आकाश भैरव अंकित सिक्काको नमूना बनाउन निजी टकमरी मेशिन प्रयोग गरिएको दाबी

ड्रागन मिडिया सम्वाददाता

नेपाल राष्ट्र बैंकले एक रुपैयाँको नयाँ सिक्कामा आकाश भैरवको चित्र राख्ने नमूना तयार गर्दा निजी क्षेत्रको पोर्टेबल टकमरी मेशिन प्रयोग गरेको दाबी सार्वजनिक भएको छ।

जनआस्थाले उच्च स्रोतलाई उद्धृत गर्दै विराटनगरका उद्योगी प्रकाश मुन्दडासँग सम्बन्धित जेजे ज्वेलर्समा प्रयोग हुँदै आएको पोर्टेबल टकमरी मेशिन काठमाडौं ल्याएर नयाँ सिक्काको नमूना तयार गरिएको दाबी गरेको हो। उक्त दाबीको नेपाल राष्ट्र बैंकले औपचारिक रूपमा पुष्टि गरेको छैन।

सरकारले असार ३२ गते बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकबाट एक र दुई रुपैयाँ दरका नयाँ डिजाइनका सिक्का टकमरी गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकलाई स्वीकृति दिएको थियो। प्रारम्भिक प्रस्तावमा एक रुपैयाँको सिक्कामा मुस्ताङको लो घेकर अर्थात घार गुम्बाको चित्र राख्ने विषय समावेश भएको विवरण सार्वजनिक भएको थियो।

त्यसपछि नेपालको नक्सा हटाइएको भन्दै सार्वजनिक रूपमा विरोध भएपछि एक रुपैयाँको सिक्कामा नेपालको चुच्चे नक्सा कायम राख्दै काठमाडौंको इन्द्रचोकस्थित आकाश भैरवको चित्र समावेश गर्ने नयाँ डिजाइन अघि बढाइएको थियो।

जनआस्थाको विवरणअनुसार नयाँ डिजाइन तयार गर्ने क्रममा टक्सार महाशाखा रातको समयमा खोलेर सीमित कर्मचारीमार्फत नमूना सिक्का तयार गरिएको थियो। त्यसका लागि विराटनगरबाट पोर्टेबल टकमरी मेशिन ल्याइएको दाबी गरिएको छ।

प्रकाश मुन्दडाको विराटनगरस्थित निवास र व्यवसायसँग सम्बन्धित परिसरमा साउन १८ गते प्रहरीले करिब पाँच घण्टा खानतलासी गरेको थियो। अवैध रकम तथा कारोबारसम्बन्धी सूचनाका आधारमा गरिएको उक्त खानतलासीमा कुनै शंकास्पद सामग्री फेला नपरेको प्रहरीले त्यसबेला जनाएको थियो। उक्त प्रहरी कारवाही र सिक्काको नमूना तयार गर्न मेशिन काठमाडौं ल्याइएको भन्ने दाबीबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध रहेको आधिकारिक पुष्टि भने भएको छैन।

नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ अनुसार राष्ट्र बैंकले नेपाल सरकारको स्वीकृति लिएर सिक्काको मूल्य, नाप, तौल, शुद्धता, डिजाइन र प्रयोग हुने धातु निर्धारण गरी टकमरी गर्न सक्छ। सिक्का निष्कासन गर्ने एकाधिकारसमेत राष्ट्र बैंकमै निहित छ।

यसकारण निजी स्वामित्वको मेशिन नमूना सिक्का तयार गर्न प्रयोग गरिएको हो भने त्यसको प्रक्रिया, सुरक्षा मापदण्ड, स्वीकृति र अभिलेखीकरण कसरी गरिएको थियो भन्ने विषय महत्वपूर्ण बन्ने देखिन्छ।

जनआस्थाले गभर्नर र डेपुटी गभर्नरको प्रत्यक्ष निगरानीमा प्रक्रिया अघि बढेको दाबी गरे पनि यसबारे राष्ट्र बैंकका सम्बन्धित अधिकारीको औपचारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक भएको छैन।

नेपाल राष्ट्र बैंकबाट विस्तृत स्पष्टीकरण आएपछि मात्र निजी पोर्टेबल टकमरी मेशिन प्रयोग गरिएको भन्ने दाबीको वास्तविकता र त्यसको प्रक्रियागत वैधानिकताबारे स्पष्ट निष्कर्षमा पुग्न सकिनेछ।