधिकारी पाभेल सुदोप्लातोभले बममार्फत हत्या गरेका थिए। युक्रेनी पक्षले उनलाई २०औँ शताब्दीको स्वतन्त्रता आन्दोलनका प्रमुख सैन्य तथा राजनीतिक व्यक्तित्वका रूपमा स्मरण गर्दै आएको छ भने रुसले उनको विरासतलाई उग्र राष्ट्रवाद, हिंसा र सोभियतविरोधी गतिविधिसँग जोडेर हेर्ने गरेको छ।

जाखारोभाले कोनोभालेत्सपछि ओयूएन आन्द्रेई मेल्निक र स्तेपन बान्देराका समर्थक समूहमा विभाजित भएको उल्लेख गर्दै त्यस संगठनको ऐतिहासिक गतिविधिप्रति कोनोभालेत्सलाई पनि जिम्मेवार ठहर गरिन्।

उनले वर्तमान युक्रेनी नेतृत्वले ओयूएनका संस्थापकहरूको विचार र विधिलाई निरन्तरता दिएको आरोपसमेत लगाइन्। जर्मनीमाथि पनि वर्तमान युक्रेनलाई व्यापक सहयोग गरिरहेको सन्दर्भ जोड्दै उनले इतिहाससँग समानता प्रस्तुत गरेकी छन्।

युक्रेनी पक्षले भने कोनोभालेत्सलाई स्वतन्त्र युक्रेनका लागि संघर्ष गरेका ऐतिहासिक नेताका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। राष्ट्रपति कार्यालयका अनुसार उनको अवशेष फिर्ता ल्याउने प्रक्रिया राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीको निर्देशनमा अघि बढाइएको हो र यसमा राष्ट्रपति कार्यालय, विदेश मन्त्रालय तथा युक्रेनी राष्ट्रिय स्मृति संस्थान सहभागी छन्।

कोनोभालेत्सको पुनःसमाधिलाई लिएर देखिएको विवादले रुस र युक्रेनबीच जारी सैन्य तथा राजनीतिक द्वन्द्वसँगै २०औँ शताब्दीको इतिहास, राष्ट्रवाद र ऐतिहासिक स्मृतिको व्याख्यालाई लिएर रहेको गहिरो मतभेदलाई फेरि सतहमा ल्याएको छ।