युक्रेनलाई अमेरिकी हतियार पठाउने योजनाबारे रुसले अमेरिका र टर्कीसँग स्पष्टीकरण माग्यो

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

रुसले टर्कीको भण्डारमा रहेका अमेरिकी निर्मित हतियार तथा गोलाबारुद युक्रेनलाई पुनःनिर्यात गर्ने प्रस्तावित योजनाबारे अमेरिका र टर्कीसँग औपचारिक स्पष्टीकरण मागेको छ।

रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले शनिबार जारी गरेको टिप्पणीमा अमेरिकी कंग्रेसमा हालै सार्वजनिक गरिएका दस्तावेजलाई उद्धृत गर्दै प्रस्तावित हतियार प्याकेज ठूलो परिमाणको रहेको र त्यसमा आक्रामक प्रकृतिका हतियारसमेत समावेश भएको बताइन्। रुसी विदेश मन्त्रालयको विवरणअनुसार प्रस्तावमा १२ वटा बहुप्रक्षेपण रकेट प्रणाली, ती प्रणालीका लागि २ हजार ५ सयभन्दा बढी क्लस्टर रकेट, ४७ हजार थान २०३ मिलिमिटर क्लस्टर तोपगोला तथा ७० वटा एटीएसीएमएस क्षेप्यास्त्र समावेश छन्।

मानव अधिकारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय संस्था ह्युमन राइट्स वाचले पनि अगस्ट ११ मा टर्कीले आफ्नो भण्डारमा रहेका अमेरिकी मूलका हतियार युक्रेनलाई पुनःहस्तान्तरण गर्न वासिङ्टनसँग अनुमति मागेको जनाएको थियो। संस्थाका अनुसार करिब २५ करोड ६० लाख अमेरिकी डलर बराबरको प्रस्तावित प्याकेजमा १२ एम२७० बहुप्रक्षेपण प्रणाली, ७० एम३९ एटीएसीएमएस क्षेप्यास्त्र, २ हजार ५२४ एम२६ रकेट तथा ४७ हजार एम५०९ए१ २०३ मिलिमिटर तोपगोला समावेश छन्। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक वरिष्ठ अधिकारीले अगस्ट ६ मा कंग्रेसलाई पठाएको सूचनामा अमेरिकी सरकार उक्त हस्तान्तरण स्वीकृत गर्न तयार रहेको उल्लेख गरिएको ह्युमन राइट्स वाचले जनाएको छ।

जाखारोभाले प्रस्तावित हस्तान्तरण कसको पहलमा अघि बढाइएको हो, हतियार कसरी ढुवानी गरिनेछन् र कहिले युक्रेन पुग्नेछन् भन्ने विषय अझै स्पष्ट नभएको बताइन्।

उनले अमेरिका र टर्की दुवैले युक्रेन संकटको राजनीतिक तथा कूटनीतिक समाधानमा भूमिका खेल्ने बताउँदै आएको अवस्थामा थप हतियार उपलब्ध गराउने योजना त्यससँग असंगत देखिएको टिप्पणी गरिन्।

रुसी प्रवक्ताले युक्रेनलाई थप हतियार उपलब्ध गराउँदा रुसको सैन्य कारवाहीको समग्र दिशा परिवर्तन नहुने दाबी गर्दै त्यसबाट मानवीय क्षति र विनाश बढ्न सक्ने बताइन्। उनले यस्तो कदमले रुसको अमेरिका तथा टर्कीसँगको द्विपक्षीय सम्बन्धमा समेत नकारात्मक प्रभाव पार्ने चेतावनी दिइन्।

विशेषगरी क्लस्टर हतियारको प्रस्तावित हस्तान्तरणले मानवीय चिन्ता पनि उत्पन्न गरेको छ। ह्युमन राइट्स वाचका अनुसार प्रस्तावित गोलाबारुदमा एक करोडभन्दा बढी साना विस्फोटक सामग्री समावेश हुन सक्छन्। संस्थाले पुराना क्लस्टर हतियारको प्रयोगले युद्धक्षेत्रमा मात्र नभई द्वन्द्व समाप्त भएपछि पनि सर्वसाधारणका लागि दीर्घकालीन जोखिम सिर्जना गर्न सक्ने भन्दै अमेरिकी कंग्रेसलाई प्रस्ताव रोक्न आग्रह गरेको छ।

जाखारोभाले टर्कीले यसअघि युक्रेनलाई घातक हतियार उपलब्ध नगराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको दाबी गर्दै प्रस्तावित हस्तान्तरणबारे अंकाराबाट स्पष्ट धारणा आवश्यक रहेको बताइन्।

रुसी विदेश मन्त्रालयले अमेरिकी कंग्रेसमार्फत सार्वजनिक भएको विवरणलाई आधार बनाएर वासिङ्टन र अंकारा दुवैसँग स्पष्टीकरण मागिएको पुष्टि गरेको छ। जाखारोभाले सम्बन्धित पक्षसँग प्रस्तावित निर्णय पुनर्विचार गर्ने समय अझै रहेकोसमेत बताइन्।

प्रस्ताव अघि बढेमा यो टर्कीको भण्डारमा लामो समयदेखि रहेका अमेरिकी मूलका हतियार युक्रेनमा स्थानान्तरण गर्ने महत्वपूर्ण सैन्य प्याकेजमध्ये एक हुनेछ। यसका लागि अमेरिकी स्वीकृति आवश्यक पर्ने भएकाले अन्तिम निर्णयमा वासिङ्टनको भूमिका निर्णायक रहनेछ।