अनुभव, अनुभूति र निरन्तरताको यात्रा
तोपबहादुर थापा
समयले मानिसलाई केवल अघि बढाउँदैन, उसलाई सिकाउँछ, जाँच गर्छ र जिम्मेवारीको अर्थ पनि बुझाउँछ। नेपालगञ्जको उद्योग तथा व्यवसाय क्षेत्रले पछिल्ला केही वर्षमा भोगेका कठिनाइ र परिवर्तनलाई नजिकबाट हेर्दा मैले यही अनुभूति गरेको छु।
कोरोना महामारीले सिर्जना गरेको असामान्य परिस्थिति, त्यसपछिको आर्थिक मन्दी र निरन्तर बदलिँदो बजार अवस्थाले नेपालगञ्जका उद्योगी तथा व्यवसायीका लागि अत्यन्त कठिन समय ल्यायो। बजारमा ग्राहकको चहलपहल घट्यो, व्यापारिक कारोबार खुम्चियो, लगानीको वातावरण कमजोर बन्यो र व्यवसाय सञ्चालनको लागत बढ्दै गयो। धेरै व्यवसायी आफ्नो व्यवसाय जोगाउने संघर्षमै केन्द्रित हुन बाध्य भए।
यस्तो समयमा व्यवसायीलाई व्यक्तिगत प्रयासले मात्र टिक्न सहज हुँदैन। उनीहरूका साझा समस्या, सरोकार र आवाज बोक्ने संस्थाको आवश्यकता झन बढी महसुस हुन्छ। यही कारण नेपालगञ्ज उद्योग वाणिज्य संघको भूमिका पनि पछिल्ला वर्षमा अझ महत्वपूर्ण बनेको छ।
नेपालगञ्जको व्यापारिक क्षेत्रले आर्थिक मन्दीको मात्र सामना गरेको छैन। खुला सीमाबाट हुने चोरी पैठारी, अनियमित आयात र अव्यवस्थित व्यापारिक गतिविधिले यहाँका वैधानिक व्यवसायीलाई लामो समयदेखि चुनौती दिँदै आएका छन्। राज्यलाई कर तिरेर, कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेर र नीति नियम पालना गर्दै व्यवसाय सञ्चालन गर्ने व्यवसायीले अनधिकृत रूपमा भित्रिएका वस्तुसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने अवस्था आफैंमा असमान छ।
यस्तो अस्वस्थ प्रतिस्पर्धाले व्यापारमा मात्र होइन, व्यवसायीको मनोबलमा पनि असर पुर्याउँछ। लगानी गर्ने, रोजगारी सिर्जना गर्ने र राज्यलाई राजस्व बुझाउने वर्ग नै निरुत्साहित हुने अवस्था कुनै पनि अर्थतन्त्रका लागि सकारात्मक हुन सक्दैन।
यी समस्या सम्बन्धित निकायसम्म पुर्याउने, सरकार र प्रशासनको ध्यानाकर्षण गराउने, व्यवसायीका गुनासा सुन्ने तथा समाधानका लागि संवाद र पहल गर्ने जिम्मेवारी नेपालगञ्ज उद्योग वाणिज्य संघले निर्वाह गर्दै आएको छ। कुनै पनि व्यावसायिक संस्था आफ्ना सदस्यका समस्या उठाउने मञ्च मात्र होइन, स्थानीय अर्थतन्त्रको स्वस्थ विकासका लागि राज्य र निजी क्षेत्रबीचको महत्वपूर्ण सेतु पनि हो।
विगत तीन वर्ष नेपालगञ्ज उद्योग वाणिज्य संघसँग जोडिएर काम गर्दा मैले यी सबै पक्षलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर पाएँ।
कहिले बजारमा पुगेर व्यवसायीका गुनासा सुन्नुपर्यो, कहिले उनीहरूको पीडा लिएर प्रशासन र सम्बन्धित निकायको ढोका ढकढक्याउनुपर्यो। कहिले संस्थाभित्र फरक धारणा र अपेक्षाबीच साझा निष्कर्ष खोज्नुपर्यो भने कहिले व्यक्तिगत आग्रहभन्दा माथि उठेर संस्थाको गरिमा, एकता र दीर्घकालीन हितलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्यो।
यही यात्राले मलाई एउटा कुरा अझ स्पष्टसँग सिकाएको छ, नेपालगञ्ज उद्योग वाणिज्य संघ केही पदाधिकारीको मात्र संस्था होइन। यो यहाँका साना ठूला उद्योगी, व्यापारी, व्यवसायी र समग्र बजारको साझा संस्था हो। यसको शक्ति पदमा होइन, व्यवसायीको विश्वासमा हुन्छ।
मेरा लागि बितेका तीन वर्ष केवल एउटा कार्यकाल थिएनन्। ती अनुभव, सिकाइ, संघर्ष र जिम्मेवारीका तीन वर्ष थिए।
व्यवसायीका वास्तविक समस्या बुझ्ने, बजारको बदलिँदो स्वरूप नियाल्ने, संस्थागत प्रक्रिया बुझ्ने र सीमितताबीच पनि समाधानका सम्भावना खोज्ने अवसर यही अवधिमा पाएँ। ती अनुभव र अनुभूतिलाई मैले ‘अर्थ समृद्धि स्मारिका २०८३’ मार्फत पनि अभिव्यक्त गर्ने प्रयास गरेको छु।
आज समय फेरि अर्को महत्वपूर्ण मोडमा आएको छ।
विगतको अनुभव र व्यवसायीबाट प्राप्त विश्वासलाई साथमा लिएर म पुनः नेपालगञ्ज उद्योग वाणिज्य संघको सदस्य पदमा क्रम संख्या ३ बाट उम्मेदवार बनेको छु।
मेरो उम्मेदवारीलाई म केवल एउटा पद प्राप्त गर्ने प्रयासका रूपमा हेर्दिनँ। यो विगत तीन वर्षमा सिकेका कुरा अझ प्रभावकारी रूपमा उपयोग गर्ने अवसरको खोजी हो। व्यवसायीका साझा समस्यामा निरन्तर आवाज उठाउने, स्वस्थ र मर्यादित व्यापारिक वातावरण निर्माणका लागि पहल गर्ने तथा नेपालगञ्जको आर्थिक गतिविधिलाई थप चलायमान बनाउन आफ्नो ठाउँबाट योगदान गर्ने प्रतिबद्धता हो।
हिजोका कठिन दिनले हामीलाई धेरै कुरा सिकाएका छन्। संकटमा व्यवसाय कसरी जोगाउने, संस्थागत एकता किन आवश्यक हुन्छ र व्यवसायीको आवाज राज्यसम्म पुर्याउन बलियो साझा संस्था किन चाहिन्छ भन्ने अनुभव हामीसँग छ।
अब ती अनुभवलाई भविष्य निर्माणमा उपयोग गर्नुपर्ने समय हो।
नेपालगञ्जलाई अझ व्यवस्थित, सुरक्षित र लगानीमैत्री व्यापारिक केन्द्रका रूपमा विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता छ। वैधानिक व्यापारलाई संरक्षण गर्ने वातावरण चाहिन्छ। चोरी पैठारी र अनियमित कारोबार नियन्त्रण हुनुपर्छ। व्यवसायीलाई अनावश्यक प्रशासनिक झन्झटबाट मुक्त गर्दै राज्य र निजी क्षेत्रबीच विश्वासको वातावरण निर्माण गर्नुपर्छ। साना तथा मझौला व्यवसायीका समस्या पनि संस्थाको प्राथमिकतामा समान रूपमा पर्नुपर्छ।
यी लक्ष्य कुनै एक व्यक्तिले पूरा गर्न सक्दैन। त्यसका लागि संस्था बलियो हुनुपर्छ, व्यवसायीबीच एकता हुनुपर्छ र नेतृत्व जिम्मेवार हुनुपर्छ।
म यही विश्वाससहित पुनः यात्रामा छु।
विगतको अनुभव मेरो आधार हो, वर्तमानको जिम्मेवारी मेरो प्रेरणा हो र समृद्ध नेपालगञ्जको परिकल्पना मेरो लक्ष्य हो।
अन्ततः विगत तीन वर्षको यात्राबाट मैले सबैभन्दा महत्वपूर्ण रूपमा बुझेको सत्य यही हो, व्यक्तिभन्दा संस्था ठूलो हुन्छ र पदभन्दा जिम्मेवारी महत्वपूर्ण हुन्छ।
