१.३ अर्बभन्दा बढी नागरिक समेटिएको स्वास्थ्य सुरक्षा प्रणाली सुधार्न चीनको पाँचवर्षे योजना

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

चीनले १.३ अर्बभन्दा बढी नागरिक समेटिएको स्वास्थ्य सुरक्षा प्रणालीलाई थप पहुँचयोग्य, किफायती र दीगो बनाउने उद्देश्यसहित सन् २०२६ देखि २०३० सम्मका लागि नयाँ पाँचवर्षे योजना सार्वजनिक गरेको छ।

चीनको राष्ट्रिय स्वास्थ्य सुरक्षा प्रशासनले सार्वजनिक गरेको योजनामा आधारभूत चिकित्सा बीमाको पहुँच विस्तार, बीमा कोषको सुरक्षा सुदृढीकरण र उपलब्ध रकमको प्रभावकारी प्रयोगलाई प्रमुख प्राथमिकतामा राखिएको छ।

योजनाले आधारभूत चिकित्सा बीमा, गम्भीर रोग बीमा, चिकित्सा सहायता, मातृत्व बीमा, व्यावसायिक स्वास्थ्य बीमा र दीर्घकालीन हेरचाह बीमासहित बहुस्तरीय स्वास्थ्य सुरक्षा प्रणाली सुधार गर्न आठ क्षेत्रमा २६ उपाय प्रस्ताव गरेको छ।

सन् २०२५ को अन्त्यसम्म चीनको आधारभूत चिकित्सा बीमाले १ अर्ब ३३ करोड नागरिक अर्थात कुल जनसंख्याको करिब ९५ प्रतिशतलाई समेटेको थियो। मातृत्व बीमासहितका सम्बन्धित कोषमा गत वर्ष ३.५९ ट्रिलियन युआन आम्दानी भएको थियो भने करिब ३ ट्रिलियन युआन खर्च भएको थियो।

नयाँ योजनाले बदलिँदो श्रम बजारलाई विशेष प्राथमिकता दिएको छ। बसोबास अनुमति पत्र भएका व्यक्तिलाई आधारभूत चिकित्सा बीमामा सहभागी हुन सहज बनाउने तथा लचिलो रोजगारी र नयाँ प्रकृतिका रोजगारीमा संलग्न व्यक्तिलाई कर्मचारी चिकित्सा बीमा कार्यक्रममा आबद्ध हुन प्रोत्साहित गर्ने व्यवस्था अघि सारिएको छ।

विशेषगरी डिजिटल मञ्चमा आधारित नयाँ रोजगारी विस्तार भइरहेका बेला रोजगारदाता तथा अनलाइन मञ्च सञ्चालन गर्ने कम्पनीको बीमा योगदानसम्बन्धी जिम्मेवारी स्पष्ट बनाउने र श्रमिकको चिकित्सा बीमासम्बन्धी अधिकार सुरक्षित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

तीव्र रूपमा बढिरहेको वृद्ध जनसंख्यालाई ध्यानमा राख्दै दीर्घकालीन हेरचाह बीमा योजनाको अर्को महत्वपूर्ण क्षेत्र बनेको छ। सन् २०२५ को अन्त्यसम्म चीनमा ६० वर्ष वा त्यसभन्दा बढी उमेरका नागरिकको संख्या ३२ करोड ३३ लाख ८० हजार पुगेको थियो, जुन कुल जनसंख्याको २३ प्रतिशत हो। सन् २०३५ आसपास यो संख्या ४० करोड नाघ्ने अनुमान गरिएको छ।

दीर्घकालीन हेरचाह बीमाले दैनिक जीवनमा आंशिक वा पूर्ण रूपमा अरूको सहयोग आवश्यक पर्ने व्यक्तिलाई आधारभूत हेरचाह तथा सम्बन्धित चिकित्सा सेवाका लागि आर्थिक वा सेवामूलक सहायता प्रदान गर्छ।

सन् २०२५ को अन्त्यसम्म यस्तो बीमाले ३० करोड ८५ लाख ५० हजार व्यक्तिलाई समेटेको थियो भने १९ लाख ३० हजारले प्रत्यक्ष सुविधा प्राप्त गरेका थिए। नयाँ योजनाअन्तर्गत यसको दायरा थप विस्तार गर्नुका साथै सेवा क्षमता, प्राविधिक मापदण्ड र हेरचाह सेवामा नवप्रवर्तन बढाउने लक्ष्य राखिएको छ।

नागरिकको उपचार खर्च घटाउन औषधिमा मात्र सीमित चिकित्सा बीमा सूची व्यवस्थापनलाई उपचार सेवा तथा चिकित्सा सामग्रीसम्म विस्तार गर्ने योजना पनि अघि सारिएको छ। बीमाबाट भुक्तानी गर्ने विधि र स्वास्थ्य सेवाको मूल्य निर्धारण प्रणालीमा समेत सुधार गरिनेछ।

चीनले यसअघि नै औषधि तथा चिकित्सा उपकरणको केन्द्रीकृत ठूलो परिमाण खरिद प्रणालीमार्फत मूल्य घटाउने नीति अपनाउँदै आएको छ। यसअन्तर्गत मुटुका लागि प्रयोग हुने कोरोनरी स्टेन्ट, कृत्रिम जोर्नी र आँखामा प्रत्यारोपण गरिने लेन्सलगायत महँगा चिकित्सा सामग्रीको मूल्य उल्लेखनीय रूपमा घटेको सरकारी विवरणमा उल्लेख छ।

नयाँ योजनाले औषधि अनुसन्धान तथा नवप्रवर्तनलाई समर्थन गर्ने, स्वास्थ्य बीमा कोषको बजेट व्यवस्थापन सुधार गर्ने र कोषको प्रयोगमाथि सम्पूर्ण प्रक्रियामा निगरानी गर्ने संयन्त्र थप सुदृढ बनाउने लक्ष्य पनि राखेको छ।

ग्रामीण क्षेत्रमा आधारभूत स्वास्थ्य सेवामा पहुँच बढाउन स्वास्थ्य संस्था रहेका प्रशासनिक गाउँमध्ये ९८ प्रतिशतभन्दा बढीलाई चिकित्सा बीमाको तोकिएको सेवा सञ्जालमा समावेश गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। विभिन्न तहका स्वास्थ्य संस्थामा उपचार गर्दा उपलब्ध हुने भुक्तानी सुविधालाई पनि थप व्यवस्थित गरिनेछ।

औषधिको मूल्य तुलना गर्न र नजिकका औषधि पसल पत्ता लगाउन सकिने अनलाइन प्रणाली सुधार गर्ने, आफ्नो बसोबास क्षेत्रभन्दा बाहिर उपचार गर्दा हुने खर्चको प्रत्यक्ष बीमा भुक्तानी विस्तार गर्ने तथा मातृत्वसम्बन्धी उपचार खर्चको अन्तरक्षेत्रीय प्रत्यक्ष भुक्तानी परीक्षण गर्ने कार्यक्रम पनि योजनामा समावेश छन्।

नयाँ पाँचवर्षे योजनाले चीनको स्वास्थ्य सुरक्षा नीतिलाई केवल बीमा सदस्य संख्या विस्तारमा सीमित नराखी वृद्ध जनसंख्या, नयाँ श्रम संरचना, औषधि तथा उपचार खर्च, ग्रामीण स्वास्थ्य पहुँच र बीमा कोषको दीर्घकालीन स्थायित्वसँग जोडेर अघि बढाउने संकेत गरेको छ।