अमेरिकी ‘आर्थिक युद्ध’मा सहभागी देशलाई शत्रु मान्ने इरानको चेतावनी
ड्रागन मिडिया समाचार कक्ष
इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदका सचिव मोहसेन रेजाईले अमेरिकाले तेहरानविरुद्ध अघि सारेको आर्थिक दबाब अभियानमा सहभागी हुने कुनै पनि देशलाई इरानले ‘शत्रु’का रूपमा लिने चेतावनी दिएका छन्।
अगस्ट २२ मा इरानी सरकारी प्रसारक आईआरआईबीसँगको अन्तर्वार्तामा रेजाईले छिमेकी तथा क्षेत्रीय देशलाई अमेरिकाको आर्थिक अभियानबाट टाढा रहन आग्रह गर्दै त्यस्तो अभियानमा सहभागी भए उनीहरूको हितविरुद्ध इरानले कारवाही गर्न सक्ने बताए।
रेजाईका अनुसार इरानले पहिले सम्बन्धित देशसँग वार्ता गरी अमेरिकी आर्थिक अभियानमा सहभागी नहुन आग्रह गर्नेछ। तर त्यसलाई बेवास्ता गरी इरानमाथिको आर्थिक घेराबन्दीमा सहभागी भए तेहरानले उनीहरूलाई शत्रु मानेर उनीहरूको हितलाई निशाना बनाउन सक्ने उनले चेतावनी दिए।
उनले विशेष गरी फारसको खाडी र होर्मुज जलडमरूमध्यको रणनीतिक महत्वलाई जोड्दै वरपरका देशहरू अमेरिकाको आर्थिक दबाब अभियानमा सहभागी भए ‘फारसको खाडी वा होर्मुज जलडमरूमध्यबाट एक थोपा तेलसमेत बाहिर जान नदिने’ चेतावनी दिए।
विश्व ऊर्जा व्यापारका लागि होर्मुज जलडमरूमध्य अत्यन्त महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग हो। यस क्षेत्रमा हुने कुनै पनि थप अवरोधले खाडी क्षेत्रका तेल उत्पादक देश मात्र नभई विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति र मूल्यमा समेत गम्भीर प्रभाव पार्न सक्छ।
रेजाईले लामो समयदेखि अमेरिकी प्रतिबन्ध सामना गर्दै आएको इरानले ती प्रतिबन्ध छल्दै तेल बिक्री र अन्य आर्थिक गतिविधि सञ्चालन गर्ने उपाय विकास गरिसकेको दाबीसमेत गरे।
उनले इरान र अमेरिकाबीच जुनमा भएको शान्तिसम्बन्धी समझदारीअन्तर्गत वासिङ्टनले आफ्ना प्रतिबद्धता पूरा नगरेसम्म होर्मुज जलडमरूमध्य पूर्ण रूपमा खुला नहुने धारणा दोहोर्याए। उनका अनुसार यसपटक वार्तामा अघि बढ्न अमेरिकाले पहिले ठोस कदम चाल्नुपर्नेछ।
रेजाईको चेतावनी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्ध नयाँ र व्यापक आर्थिक अभियान घोषणा गरेको केही दिनपछि आएको हो। ट्रम्पले अगस्ट १९ मा इरानलाई अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार तथा वित्तीय प्रणालीबाट थप अलग गर्ने उद्देश्यले ‘कुनै देशविरुद्ध अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कठोर आर्थिक अभियान’ सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेका थिए।
ट्रम्पले इरानलाई आर्थिक वा वित्तीय सहयोग उपलब्ध गराउने देश, कम्पनी तथा संस्थाले गम्भीर आर्थिक परिणाम सामना गर्नुपर्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्। नयाँ अमेरिकी नीतिले इरानसँग व्यापार जारी राख्ने तेस्रो देश तथा कम्पनीमाथि समेत दबाब बढाउने संकेत गरेको छ।
यससँगै अमेरिका र इरानबीचको टकराव सैन्य र कूटनीतिक क्षेत्रबाट थप स्पष्ट रूपमा आर्थिक युद्धतर्फ विस्तार भएको देखिएको छ। इरानले क्षेत्रीय देशलाई प्रत्यक्ष चेतावनी दिनु र होर्मुजमार्फत हुने तेल निर्यातलाई दबाबको साधनका रूपमा प्रस्तुत गर्नुले खाडी क्षेत्रमा ऊर्जा सुरक्षा र क्षेत्रीय स्थिरतामाथिको जोखिम थप बढाएको छ।
