ट्रम्प–किम भेटको संकेतबीच उत्तर कोरियाद्वारा १० भन्दा बढी ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसै वर्ष उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनसँग भेट्ने योजना रहेको बताएलगत्तै उत्तर कोरियाले प्योङयाङ आसपासबाट पूर्वी समुन्द्रतर्फ १० भन्दा बढी छोटो दूरीका ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण गरेको दक्षिण कोरियाली सेनाले जनाएको छ।

दक्षिण कोरियाली संयुक्त चिफ्स अफ स्टाफका अनुसार बिहीबार साँझ करिब ५ बजे प्रक्षेपण गरिएका क्षेप्यास्त्रले करिब ३०० किलोमिटर दूरी पार गरेका थिए। दक्षिण कोरिया र अमेरिकाले क्षेप्यास्त्रको प्रकृति र प्रक्षेपणसम्बन्धी थप विवरणको संयुक्त विश्लेषण गरिरहेका छन्।

उत्तर कोरियाको पछिल्लो प्रक्षेपण अमेरिका र दक्षिण कोरियाले वार्षिक ‘उल्ची फ्रिडम शिल्ड’ संयुक्त सैन्य अभ्यास सञ्चालन गरिरहेका बेला भएको हो। उत्तर कोरियाले यस्तो अभ्यासलाई आफ्नो मुलुकविरुद्ध आक्रमणको पूर्वाभ्यासका रूपमा व्याख्या गर्दै आएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पको निर्देशनपछि यस वर्षको अभ्यासको अवधि र दायरा घटाइएको छ। अमेरिका र दक्षिण कोरियाले यसअघि ११ दिन सञ्चालन गर्ने तय भएको अभ्यासलाई पाँच दिनमा सीमित गर्ने र केही स्थल अभ्यास कटौती गर्ने निर्णय गरेका थिए।

ट्रम्पले बुधबार ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै यसै वर्ष किमसँग भेट्ने योजना रहेको बताएका थिए। आफ्नो पहिलो कार्यकालमा किमसँग तीनपटक प्रत्यक्ष भेट गरेका ट्रम्पले दुई नेताबीचको व्यक्तिगत सम्बन्धलाई पुनः वार्ताको आधार बनाउन चाहेको संकेत गरेका छन्।

ट्रम्पले उत्तर कोरियासँग ५७ वटा शक्तिशाली आणविक हतियार रहेको आफ्नो बुझाइसमेत सार्वजनिक गरेका छन्। यद्यपि यो संख्या अमेरिकी सरकारले आधिकारिक रूपमा पुष्टि गरेको छैन। दक्षिण कोरियाका रक्षामन्त्री आन ग्यु बाकले निजी अनुसन्धान संस्थाका आकलन उद्धृत गर्दै उत्तर कोरियासँग ८० देखि १२० वटासम्म आणविक हतियार हुन सक्ने बताएका छन्। उनले दक्षिण कोरियाले उत्तर कोरियालाई औपचारिक रूपमा आणविक हतियार सम्पन्न राष्ट्रका रूपमा स्वीकार नगर्ने स्पष्ट पारेका छन्।

क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणपछि दक्षिण कोरियाको राष्ट्रपतीय कार्यालयले सुरक्षा बैठक बोलाएको थियो। सियोलले उत्तर कोरियाको ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र गतिविधिलाई संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदका सम्बन्धित प्रस्तावहरूको उल्लङ्घन भन्दै सुरक्षा सतर्कता कायम राख्ने जनाएको छ।

यसबीच किमकी बहिनी तथा उत्तर कोरियाली नेतृत्वकी प्रभावशाली अधिकारी किम यो जोङले ट्रम्प र किमबीचको व्यक्तिगत सम्बन्ध अझै राम्रो रहेको बताएकी छन्। तर दुई नेताबीच हाल प्रत्यक्ष आधिकारिक सम्पर्क भइरहेको भन्ने ट्रम्प प्रशासनको संकेतप्रति उनले असहमति जनाएकी छन्।

उनले अमेरिका र दक्षिण कोरियाले संयुक्त सैन्य अभ्यास घटाएको कदमलाई पनि पर्याप्त नीतिगत परिवर्तनका रूपमा नहेर्ने संकेत गरेकी छन्। यसबाट प्योङयाङले वार्ताको सम्भावना पूर्ण रूपमा बन्द नगरे पनि वासिङ्टनबाट थप ठोस परिवर्तन चाहेको देखिन्छ।

सन् २०१८ मा सिंगापुरमा ट्रम्प र किमबीच पहिलो शिखर वार्ता भएको थियो। सन् २०१९ मा हनोईमा भएको दोस्रो शिखर वार्ता प्रतिबन्ध हटाउने र आणविक निरस्त्रीकरणको दायराबारे सहमति नहुँदा निष्कर्षविहीन भएको थियो। त्यसै वर्ष दुवै नेताले कोरियाली असैन्यीकृत क्षेत्रमा पुनः भेट गरेका थिए।

त्यसयता उत्तर कोरियाले आफ्नो क्षेप्यास्त्र तथा आणविक क्षमता विस्तार गरेको छ भने रुस र चीनसँग सम्बन्ध थप सुदृढ बनाएको छ। यस्तो अवस्थामा ट्रम्पले अघि सारेको नयाँ शिखर कूटनीति सफल भए पनि वार्ताको रणनीतिक वातावरण उनको पहिलो कार्यकालको तुलनामा निकै फरक हुने देखिन्छ।

उत्तर कोरियाको पछिल्लो क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणलाई तत्काल वार्ता अस्वीकार गरेको संकेतभन्दा पनि सैन्य प्रतिरोध क्षमता प्रदर्शन गर्दै सम्भावित संवादअघि आफ्नो रणनीतिक स्थिति बलियो राख्ने प्योङयाङको परम्परागत शैलीका रूपमा समेत हेरिएको छ।