नर्ड स्ट्रिमबारे टुस्कको अभिव्यक्तिप्रति रुसको कडा प्रतिक्रिया, युरोपेली कानुनी व्यवस्थामाथि जोखिमको चेतावनीनर्ड स्ट्रिमबारे टुस्कको अभिव्यक्तिप्रति रुसको कडा प्रतिक्रिया, युरोपेली कानुनी व्यवस्थामाथि जोखिमको चेतावनी

ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष

रुसले नर्ड स्ट्रिम र नर्ड स्ट्रिम २ ग्यास पाइपलाइन विस्फोटका आरोपितमाथि जर्मनीले चलाइरहेको फौजदारी कारवाही रोक्नुपर्ने आशयको पोलिस प्रधानमन्त्री डोनाल्ड टुस्कको अभिव्यक्तिप्रति कडा आपत्ति जनाएको छ। रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले यस्तो धारणा युरोपको कानुनी व्यवस्था र अन्तरराज्यीय सम्बन्धका लागि खतरनाक उदाहरण बन्न सक्ने बताएकी छन्।

अगस्ट २० मा क्राकोभमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा टुस्कले नर्ड स्ट्रिम पाइपलाइन ध्वस्त पार्ने कार्यसँग जोडिएका व्यक्तिमाथि जर्मनीमा भइरहेको अनुसन्धान तथा कारवाहीबारे टिप्पणी गरेका थिए। रुसी विदेश मन्त्रालयले उनको अभिव्यक्तिलाई विस्फोटमा संलग्न भएको आशङ्का गरिएका व्यक्तिको प्रतिरक्षाका रूपमा व्याख्या गरेको छ। टुस्कले पूर्वजर्मन चान्सलर एन्जेला मर्केलले नर्ड स्ट्रिम २ परियोजनालाई समर्थन गरेको विषयमा समेत आलोचना गरेका थिए।

शुक्रबार सञ्चारमाध्यमको प्रश्नको जवाफ दिँदै जाखारोभाले एउटा प्रमुख युरोपेली देशका सरकार प्रमुखले महत्वपूर्ण ऊर्जा पूर्वाधारमाथि भएको तोडफोडलाई औचित्यपूर्ण ठहर गर्ने किसिमको अभिव्यक्ति दिनु गम्भीर र अस्थिरताजनक सन्देश भएको बताइन्। रुसले सन् २०२२ को नर्ड स्ट्रिम विस्फोटलाई आतंकवादी कार्य भन्दै आएको छ, जबकि जर्मन अनुसन्धानकर्ताहरूले घटनालाई गम्भीर तोडफोडका रूपमा अनुसन्धान गर्दै संलग्न भएको आशङ्कामा विभिन्न व्यक्तिमाथि कानुनी प्रक्रिया अघि बढाएका छन्।

जाखारोभाका अनुसार यस्ता घटनालाई राजनीतिक वा रणनीतिक उद्देश्यका आधारमा उचित ठहर गर्ने प्रवृत्ति स्थापित भए भविष्यमा महत्वपूर्ण नागरिक तथा ऊर्जा पूर्वाधारमाथि हुने आक्रमणलाई पनि राजनीतिक रूपमा जायज ठहर गर्ने जोखिम बढ्न सक्छ। उनले यसबाट युरोपमा अन्तरराज्यीय सम्बन्धलाई नियन्त्रण गर्दै आएका कानुनी र राजनीतिक सीमाहरू कमजोर हुन सक्ने दाबी गरिन्।

उनले नर्ड स्ट्रिमबारे वार्साले लिएको अडान भविष्यमा पोल्यान्डकै राष्ट्रिय हित र सुरक्षाका लागि प्रतिकूल बन्न सक्ने चेतावनीसमेत दिइन्। एउटा देशले अर्को देशको महत्वपूर्ण पूर्वाधारमाथि गरिएको विनाशलाई स्वीकार्य ठानेमा त्यही तर्क भविष्यमा अन्य देश वा पूर्वाधारविरुद्ध पनि प्रयोग हुन सक्ने उनको आशय थियो।

जाखारोभाले यस घटनालाई पोल्यान्ड र जर्मनीबीच लामो समयदेखि रहेको प्रतिस्पर्धा र रणनीतिक मतभेदसँग पनि जोडिन्। उनका अनुसार दुवै देश युरोपेली संघ र नेटोजस्ता साझा संरचनाभित्र रहे पनि ऊर्जा, क्षेत्रीय प्रभाव र सुरक्षा प्राथमिकतामा उनीहरूका हित सधैँ समान छैनन्। यद्यपि पोलिस जर्मन सम्बन्धलाई ऐतिहासिक शत्रुताको निरन्तरता मात्रका रूपमा व्याख्या गर्ने जाखारोभाको धारणा रुसी पक्षको राजनीतिक मूल्याङ्कन हो।

नर्ड स्ट्रिम पाइपलाइन जर्मनीका लागि महत्वपूर्ण ऊर्जा पूर्वाधार रहेको उल्लेख गर्दै जाखारोभाले यसको विनाशले जर्मन अर्थतन्त्रलाई सस्तो रुसी ग्यासको प्रत्यक्ष पहुँचबाट वञ्चित गरेको बताइन्। उनको दाबीअनुसार जर्मनी अहिले महँगो वैकल्पिक ऊर्जा आयातमा निर्भर हुनुपरेको छ र त्यसले औद्योगिक प्रतिस्पर्धात्मकतामाथि दबाब सिर्जना गरेको छ। जर्मनीको औद्योगिक कमजोरीमा ऊर्जा लागत एउटा कारक भए पनि त्यसका पछाडि विश्वव्यापी माग, घरेलु संरचनात्मक समस्या, चिनियाँ प्रतिस्पर्धा र युरोपेली आर्थिक अवस्थालगायत अन्य कारणसमेत छन्।

रुसी विदेश मन्त्रालयले अर्कोतर्फ पोल्यान्डले अमेरिकी तरलीकृत प्राकृतिक ग्यासको आयात तथा क्षेत्रीय पुनर्वितरणबाट आफ्नो ऊर्जा भूमिकालाई विस्तार गरिरहेको दाबी गरेको छ। जाखारोभाले युक्रेनको ग्यास प्रसारण संरचनामा पोल्यान्डको बढ्दो प्रभावको विषयसमेत उठाउँदै नर्ड स्ट्रिमको अन्त्यबाट मध्य तथा पूर्वी युरोपको ऊर्जा शक्ति सन्तुलन परिवर्तन भएको तर्क गरिन्।

बाल्टिक सागरमा रहेको नर्ड स्ट्रिम १ र नर्ड स्ट्रिम २ पाइपलाइनमा सेप्टेम्बर २०२२ मा शक्तिशाली विस्फोट भएका थिए। त्यसबाट तीनवटा पाइपलाइन लाइन गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भएका थिए। नर्ड स्ट्रिम १ यसअघि रुसबाट जर्मनीमा ग्यास पुर्‍याउने महत्वपूर्ण मार्ग थियो भने नर्ड स्ट्रिम २ निर्माण सम्पन्न भए पनि व्यावसायिक रूपमा सञ्चालनमा आएको थिएन।

जर्मन अनुसन्धान निकायहरूले घटनामा संलग्न भएको आशङ्कामा युक्रेनी नागरिकहरूमाथि अनुसन्धान तथा कानुनी प्रक्रिया अघि बढाएका छन्। तर विस्फोटको अन्तिम आदेश कसले दिएको थियो र यसको पूर्ण राजनीतिक तथा संस्थागत जिम्मेवारी कहाँसम्म पुग्छ भन्ने विषय अझै निर्णायक रूपमा स्थापित भइसकेको छैन।

त्यही अपूर्ण अनुसन्धानबीच टुस्कको पछिल्लो अभिव्यक्ति र त्यसप्रति मस्कोको तीव्र प्रतिक्रियाले नर्ड स्ट्रिम प्रकरण अब केवल सन् २०२२ को ऊर्जा पूर्वाधार तोडफोडको अनुसन्धानमा सीमित नरहेको देखाएको छ। यो जर्मनीको कानुनी अधिकार, पोल्यान्डको सुरक्षा दृष्टिकोण, युक्रेन युद्ध, युरोपको ऊर्जा पुनर्संरचना र युरोपेली साझेदारबीच महत्वपूर्ण पूर्वाधारमाथि आक्रमणलाई कसरी हेर्ने भन्ने व्यापक राजनीतिक विवादको विषय बन्दै गएको छ।